Logo
Unionpedia
Communicatie
Ontdek het op Google Play
Nieuw! Download Unionpedia op je Android™ toestel!
Gratis
Snellere toegang dan browser!
 

Middeleeuwen

Index Middeleeuwen

Mainzer Dom vanuit het zuidwesten. De middeleeuwen (ca. 500 tot ca. 1500) vormen in de geschiedenis van Europa de periode tussen de oudheid en de vroegmoderne tijd.

596 relaties: Adel, Aflaat, Agrariër, Akko (stad), Al-Andalus, Al-Hakim bi-Amr Allah, Al-Kamil, Alanen, Albertus Magnus, Alexandrië, Alexios I Komnenos, Alfons VIII van Castilië, Alfred de Grote, Alpen, Anatomie, Angelen, Antonius van Padua, Arabisch, Archeologie, Aristoteles, Ars antiqua, Ars nova (polyfonie), Ars subtilior, Artillerie, Asparoech, Attila de Hun, Augustinus van Hippo, Austrasië, Avaren (Europa), Avignon, Árpád, Baibars, Baldassare Castiglione, Balkan (schiereiland), Ballade, Baltische staten, Banale revolutie, Bannum, Basiliek van San Marco (Venetië), Basiliek van San Vitale (Ravenna), Baskenland, Beatrice Portinari, Beda, Bedevaart, Beeldenstorm, Belastingmonopolie, Beleg en val van Constantinopel (1453), Beleg van Jeruzalem (1099), Beleg van Jeruzalem (1187), Belforten in België en Frankrijk, ..., Beneficie, Bernardus van Clairvaux, Bethlehem, Bezant (munt), Bibliografie van de geschiedenis van de Middeleeuwen, Bijbel (christendom), Bisschop, Blokdruk, Boëthius, Boekdrukkunst, Bombarde (wapen), Bonifatius (heilige), Boogschieten, Boudewijn I van Constantinopel, Boudewijn I van Vlaanderen, Bourgondische tijd, Bretagne (regio), Bril, Britannia (Romeinse provincie), Brugge, Buis (schip), Bulgarije, Burger, Byzantijnse kunst, Byzantijnse Rijk, Calvinisme, Cantabrisch Gebergte, Capitulare van Quierzy, Cavalerie, Champmol, Childerik III, China, Chinees Keizerrijk, Chrétien de Troyes, Christendom, Christine de Pizan, Christoph Cellarius, Claus Sluter, Clovis I, Commercialisering, Compagnie (bataljon), Componist, Conceptueel kader, Coniuratio, Constantinopel, Cosimo de' Medici de Oude, Cyrillus van Saloniki, Dagobert I, Damietta, Daniël (boek), Dante Alighieri, De goddelijke komedie, De levens van de grootste schilders, beeldhouwers en architecten, De Nederlanden in de Middeleeuwen, Decamerone, Deling van het Frankische Rijk, Democratisering van kennis, Denemarken, Derde Kruistocht, Desiderius Erasmus, Dijon, Diocletianus, Dirk Bouts, Dogma (algemeen), Dogmatiek, Domesday Book, Dominaat, Dominicanen, Dominicus Guzmán, Don Pelayo, Donatello, Donau, Dood, Drieslagstelsel, Droogmakerij, Drukker, Dubbel boekhouden, Edict van Milaan, Eerste Kruistocht, Egypte (land), Elbe (rivier), Engels, Enrico Dandolo, Epidemie, Feodalisme, Ferdinand II van Aragon, Ferdinand III van Castilië, Feudum, Filippo Brunelleschi, Filips de Goede, Filips de Stoute, Filips II van Frankrijk, Filosofie, Florence (stad), François Villon, Francesco Petrarca, Franciscanen, Franciscus van Assisi, Frankrijk in de Middeleeuwen, Frans, Franse Revolutie, Galicië (Spanje), Gallië, Geblütsrecht, Gebroeders Van Limburg, Geert Grote, Geestelijke, Geld, Geografische coördinaten, Germanen, Geschiedenis van Egypte, Geschiedenis van Engeland, Geschiedenis van Europa, Geschiedenis van Portugal, Geschut, Getijdenboek, Getijdengebed, Geweldsmonopolie, Gewoonterecht, Gibraltar, Giorgio Vasari, Giotto di Bondone, Giovanni Boccaccio, Giovanni Pico della Mirandola, Godsvredebeweging, Golfstroom, Gotiek (bouwkunst), Gotische kunst, Gouw (Germaans), Gouwgraaf, Graaf (titel), Graafschap Barcelona, Graafschap Vlaanderen, Griekenland, Grieks, Groot-Moravische Rijk, Grootkan, Grootvizier, Grote hongersnood van 1315-1317, Grote Ontginning, Grote Volksverhuizing, Groter-Friesland, Gruit, Guerrilla, Guido van Arezzo, Gutenbergbijbel, Haam, Hadrianus Junius, Hagia Sophia, Hagiografie, Halster (paard), Hamburg, Handel (economie), Hans Memling, Hanze, Haring (soort), Haring kaken, Haroen ar-Rashid, Hausmacht, Haver, Hebreeuws, Heer (feodalisme), Heide (vegetatie), Heidendom, Heilig Grafkerk, Heilige Land, Heilige Roomse Rijk, Hel (mythologie), Hellenisme, Hemel, Hendrik de Vogelaar, Hendrik de Zeevaarder, Henri Pirenne, Herakleios, Herfsttij der Middeleeuwen, Hermes Trismegistus, Hertog, Hertogdom Bourgondië, Het Lam Gods (gebroeders Van Eyck), Hiëronymus van Stridon, Hildegard van Bingen, Historicus, Hoefijzer, Hofmeier, Hoge middeleeuwen, Honderdjarige Oorlog, Hongaren, Hooi, Hugo Capet, Huis Capet, Hunnen, Huub Jansen, Huursoldaat, Iberisch Schiereiland, Ibn Khaldun, IJzeren eeuw, Il libro del cortegiano, Ilias, Incunabel, India, Industriële revolutie, Industrie, Inquisitie, Interdict, Investituur, Investituurstrijd, Islam, Islamitische veroveringen, Istanboel, Italia (Romeinse Rijk), Italiaans, Italië, Jaartelling, Jacob Burckhardt, Jacob van Maerlant, Jacques Cœur, Jacques Le Goff, Jakobus de Meerdere, Jan I van Bourgondië, Jan van Eyck, Jean Froissart, Jeanne d'Arc, Jeruzalem, Jodenhoed, Johan Huizinga, Johannes Gutenberg, Johannes Hus, Johannes van Pian del Carpine, Jonathan Israel, Joos Vijd, Josquin des Prez, Jurisdictie, Justinianus I, Jutland, Kabbala, Kalief, Kalifaat Córdoba, Kalifaat van de Abbasiden, Kalifaat van de Fatimiden, Kalifaat van de Rashidun, Kanon (geschut), Kanton (bestuur), Karakorum, Karel de Grote, Karel Martel, Karolingen, Karolingische renaissance, Karpaten, Kasteel, Katharen, Kathedraal, Kathedraal van Beauvais, Kathedraal van Florence, Kaukasus (gebied), Keerploeg, Keizer Frederik I Barbarossa, Keizer Frederik II, Keizer Hendrik III, Keizer Hendrik IV, Keizer Karel V, Keizer Otto I de Grote, Keizer Otto III, Keizerrijk Nicea, Kennis, Kerkelijke Staat, Kerkvader, Ketterij, Keurvorst, Kievse Rijk, Kinderkruistocht, Klassiek Latijn, Klassieke oudheid, Kleine Officie van Onze Lieve Vrouw, Klok (tijd), Knoet de Grote, Kogge, Koning van Duitsland, Koninkrijk Aragon, Koninkrijk Asturië, Koninkrijk Frankrijk, Koninkrijk Navarra, Koninkrijk Northumbria, Koninkrijk Sicilië, Kroon van Castilië, Kruistocht, Kruisvaardersstaten, Kwelder, Lage Landen, Lakenhalle van Ieper, Landbouw, Late middeleeuwen, Latijn, Latijnse Keizerrijk, Latijnse school, Laurens Janszoon Coster, León (provincie), Leenstelsel, Leon Battista Alberti, Lepra, Les Très Riches Heures du duc de Berry, Lijfeigenschap, Lijnperspectief, Lijst van koningen van Frankrijk, Lijst van koningen van Jeruzalem, Liudolfingen, Lodewijk IX van Frankrijk, Logica, Loire (rivier), Longobarden, Lyon Sprague de Camp, Maarten Luther, Mainz, Majolus, Mammelukken, Marco Polo, Marcus Tullius Cicero, Maritieme Republieken, Markteconomie, Marseille, Marsilio Ficino, Mausoleum, Mehmet II, Metaalbewerking, Metallurgie, Methodius van Thessaloniki, Michaël VIII Palaiologos, Middeleeuws Latijn, Middeleeuwse filosofie, Middeleeuwse oorlogsvoering, Middeleeuwse universiteit, Middellandse Zee, Middellandse Zeegebied, Midden-Francië, Midden-Oosten, Mieszko I, Mijnbouw, Militaire strategie, Moderne Devotie, Modernisering, Mohammed, Mongoolse Rijk, Monopoliemechanisme, Moren, Mozaïek, Mozesput, Muzieknotatie, Nazareth (Israël), Nicolaas van Cusa, Nieuwe Tijd, Nieuwe Wereld, Nomade, Nominalisme, Norbert Elias, Normandië, Notenbalk, Occitanië, Odoaker, Odyssee, Oerbos, Oleg de Wijze, Olieverf, Ontdekkingsreizen, Oogst, Oost-Europa, Oost-Frankische Rijk, Oosters Schisma, Oostkolonisatie, Organisatie, Organum, Ostrogoten, Ottomaanse Rijk, Ottoonse renaissance, Oude Wereld, Oudgrieks, Oudheid, Padua (stad), Paleis van de hertogen van Bourgondië, Palts (verblijfplaats), Pamplona (Spanje), Pannonische vlakte, Pape Jan, Paus, Paus Alexander II, Paus Bonifatius VIII, Paus Gregorius I, Paus Gregorius IX, Paus Gregorius VII, Paus Innocentius III, Paus Leo III, Paus Urbanus II, Pausenpaleis, Penninisch Gebergte, Pepijn de Korte, Pepiniden, Pest van Justinianus, Peter Hoppenbrouwers, Piekenier, Pirenne-these, Plato, Ploeg (werktuig), Poitiers, Polyfonie, Poortgebouw, Portret van Giovanni Arnolfini en zijn vrouw, Privilege (recht), Pyreneeën, Rationalisme, Ravenna (stad), Rædwald van East Anglia, Realisme (filosofie), Reconquista (Iberië), Reformatie, Regalia, Relikwie, Renaissance, Renaissance-humanisme, Republiek Venetië, Richard I van Engeland, Ridder (ruiter), Rijk der Chazaren, Rijnland (Duitsland), Rimini (stad), Ringmuur, Risicodeling, Robert Guiscard, Roger Bacon, Rogier van der Weyden, Romanos I Lekapenos, Rome (stad), Romeinse Rijk, Romulus Augustulus, Rondo (dicht- en muziekvorm), Rooms-Katholieke Kerk, Rudolf Agricola, Rudolf I (rooms-koning), Ruilhandel, Rurik, Saksen (volk), Saksenoorlogen, Saladin, Salische dynastie, Salische Franken, Salische Wet, Sandro Botticelli, Santiago de Compostella, Saracenen, Scandinavië, Scheepsbouw, Scholastiek, Seltsjoeken, Seltsjoekenrijk, Servië, Sicilië, Skåne, Slag bij Covadonga, Slag bij Manzikert, Slag bij Nicopolis, Slag bij Poitiers (732), Slag op het Lechveld, Slavernij, Slavische volkeren, Snorri Sturluson, Sociale ongelijkheid, Span (dieren), Specerijenhandel, Staatsgodsdienst, Stadsrechten, Stand (maatschappelijk), Standerdmolen, Stefanus I van Hongarije, Stijgbeugel (voetsteun), Sueben, Svjatoslav I, Synode van Clermont, Systeem (systeemtheorie), Tactiek (krijgskunde), Taifa Toledo, Tandem (paard en wagen), Theodorik de Grote, Theodosius I, Thomas a Kempis, Thomas van Aquino, Titus Livius, Tommaso Masaccio, Translatio imperii, Trecento, Triptiek (beeldende kunst), Troubadour, Tsjecho-Slowakije, Tunis, Turf (brandstof), Turfsteken, Turken, Tweede Kruistocht, Universaliënstrijd, Usurpator, Vadsige koning, Vagant, Vagevuur, Vandalen, Varjagen, Vastgoed, Vazal, Veen (grondsoort), Veenplas, Venetië (stad), Vergilius, Verlichting (stroming), Verstedelijking, Vierde Kruistocht, Vierde Lateraans Concilie, Vijfde Kruistocht, Vikingen, Vikingschip, Visigoten, Vita nuova, Vlaamse Primitieven, Vroege middeleeuwen, Vroegmoderne Tijd, Vuurwapen, Waldenzen, Watermerk, Wessel Gansfort, West-Europa, West-Francië, West-Romeinse Rijk, Westers christendom, Westerse astrologie, Westerse wereld, Wetenschap, Wetenschap in de middeleeuwen, Wetenschappelijke revolutie, Wilde gagel, Willem de Veroveraar, Willem van Ockham, Willem van Rubroeck, Wim Blockmans, Zandloper, Zee van Azov, Zeeland (provincie), Zesde Kruistocht, Zeven vrije kunsten, Zevende Kruistocht, Zuid-Azië in de middeleeuwen, Zuid-Europa, Zwarte Dood. Uitbreiden index (546 meer) »

Adel

Elke adellijke familie heeft een eigen wapenschild, in vele gevallen ook een devies en in de middeleeuwen soms een wapenkreet. Hier het wapenschild van de vorsten van Schwarzenberg. Monarchen gebruikten orden om de adel aan zich te binden, de hertog draagt de Orde van de Kousenband Vele dames van adel hadden het voorrecht hofdame te worden De monarch staat in de meeste landen boven de adel; hier Alexander III van Rusland Hogerhuis in Londen, de enige plek waar de Britse adel nog enige politieke macht bezit; dit is de in 1850 afgebrande zaal Sir Winston Churchill met zijn zoon en kleinzoon Maria Louise van Savoye-Carignano; een van de bekendste adellijke slachtoffers van de Franse Revolutie Leo Tolstoj maakte als graaf deel uit van de Russische adel Ferdinand von Zeppelin, uitvinder van de zeppelin Pierre de Coubertin; een van de oprichters van de moderne versie van de Olympische Spelen Frank De Winne, een Belgisch kosmonaut, werd door de koning tot burggraaf verheven Nicolas Sarközy de Nagy-Bocsa De Amerikaanse acteur Jake Gyllenhaal Bronisław Komorowski Op de begrafenis van edelen worden soms hun eretekens en wapens getoond of meegedragen; begrafenis van aartshertog Otto van Habsburg De adel is een sociaal of juridisch afgebakende groep mensen (edelen) die van oorsprong een bevoorrechte positie innam.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Adel · Bekijk meer »

Aflaat

Een aflaat (indulgentia in het Latijn) is de kwijtschelding voor God van tijdelijke straffen (penitentie) voor zonden die, wat de schuld betreft, reeds vergeven werden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Aflaat · Bekijk meer »

Agrariër

Bioscoopjournaal uit 1946. Middelbare scholieren uit de stad helpen in hun vakantie boeren op het land. Ploegende boer. Een Amerikaanse boer in een schommelstoel leest de ''Progressive Farmer''. Foto: G. W. Ackerman, 1931. Een oude boerin door Pieter Bruegel de Oude, ca. 1563. Een agrariër of boer is iemand die leeft van landbouw of veeteelt.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Agrariër · Bekijk meer »

Akko (stad)

Het historische centrum van Akko vanuit de lucht. Akko, ook Acre / Akkā, (Hebreeuws: עַכּוֹ, Arabisch: عكّا), is een oude havenplaats in het noorden van Israël, gelegen aan de Middellandse Zee.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Akko (stad) · Bekijk meer »

Al-Andalus

Al-Andalus omstreeks 750 na de verovering door de Moren Al-Andalus (Arabisch الأندلس) is de naam die de Moorse veroveraars gaven aan het door hen veroverde gedeelte van het Iberisch Schiereiland.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Al-Andalus · Bekijk meer »

Al-Hakim bi-Amr Allah

Abū ʿAlī al-Mansūr, (Arabisch: ابو علي المنصور), met de bijnaam al-Hākim bi Amr al-Lāh, Arabisch: الحاكم بأمر الله; letterlijk "Heerser in opdracht van God"), (3 augustus 985 - verdwenen 13 of 23 februari 1021) was de zesde sjiitische Fatimidische kalief in Egypte. Zijn bewind duurde van 996 tot 1021 en zorgde voor een zwarte bladzijde in de geschiedenis van de Fatimiden. Hij was berucht om zijn wreedheden en de vernietiging van de Heilig Grafkerk in 1009. Caïro Zijn bewind was verder om verschillende redenen opmerkelijk: de jonge leeftijd - elf - waarop hij zijn vader, Abū Mansūr Nizār al-ʿAzīz opvolgde als kalief en de klaarblijkelijke politieke stabiliteit, waar de succesvolle machtsoverdracht op wijst; zijn uitbreiding van het Fatimidische rijk over het emiraat van Aleppo; zijn belang als een centrale figuur in de Druzische religie en vooral omwille van willekeur en tirannie, die de bedoeling hadden de sjiitisch-esoterische leringen, waartoe de Fatimidenheersers zich bekenden, zo consequent mogelijk door te voeren. Vooral christenen en joden hadden van zijn strengheid te lijden. Vele koptische monniken vluchtten tijdens zijn bewind naar Nubië, waar ze een extra impuls gaven aan het religieuze leven. De christenen kregen in 1013 als concessie aan de Byzantijnse keizer toestemming te emigreren naar het Byzantijnse Rijk. In de latere jaren van zijn leven stemde hij erin toe zich als een godheid te laten vereren door fanatieke sjiieten. Hij kwam hierdoor in conflict met de bevolking en is ten slotte in 1021 op geheimzinnige wijze verdwenen. Deze geheimzinnige verdwijning vertoont een gelijkenis met de verdwijning van de mahdi. Een van zijn aanhangers, Darazi, nam de vlucht naar Libanon, waar hij de sekte der druzen stichtte, die thans nog in al-Hakims goddelijkheid geloven. Al-Hakim werd opgevolgd door Abu Hashim 'Ali al-Zahir. Categorie:Fatimiden Categorie:Kalief.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Al-Hakim bi-Amr Allah · Bekijk meer »

Al-Kamil

Al-Kamil (Arabisch: الكامل) (volledige naam: al-Malik al-Kamel Naser al-Din Abu al-Ma'ali Muhammed) (c. 1177 – 6 maart 1238) was een Koerdische heerser, de vierde Ajjoebid sultan van Egypte.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Al-Kamil · Bekijk meer »

Alanen

Leefgebied van de Alanen en hun buurvolken in de 1ste eeuw v.Chr. De Alanen (Grieks: Alanoi, Latijn: Alani, Halani) waren een Iraanse nomadenstam, die deel uitmaakte van het volk der Sarmaten en nauw verwant was aan een andere stam, de Roxolanen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Alanen · Bekijk meer »

Albertus Magnus

fresco van Tommaso da Modena, Treviso, Italië (1352). Joos (Justus) van Gent, Urbino, omstreeks 1475 Albertus Magnus-gedenkteken aan de Universiteit Keulen Albertus Magnus (ook Albertus de Grote of Albert von Lauingen genoemd) (Lauingen (Donau), Zwaben, ca. 1200 - Keulen, 15 november 1280) was een Duitse filosoof en theoloog en is een heilige.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Albertus Magnus · Bekijk meer »

Alexandrië

Alexandrië (klemtoon: Alexandrië; Arabisch: الإسكندرية / transliteratie: al-ʼIskandariyyah; Oudgrieks: ̉Αλεξάνδρεια, Alexándreia) is een miljoenenstad in het noorden van Egypte, aan de Middellandse Zee.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Alexandrië · Bekijk meer »

Alexios I Komnenos

Alexios I Komnenos (Grieks: Αλέξιος Κομνηνός; Latijn: Alexius Comnenus; Nederlands, verouderd: Alexis Comneen) (Constantinopel, 1056 — 15 augustus 1118) was Byzantijns keizer van 1081 tot aan zijn dood in 1118.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Alexios I Komnenos · Bekijk meer »

Alfons VIII van Castilië

Alfons VIII, bijgenaamd de Edele (Spaans: Alfonso VIII, el de las Navas) (Soria, 11 november 1155 - Gutierre Muñoz, Ávila, 5 oktober 1214) was koning van Castilië van 1158 tot 1214.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Alfons VIII van Castilië · Bekijk meer »

Alfred de Grote

Alfred de Grote (Oudengels: Ælfrēd, Ælfrǣd; Wantage (Oxfordshire), 848/849 - Winchester, 26 oktober 899) was koning van Wessex van 871 tot 899.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Alfred de Grote · Bekijk meer »

Alpen

De Alpen (van Latijn Alpes, van de stam alb-.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Alpen · Bekijk meer »

Anatomie

Gerard de Lairesse: Anatomische tekening van een linkerhand met pezen. Uit Govard Bidloo: ''Ontleding des menschelyken lichaams'', Jacob van Poolsum, Utrecht, 1728 (herdruk van uitgave 1690). De anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp, Rembrandt, Mauritshuis Anatomie (Oudgrieks: ἀνατομή (anatomé), ἀνά (aná), op,open, en τομή (tomé), snede) is de tak van biologie die de structuur en de organisatie van organismen behandelt.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Anatomie · Bekijk meer »

Angelen

Vermoedelijk oorspronkelijk gebied van de Angelen in Sleeswijk Het gebied van de Angelen in Engeland (aangegeven in rood) De Angelen waren een Germaans volk uit het noorden van Europa dat in de vroege middeleeuwen naar het huidige Groot-Brittannië verhuisde.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Angelen · Bekijk meer »

Antonius van Padua

Antonius van Padua (Lissabon, 15 augustus 1195 - Padua, 13 juni 1231), geboren als Fernando Martins de Bulhões in een rijke, adellijke familie, was een minderbroeder die theoloog en kerkleraar was.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Antonius van Padua · Bekijk meer »

Arabisch

Arabisch (in het Arabisch: العربية, al ʿarabiyya of soms kortweg عربي, arabi) is een Semitische taal, die door ongeveer 380 miljoen mensen in verschillende landen wordt gesproken.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Arabisch · Bekijk meer »

Archeologie

Opgraving van Anemospilia op Kreta Oudheden in het Louvre Eerste vuistbijl beschreven door John Frere (1800) Noord-Amerikaanse artefacten Archeologie (samenst. Grieks:: 'leer der oudheid') of oudheidkunde is de wetenschap die overblijfselen van oude culturen bestudeert teneinde het verleden te reconstrueren en te duiden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Archeologie · Bekijk meer »

Aristoteles

Rafaël Aristoteles (Grieks: Ἀριστοτέλης, Aristotélēs) (Stageira, 384 v.Chr. – Chalkis, 322 v.Chr.) was een Grieks filosoof en wetenschapper die met Socrates en Plato wordt beschouwd als een van de invloedrijkste klassieke filosofen in de westerse traditie.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Aristoteles · Bekijk meer »

Ars antiqua

Onder ars antiqua (letterlijk in het Latijn: de oude kunst) wordt doorgaans de allervroegste periode van genoteerde muziek verstaan, tussen circa 1150 en 1320.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Ars antiqua · Bekijk meer »

Ars nova (polyfonie)

Pagina uit het Franse manuscript ''Livres de Fauvel'', Parijs, B.N. fr. 146 (ca. 1318) De ars nova (Latijn voor 'nieuwe kunst') is een vorm van meerstemmige muziek uit de 14e eeuw waarbij de stemmen van de polyfonie in gelijk ritme voortschrijden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Ars nova (polyfonie) · Bekijk meer »

Ars subtilior

Ars subtilior betekent "de subtielere kunst".

Nieuw!!: Middeleeuwen en Ars subtilior · Bekijk meer »

Artillerie

Artillerie of geschut is in de krijgsmacht het wapen dat vuursteun geeft aan de eigen troepen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Artillerie · Bekijk meer »

Asparoech

Dobritsj Asparoech (Bulgaars: Аспарух) was de leider van de Donaubulgaren in de eerste helft van de 7e eeuw.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Asparoech · Bekijk meer »

Attila de Hun

|Fantasietekening van Attila door Fredrik Sander uit 1893 |- |Attila in het ''Liber Chronicarum'' (1493) |- |"Het feestmaal van Attila" van Mór Than | Attila (ca. 406-453) was de heerser van de Hunnen van 434 tot zijn dood in 453.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Attila de Hun · Bekijk meer »

Augustinus van Hippo

Oudste afbeelding van Augustinus, Rome 6e eeuw ''Augustinus en Monica'' door Ary Scheffer (1846) ''Ambrosius doopt Augustinus'' door Benozzo Gozzoli (15e eeuw) Augustinus door Benozzo Gozzoli (15e eeuw) Augustinus door Peter Paul Rubens, ca. 1637 Afbeelding van Augustinus, Torhaus des Gutes Böddeken, Büren (Westfalen) Augustinus door Louis Comfort Tiffany, Lightner Museum, Florida Augustinus van Hippo (Latijn: Aurelius Augustinus Hipponensis), ook wel Sint-Augustinus genoemd, (Thagaste, 13 november 354 – Hippo, 28 augustus 430) was bisschop van Hippo, theoloog, filosoof en kerkvader.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Augustinus van Hippo · Bekijk meer »

Austrasië

Austrasië (oostelijk land) was het noordoostelijk deel van het Merovingische koninkrijk, en besloeg het oosten van het huidige Frankrijk, het westen van Duitsland, België ten oosten van de Schelde en delen van Nederland.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Austrasië · Bekijk meer »

Avaren (Europa)

thumb De Avaren waren een van oorsprong gemengd, waarschijnlijk vooral Turks nomadenvolk dat in het kielzog van de Hunnen en Turken migreerde naar Europa en hun rijk vestigde in het Wolga-gebied in de 6e eeuw.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Avaren (Europa) · Bekijk meer »

Avignon

Avignon is een stad in het zuiden van Frankrijk, in het departement Vaucluse.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Avignon · Bekijk meer »

Árpád

Árpád (c.850–907) was de stichter van het huidige Hongarije en van de Hongaarse koningsdynastie der Árpáden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Árpád · Bekijk meer »

Baibars

Baibars (volledige naam: al-Malik al-Zahir Rukn al-Din Baibars al-Bunduqdari) (1223 - 1 juli 1277) was een Mammeluk die sultan van Egypte en Syrië werd.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Baibars · Bekijk meer »

Baldassare Castiglione

Baldassar Castiglione (Baldassare Castiglione), graaf van Novellata (Casatico, bij Mantua, 6 december 1478 – Toledo, 2 februari 1529) was een Italiaans schrijver.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Baldassare Castiglione · Bekijk meer »

Balkan (schiereiland)

Sava en Donau de grenzen van het gebied vormen De Balkan (of het Balkanschiereiland) vormt het oostelijkste schiereiland van de drie grote schiereilanden in Zuid-Europa.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Balkan (schiereiland) · Bekijk meer »

Ballade

Een ballade is een verhalend lied in de vorm van een gedicht waarvan de vorm in de middeleeuwen is ontstaan.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Ballade · Bekijk meer »

Baltische staten

Baltische statenVan noord naar zuid: Estland, Letland en Litouwen Sint-Olafkerk, Tallinn, Estland Sint Peterskerk, Riga, Letland Allerheiligenkerk, Vilnius, Litouwen De Baltische staten of Oostzeelanden (ook wel Balticum genoemd) zijn de landen aan de oostkust van de Oostzee.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Baltische staten · Bekijk meer »

Banale revolutie

De banale revolutie (mutation féodale) is het ontstaan van lokale banale heerschappijen in West-Europa vanaf de late tiende eeuw die de vorstelijke macht verzwakten.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Banale revolutie · Bekijk meer »

Bannum

De ban of banrecht (Latijn bannum of bannus) was het recht van de koning om te verbieden, te bevelen en te straffen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Bannum · Bekijk meer »

Basiliek van San Marco (Venetië)

|Voorgevel |- |Detail voorgevel |- |San Marco en de engelen |- |Pala d'Oro | De Basiliek van San Marco (Basilica di San Marco) is de kathedraal en de grootste kerk van Venetië.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Basiliek van San Marco (Venetië) · Bekijk meer »

Basiliek van San Vitale (Ravenna)

Plattegrond van de kerk. De achthoek is het oorspronkelijke ontwerp terwijl het langwerpige deel rechtsonder een 16e-eeuwse uitbreiding is. De basiliek van San Vitale (Italiaans: Basilica di San Vitale) is een achthoekige basiliek in de Noord-Italiaanse stad Ravenna.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Basiliek van San Vitale (Ravenna) · Bekijk meer »

Baskenland

Vlag van Baskenland Baskenland (Baskisch: Euskal Herria, Spaans: País Vasco, Frans: Pays Basque) is een regio in Europa.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Baskenland · Bekijk meer »

Beatrice Portinari

''Dante en Beatrice'' door Henry Holiday, 1883 Beatrice (kortweg Bice) Portinari (1266 - 1290) was een Florentijnse koopmansdochter en de muze van de dichter Dante Alighieri.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Beatrice Portinari · Bekijk meer »

Beda

Graftombe van de eerbiedwaardige Beda in de kathedraal van Durham. Beda of Baeda, bijgenaamd Venerabilis (de eerbiedwaardige; Eng. Saint Bede of the Venerable Bede) (Northumbria, 672 of 673 ‒ Jarrow, 25 mei 735) was een Angelsaksische monnik, die in de zusterabdijen van Sint Peter en Sint Paulus in respectievelijk Monkwearmouth (een deel van het huidige Sunderland) en Jarrow leefde.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Beda · Bekijk meer »

Bedevaart

jakobsschelp van de bedevaart naar Santiago de Compostella en tal van andere, waarschijnlijk loden, bedevaartstekens. De basiliek van Fatima. Een bedevaart of pelgrimage (van het Oud­frans pelrimage) is een (pelgrims)reis naar een bedevaartsoord die een bijzondere betekenis heeft binnen een religie.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Bedevaart · Bekijk meer »

Beeldenstorm

Onze-Lieve-Vrouwekathedraal te Antwerpen op 20 augustus 1566. ''(gravure gemaakt door Frans Hogenberg)'' De beeldenstorm was een vernieling op grote schaal van heiligenbeelden en andere objecten van katholieke religieuze plaatsen door protestanten in de Lage Landen, die plaatsvond tussen 10 augustus en oktober 1566.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Beeldenstorm · Bekijk meer »

Belastingmonopolie

Belastingmonopolie is het alleenrecht om belastingen te heffen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Belastingmonopolie · Bekijk meer »

Beleg en val van Constantinopel (1453)

Het beleg van Constantinopel in 1453 door de legers van het Ottomaanse Rijk onder leiding van sultan Mehmet II en de uiteindelijke val van Constantinopel op de zondag van pinksteren 29 mei 1453 betekende het einde van het Byzantijnse of Oost-Romeinse Rijk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Beleg en val van Constantinopel (1453) · Bekijk meer »

Beleg van Jeruzalem (1099)

Katapultaanval op Jeruzalem Het zegevieren van de overwinning van Jeruzalem De terugvondst van het kruis Het Beleg van Jeruzalem vond plaats tussen 7 juni en 15 juli 1099, tijdens de Eerste Kruistocht.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Beleg van Jeruzalem (1099) · Bekijk meer »

Beleg van Jeruzalem (1187)

Het Beleg van Jeruzalem vond plaats van 20 september tot 2 oktober 1187.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Beleg van Jeruzalem (1187) · Bekijk meer »

Belforten in België en Frankrijk

Belforten in België en Frankrijk is een ongeëvenaard geheel van 56 torens, dat door de UNESCO is aangewezen als Werelderfgoed, in erkenning van een architectonische manifestatie van een opkomende burgerlijke onafhankelijkheid van feodale en religieuze invloeden in het historisch Vlaanderen en naburige gebieden, wat leidde tot een mate van lokale democratie die van groot belang is geweest in de geschiedenis van de mensheid.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Belforten in België en Frankrijk · Bekijk meer »

Beneficie

Een beneficie (van: bene.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Beneficie · Bekijk meer »

Bernardus van Clairvaux

De heilige Bernard of Bernardus van Clairvaux (Fontaine-lès-Dijon, 1090 – Clairvaux, 20 augustus 1153) was een Franse abt en de belangrijkste promotor van de hervormende kloosterorde van de cisterciënzers.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Bernardus van Clairvaux · Bekijk meer »

Bethlehem

Bethlehem (Arabisch: بيت لحم Bayt Lahm, Hebreeuws בית לחם, Beit Lechem, "broodhuis") is een Palestijnse stad op de Westelijke Jordaanoever, een lokaliteit van de Palestijnse Autoriteit en hoofdstad van het Gouvernement Bethlehem met 25.266 inwoners (2007).

Nieuw!!: Middeleeuwen en Bethlehem · Bekijk meer »

Bezant (munt)

Munten van kruisvaarders. Bezant is een middeleeuwse term voor gouden munten die niet in West-Europa zijn geslagen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Bezant (munt) · Bekijk meer »

Bibliografie van de geschiedenis van de Middeleeuwen

Er zijn verschillende bibliografieën van de geschiedenis van de Middeleeuwen, onder andere als beredeneerde bibliografie bij handboeken en standaardwerken.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Bibliografie van de geschiedenis van de Middeleeuwen · Bekijk meer »

Bijbel (christendom)

De Gutenbergbijbel, de eerste gedrukte Bijbel De Bijbel is het heilige boek van de christenen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Bijbel (christendom) · Bekijk meer »

Bisschop

Patriarch Joachim, 17e-eeuwse Russisch-orthodoxe metropoliet van Moskou en heel Rusland Edward Joseph McCarthy, Canadees bisschop Belgische bisschoppen Een bisschop (Grieks:, episkopos (epi-skopos), letterlijk "op-zichter") is een geestelijke in de hiërarchie van de Rooms-Katholieke Kerk, de Oosters-Orthodoxe Kerk, de Anglicaanse Gemeenschap, de Vrij-Katholieke Kerk, de Oudkatholieke Kerk, Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen of de Lutherse Kerk, die veelal aan het hoofd staat van een bisdom.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Bisschop · Bekijk meer »

Blokdruk

Gesneden houtblok en afdruk Blokdruk is een druktechniek afkomstig uit China.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Blokdruk · Bekijk meer »

Boëthius

Gefantaseerde afbeelding van Boëthius in een middeleeuws manuscript van de ''Vertroosting van de filosofie'', folio 4r, Italië?, 1385, MS Hunter 374 (V.1.11), Glasgow University Library Anicius Manlius Torquatus Severinus Boëthius (Rome, ca. 480 - Pavia, 525) was een christelijk, laat-Romeins filosoof, schrijver en politicus, die in de late 5e en vroege 6e eeuw na Christus in Italië leefde.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Boëthius · Bekijk meer »

Boekdrukkunst

Oude boeken Boekdrukkunst is een mechanisch proces om geschriften te vermenigvuldigen door middel van een drukpers.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Boekdrukkunst · Bekijk meer »

Bombarde (wapen)

Een bombarde, Kasteel van Malbork (Polen) Een bombarde (van het Grieks bombos: gedreun, geraas) of pothond is een belegeringswapen dat voor het eerst, in het Westen, in de 14e eeuw wordt gebruikt.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Bombarde (wapen) · Bekijk meer »

Bonifatius (heilige)

Standbeeld van Bonifatius in Fulda 18e-eeuws houten reliëf met Bonifatius, met kruis en zijn attribuut (doorstoken evangelieboek) en drie steden: Dokkum (linksonder), Fulda en Mainz (?) Standbeeld van Bonifatius in Mainz Munte Bonifatius, ook wel Bonifacius, geboortenaam: Wynfreth (Winfried) (nabij Exeter in Zuidwest-Engeland, 672 of 675. Hij werd gedood door stokslagen bij Dokkum zijnde op zendelingstocht, zeer waarschijnlijk op of rondom 5 juni 754 maar misschien ook later in 755. Hij was een van de belangrijkste Angelsaksische missionarissen en kerkhervormers in het Frankische rijk, bisschop, martelaar en heilig verklaarde. Bonifatius wordt ook de Apostel van de Duitsers genoemd. Meer nog dan missionaris was hij de inrichter van de kerkelijke structuren in het gebied van het huidige Duitsland en, wat evenzeer cruciaal is geweest, de binding daarvan aan de Heilige Stoel. Bonifatius werd zo de architect van het christelijke West-Europa, omdat hij een groot aandeel had in de grondvesting van de kerk van Rome en in de groei naar culturele eenheid van West-Europa. Bonifatius wordt vaak afgebeeld met zwaard en bijbel, omdat hij zich zou hebben beschermd met een evangeliën-codex, maar dit gegeven komt niet voor in de vroegste levensbeschrijving (vita). De codex in Mainz met sporen van zwaardslagen is geen bijbel, maar een boek met tractaten tegen de Arianen, die ketters waren in Bonifatius' ogen en moesten worden uitgeroeid.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Bonifatius (heilige) · Bekijk meer »

Boogschieten

Het schieten met de recurveboog Het schieten met de compoundboog. Let op de excentrische katrol onderaan Boogschieten is een sport waarbij pijlen worden weggeschoten naar een doel met behulp van een boog.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Boogschieten · Bekijk meer »

Boudewijn I van Constantinopel

Boudewijn (Valencijn, juli 1171 - Bulgarije, 1205) was als Boudewijn IX graaf van Vlaanderen van 1194 tot 1205, als Boudewijn VI graaf van Henegouwen van 1195 tot 1205, en als Boudewijn I in de jaren 1204 en 1205 de eerste keizer van het Latijns Keizerrijk van Constantinopel.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Boudewijn I van Constantinopel · Bekijk meer »

Boudewijn I van Vlaanderen

Boudewijn I (Laon?, ca. 840 – Abdij van Sint-Bertinus, Sint-Omaars, 2 januari 879), bijgenaamd Boudewijn met de IJzeren Arm of Boudewijn de Goede staat bekend als de eerste graaf van Vlaanderen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Boudewijn I van Vlaanderen · Bekijk meer »

Bourgondische tijd

De verdeling van de Bourgondische erfenis tussen Frankrijk en Habsburg tot 1493 De Bourgondische Nederlanden of Bourgondische tijd is de periode waarin een groot deel van de Lage Landen werd geregeerd door de hertogen van Bourgondië, die verschillende afzonderlijke gebieden bijeen voegden en tot een grotere eenheid begonnen te maken.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Bourgondische tijd · Bekijk meer »

Bretagne (regio)

Bretagne (Bretons: Breizh, Gallo: Bertaèyn) is een Franse regio op het gelijknamige schiereiland Bretagne en bestaat uit de departementen Côtes-d'Armor, Finistère, Ille-et-Vilaine en Morbihan.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Bretagne (regio) · Bekijk meer »

Bril

Vrouw met bril Bril Moderne bril Bioscoopjournaal uit 1959: finale van de jaarlijkse Miss Bril-verkiezing Polygoonjournaal uit 1962: halve finale van de jaarlijkse wedstrijd om de landstitel van Miss Bril in de Euromast te Rotterdam Polygoonjournaal uit 1965: inzamelingsactie 'Open Ogen' opgezet door Dick Jager uit Maarssen, waarbij oude brillen worden ingezameld voor derde-wereldlanden Een bril is een optisch instrument dat voor de ogen gedragen wordt en de ametropie (refractiefout) van het oog compenseert, waardoor de drager scherper ziet.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Bril · Bekijk meer »

Britannia (Romeinse provincie)

Britannia was de naam van de Romeinse provincie die het latere Engeland en Wales omvatte.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Britannia (Romeinse provincie) · Bekijk meer »

Brugge

Brugge (Frans: Bruges; Duits: Brügge) is de hoofdstad en grootste stad van de Belgische provincie West-Vlaanderen en van het arrondissement Brugge.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Brugge · Bekijk meer »

Buis (schip)

(Haring)buis Buis was een benaming van een bepaald type zeevarend kielschip van welk de geschiedenis terugvoert tot in de middeleeuwen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Buis (schip) · Bekijk meer »

Bulgarije

Bulgarije (Bulgaars: България, Balgarija), officieel de Republiek Bulgarije (Bulgaars: Република България, Repoeblika Balgarija), is een land in Zuidoost-Europa, gelegen in het oosten van de Balkan en ten zuiden van de rivier de Donau.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Bulgarije · Bekijk meer »

Burger

Symbolische grenspaal in het dorp Baarle, burgers rond twee bestuursculturen, België en Nederland. In staatsrechtelijke zin is een burger een lid van de bevolking van een staat of bijvoorbeeld een gemeente; meer specifiek gaat het over zijn of haar rechtsverhouding tot een overheidsorganisatie.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Burger · Bekijk meer »

Byzantijnse kunst

Byzantijnse kunst verwijst naar de kunst van het Byzantijnse Rijk van de 4e tot de 13e eeuw.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Byzantijnse kunst · Bekijk meer »

Byzantijnse Rijk

| |- | |- | | Het Byzantijnse Rijk (kortweg Byzantium) of Oost-Romeinse Rijk (Grieks: Βασιλεία Ρωμαίων, Basileía Rhōmaíōn, "Romeinse Rijk"; ook wel Romania, Grieks: Ῥωμανία, Rhōmanía) was een keizerrijk dat in de late oudheid en de daaropvolgende middeleeuwen een groot deel van het oostelijke Middellandse Zeegebied besloeg, met als hoofdstad Constantinopel.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Byzantijnse Rijk · Bekijk meer »

Calvinisme

Westerkerk te Amsterdam Het calvinisme is in strikte zin het theologische gedachtegoed van de hervormer Johannes Calvijn (1509-1564), met de daaruit voortvloeiende sociale en politieke leer.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Calvinisme · Bekijk meer »

Cantabrisch Gebergte

Het Cantabrisch Gebergte (Spaans: Cordillera Cantábrica) is een gebergte van ongeveer 300 km lang in het noordwesten van Spanje.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Cantabrisch Gebergte · Bekijk meer »

Capitulare van Quierzy

Het Capitulare van Quierzy was een capitulare van keizer Karel de Kale, uitgegeven in 877, dat bestond uit een aantal maatregelen om het bestuur te waarborgen tijdens zijn tweede tocht naar Italië om paus Johannes VIII bij te staan tegen de Saracenen, met aanwijzingen voor zijn zoon Lodewijk de Stamelaar, die het bestuur zou waarnemen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Capitulare van Quierzy · Bekijk meer »

Cavalerie

Charge van de 1st Cavalry Division Cavalerie, ruiterij of ruitervolk/paardenvolk is van oudsher de naam voor de militaire eenheid die zich te paard voortbewoog en te paard vocht.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Cavalerie · Bekijk meer »

Champmol

De oorspronkelijke aanleg van het klooster met de laura De Chartreuse de Champmol was een klooster van de kartuizerorde in Dijon, Frankrijk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Champmol · Bekijk meer »

Childerik III

Childerik III, ook wel geschreven als Childeric (693 - rond 754) was de zoon van de Frankische koning Chilperik II.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Childerik III · Bekijk meer »

China

China is de benaming voor een groot cultuurgebied met een zeer lange geschiedenis, een oude beschaving en een staat in Oost-Azië.

Nieuw!!: Middeleeuwen en China · Bekijk meer »

Chinees Keizerrijk

Vlag van het Keizerrijk van 1889 tot 1911 Het Chinees Keizerrijk bestond tussen het jaar 221 v.Chr. en 1911.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Chinees Keizerrijk · Bekijk meer »

Chrétien de Troyes

Chrétien de Troyes Chrétien de Troyes (ook wel Chrestien de Troyes of Christiaan van Troyes; ca. 1140-1190) was een Frans schrijver en dichter.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Chrétien de Troyes · Bekijk meer »

Christendom

Icoon van Jezus als Pantocrator, mozaïek uit het Hosios Loukas klooster in Boeotië, Griekenland. Vroege 11de eeuw Het christendom is een religie gebaseerd op het evangelie en leven van Jezus zoals beschreven in het Nieuwe Testament, het tweede gedeelte van het heilige boek van de christenen, de Bijbel.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Christendom · Bekijk meer »

Christine de Pizan

Christine de Pizan of Pisan (Venetië ca. 1364 – klooster van Poissy ca. 1430) was een Frans schrijfster die, nadat ze reeds op 25-jarige leeftijd weduwe was geworden, boeken schreef om haar gezin te onderhouden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Christine de Pizan · Bekijk meer »

Christoph Cellarius

Christoph Cellarius (ook wel Christophorus Cellarius), (Smalkald, 22 november 1638 - Halle, 4 juni 1707) was een Latijnse geleerde.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Christoph Cellarius · Bekijk meer »

Claus Sluter

Claus Sluter (Haarlem, 1350 - Dijon, 1406) was een beroemd beeldhouwer afkomstig uit het Graafschap Holland.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Claus Sluter · Bekijk meer »

Clovis I

| |- | | Clovis of Chlodovech (c. 466-511) was de eerste koning der Franken die alle Frankische stammen verenigde onder één heerser.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Clovis I · Bekijk meer »

Commercialisering

Commercialisering is het sociale proces waarbij goederen en diensten in toenemende mate worden uitgebaat vanuit een winstoogmerk in plaats van voor eigen gebruik of op basis van wederkerigheid.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Commercialisering · Bekijk meer »

Compagnie (bataljon)

Een compagnie (vroeger: vendel, meervoud vendelen of vendels) is een legeronderdeel van 100 tot 150 manschappen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Compagnie (bataljon) · Bekijk meer »

Componist

Een componist(e) of toondichter(es) is een persoon die muziek componeert.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Componist · Bekijk meer »

Conceptueel kader

Een conceptueel kader is het geheel van samenhangende begrippen waaruit het denken bestaat.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Conceptueel kader · Bekijk meer »

Coniuratio

Coniuratio of gezworen gemeenschap is volgens Weber de vereniging van stedelingen die tot doel had de heer af te zetten.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Coniuratio · Bekijk meer »

Constantinopel

Kaart van Constantinopel met de stadsmuren Constantinopel in het Byzantijnse Rijk. Keizerlijke district van Constantinopel met o.a. het hippodroom, het keizerlijke paleis en de beroemde kathedraal Hagia Sophia gotische stijl (Franse miniatuur, na 1455)Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Français 9087, http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b8449038d/f424.item.r.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Constantinopel · Bekijk meer »

Cosimo de' Medici de Oude

Cosimo de' Medici de Oude (Florence, 27 september 1389 - Careggi (Florence), 1 augustus 1464) was een zoon van bankier Giovanni di Bicci en een telg uit het roemruchte geslacht de' Medici.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Cosimo de' Medici de Oude · Bekijk meer »

Cyrillus van Saloniki

Methodius (links) en Cyrillus. Icoon uit de 19e eeuw uit Boekarest Cyrillus van Saloniki (Grieks: Κύριλλος, Kirillos; Kerkslavisch: Кирилъ, Kirill) (Thessaloniki, 827 – Rome, 14 februari 869) is samen met zijn broer Methodius de verbreider van het christendom onder de Slavische volkeren geweest.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Cyrillus van Saloniki · Bekijk meer »

Dagobert I

Dagobert I (?, 603 – Épinay-sur-Seine, 19 januari 638 of 639) was koning der Franken van 629 tot 639.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Dagobert I · Bekijk meer »

Damietta

Damietta (Arabisch: مدينة دمياط, medīnat dimyāt) is een havenstad in Egypte aan de Middellandse Zee aan de Nijldelta, 200 kilometer ten noorden van Caïro.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Damietta · Bekijk meer »

Daniël (boek)

Het Bijbelboek Daniël (Hebreeuws: דָּנִיֵּאל, "God is mijn rechter") beschrijft de lotgevallen van Daniël en zijn vrienden die na de verovering van Juda als gijzelaars zijn meegenomen door koning Nebukadnezar II.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Daniël (boek) · Bekijk meer »

Dante Alighieri

Dante (Durante) di Alighiero degli Alighieri (Florence, tussen 14 mei en 13 juni 1265 OSGiorgio Petrocchi,, (E-Boek: samenvatting van het gelijknamige boek origineel bij Editori Laterza) 1997, p. 9. – Ravenna, 14 september 1321) was een Italiaanse dichter, schrijver, moraalfilosoof en kortstondig politicus.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Dante Alighieri · Bekijk meer »

De goddelijke komedie

De goddelijke komedie (La Divina Commedia) is een epos van de Florentijnse dichter Dante Alighieri, geschreven in het eerste kwart van de 14e eeuw.

Nieuw!!: Middeleeuwen en De goddelijke komedie · Bekijk meer »

De levens van de grootste schilders, beeldhouwers en architecten

''Le Vite'' van Vasari De levens van de grootste schilders, beeldhouwers en architecten of Le Vite de' più eccellenti pittori, scultori, e architettori da Cimabue insino a' tempi nostri ('Het leven van de uitmuntendste Italiaanse architecten, schilders en beeldhouwers van Cimabue tot onze tijd'), zoals het oorspronkelijk bekend was in het Italiaans, is een serie biografieën van kunstenaars, geschreven door de 16e-eeuwse Italiaanse schilder en architect Giorgio Vasari.

Nieuw!!: Middeleeuwen en De levens van de grootste schilders, beeldhouwers en architecten · Bekijk meer »

De Nederlanden in de Middeleeuwen

Spieghel Historiael van Jacob van Maerlant Deze geschiedenis van de Nederlanden in de Middeleeuwen beoogt een overzicht te geven van de geschiedenis van die gebieden die tegenwoordig Nederland, België en Luxemburg vormen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en De Nederlanden in de Middeleeuwen · Bekijk meer »

Decamerone

Folio 22v uit een Italiaans handschrift van de Decamerone uit de 15e eeuw, bewaard in de Bibliothèque nationale de France, signatuur MS Italien 63, met een miniatuur ter illustratie van de vijfde vertelling van de eerste dag over de markiezin van Montferrat. De Decamerone (ondertitel: Prencipe Galeotto) is een verzameling van 100 verhalen die de Italiaanse dichter en geleerde Giovanni Boccaccio schreef, waarschijnlijk in de periode 1349–1360.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Decamerone · Bekijk meer »

Deling van het Frankische Rijk

Het eenheidsrijk dat Karel de Grote zich in de tweede helft van de 8e eeuw veroverd had, zou slechts één generatie standhouden en daarna aan broedertwisten ten onder gaan.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Deling van het Frankische Rijk · Bekijk meer »

Democratisering van kennis

Democratisering van kennis is de verwerving en verspreiding van kennis onder grotere delen van de bevolking, niet slechts bevoorrechte elites als priesters en academici.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Democratisering van kennis · Bekijk meer »

Denemarken

Denemarken (Deens: Danmark), is een land in Scandinavië, in het noorden van Europa.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Denemarken · Bekijk meer »

Derde Kruistocht

De Derde Kruistocht (1189-1192) was een poging ondernomen door Europese leiders om het Heilige Land te heroveren op Saladin.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Derde Kruistocht · Bekijk meer »

Desiderius Erasmus

nog een afbeelding Grafsteen van Erasmus in de Münster van Bazel Desiderius Erasmus (Rotterdam, 28 oktober 1466, 1467 of 1469 – Bazel, 12 juli 1536) was een Nederlandse priester, augustijner kanunnik, theoloog, filosoof, schrijver en humanist.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Desiderius Erasmus · Bekijk meer »

Dijon

Paleis van de hertogen van Bourgondië Arc de Triomphe, Porte Guillaume Typische straat in het oude centrum van Dijon Dijon (is de hoofdstad en grootste stad van het departement Côte-d'Or en van de regio Bourgogne-Franche-Comté, waartoe Côte-d'Or behoort. Het kende zijn glorietijd onder Filips de Stoute, Jan Zonder Vrees, Filips de Goede en Karel de Stoute toen het de hoofdstad was van het Franse deel van het Hertogdom Bourgondië. Voor deze periode woonden hier Gallo-Romeinen. De naam Dijon is afkomstig van het Latijnse Divio (heilig). Dijon was een Gallo-Romeinse stad. Dijon is bekend van zijn mosterd. In de gemeente liggen de spoorwegstations Dijon-Porte-Neuve en Dijon-Ville.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Dijon · Bekijk meer »

Diocletianus

Gaius Aurelius Valerius Diocletianus (geboren als Diocles) (ca. 22 december 244 - 3 december 311) was Romeins keizer van 20 november 284 tot 1 mei 305.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Diocletianus · Bekijk meer »

Dirk Bouts

Dirk Bouts, ''Het laatste avondmaal'', middenpaneel van het altaarstuk in de Sint-Pieterskerk te Leuven Dirk Bouts, ''Het laatste avondmaal'' met zijpanelen Dirk Bouts, ook wel Dieric Bouts (waarschijnlijk Haarlem, ca. 1410 - Leuven, 6 mei 1475) was een Hollands kunstschilder die beschouwd wordt als een van de vooraanstaanden uit de Oudnederlandse schilderkunst, beter bekend als de Vlaamse Primitieven.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Dirk Bouts · Bekijk meer »

Dogma (algemeen)

Een dogma (Grieks: δόγμα, meervoud: δόγματα) is een leerstelling die als onbetwistbaar wordt beschouwd door een religie, ideologie of andere organisatie.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Dogma (algemeen) · Bekijk meer »

Dogmatiek

Dogmatiek, soms abusievelijk gelijkgesteld aan de systematische theologie, is de systematische doordenking van de inhoud der relatie die God in Christus met ons heeft gelegd (althans volgens Hendrikus Berkhof).

Nieuw!!: Middeleeuwen en Dogmatiek · Bekijk meer »

Domesday Book

Begin van het overzicht van Warwickshire in het Domesday Book lemma Bingley ("Bingheleia") in het Domesday Book ''Domesday Book'', gravure van Andrew Williams, uit ''Historic Byways and Highways of Old England'', 1900 Het Domesday Book (Liber de Wintonia, 1086) is een uitgebreid overzicht in het Latijn van alle bezittingen en eigenaren in Engeland voor en na 1066.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Domesday Book · Bekijk meer »

Dominaat

Het dominaat was een latere, op despotisme gelijkende fase van de keizercultus in het Romeinse Keizerrijk als gevolg van een evolutie van het principaat.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Dominaat · Bekijk meer »

Dominicanen

Dominicus Guzmán, stichter van de Orde der Predikheren (Dominicanen) De dominicanen of Orde der Predikheren (Latijn: Ordo Praedicatorum, O.P.) vormen een Rooms-katholieke bedelorde welke in 1215 is gesticht in Frankrijk door de Spaanse priester Dominicus Guzmán, met als doel om het Evangelie te verkondigen en ketterij te bestrijden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Dominicanen · Bekijk meer »

Dominicus Guzmán

Dominicus Guzmán (Spaans: Domingo) (Caleruega (Koninkrijk Castilië), 1170 - Bologna, 6 augustus 1221), ook bekend als Dominicus van Osma en ook Dominicus de Guzmán genoemd, was de stichter van de dominicanen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Dominicus Guzmán · Bekijk meer »

Don Pelayo

Don Pelayo (Latijn: Pelagius) (716 - 737) was de eerste koning van Asturië.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Don Pelayo · Bekijk meer »

Donatello

Bargello Donatello (Florence, 1386 - aldaar, 13 december 1466) was een Italiaans beeldhouwer die werkzaam was in de vroege Renaissance.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Donatello · Bekijk meer »

Donau

De Donau is de op één na langste rivier van Europa, na de Wolga, en de langste binnen de Europese Unie.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Donau · Bekijk meer »

Dood

De dood is een toestand waarbij een voorheen levend organisme niet meer groeit, geen metabolisme en geen actieve levensfuncties meer heeft (ademhalen, eten, drinken, denken, bewegen enzovoort).

Nieuw!!: Middeleeuwen en Dood · Bekijk meer »

Drieslagstelsel

De driejarige cyclus van het drieslagstelsel. In oktober werden wintergranen gezaaid als bv. wintertarwe, winterrogge of spelt, terwijl in het voorjaar de zomergranen zomergerst, haver, zomerrogge of bonen werden gezaaid. Het drieslagstelsel is een landbouwmethode uit de vroege Middeleeuwen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Drieslagstelsel · Bekijk meer »

Droogmakerij

Gemaal De Lynden, een van drie stoomgemalen die zorgden voor de droogmaking van de Haarlemmermeerpolder. Een droogmakerij is een bemalen gebied (polder) dat van oorsprong een meer, een ander groot open water of drasland was.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Droogmakerij · Bekijk meer »

Drukker

Een drukker is iemand die in een drukkerij de drukpers bedient ter vervaardiging van drukwerk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Drukker · Bekijk meer »

Dubbel boekhouden

kasboek voor dubbel boekhouden rond 1910 Het dubbel boekhoudsysteem is een methode van boekhouden, waarbij elke transactie of gebeurtenis op zijn minst op twee verschillende manieren wordt geadministreerd.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Dubbel boekhouden · Bekijk meer »

Edict van Milaan

Het Edict van Milaan is mogelijk een edict geweest dat door Constantijn de Grote en Licinius in februari 313 werd uitgevaardigd in Milaan.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Edict van Milaan · Bekijk meer »

Eerste Kruistocht

De Eerste Kruistocht (1096-1099) was een militaire expeditie, opgezet door het westers christendom om het Heilige Land, dat veroverd was in de moslimverovering van de Levant, terug te krijgen, wat uiteindelijk resulteerde in de herovering van Jeruzalem.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Eerste Kruistocht · Bekijk meer »

Egypte (land)

Egypte (Arabisch: مصر, Miṣr), officieel de Arabische Republiek Egypte (جمهوريّة مصر العربيّة, Jumhūriyat Miṣr al-`Arabīyah), is een transcontinentaal land dat in zowel het Afrikaanse als het Aziatische deel van het Midden-Oosten ligt.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Egypte (land) · Bekijk meer »

Elbe (rivier)

Zijrivieren van de Elbe De monding van de Elbe met het eiland Trischen in de Noordzee. De Elbe (verouderd: Elve, Tsjechisch: Labe) is met een lengte van 1164 kilometer en een stroomgebied van 144.000 km² een van de belangrijkste rivieren van Midden-Europa.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Elbe (rivier) · Bekijk meer »

Engels

Het Engels (English) is een Indo-Europese taal, die vanwege de nauwe verwantschap met talen als het Fries, (Neder-)Duits en Nederlands tot de West-Germaanse talen wordt gerekend.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Engels · Bekijk meer »

Enrico Dandolo

Enrico Dandolo predikt de kruistochten, een 19e-eeuwse gravure van Gustave Doré Het graf van Enrico Dandolo in de Hagia Sophia Enrico Dandolo (begin 12e eeuw – 1205) was de 39e Doge (leider van een van de oude Italiaanse republieken) van de stadstaat Venetië.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Enrico Dandolo · Bekijk meer »

Epidemie

Een militair ziekenhuis in Kansas tijdens de uitbraak van de Spaanse griep. Een epidemie (Grieks: epidémios, "over de (gehele) bevolking") is een verschijnsel dat meestal in ongunstige zin optreedt in een kleiner of groter gebied van mens of dier.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Epidemie · Bekijk meer »

Feodalisme

Het feodalisme of de feodaliteit (van het Latijnse feudum of "leen") is in politieke zin het leenstelsel dat van de val van het West-Romeinse Rijk (ca. 500) tot in de nieuwe tijd in Europa bestond.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Feodalisme · Bekijk meer »

Ferdinand II van Aragon

Ferdinand II (Sos, 10 maart 1452 - Madrigalejo, 23 januari 1516) was koning van Aragon van 1479 tot 1516, samen met zijn vrouw, Isabella, heerser over Castilië van 1474 tot 1504 (als Ferdinand V), koning van Napels (als Ferdinand III), van 1500 tot 1516 en sinds 1471 koning van Sicilië.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Ferdinand II van Aragon · Bekijk meer »

Ferdinand III van Castilië

Ferdinand de Heilige (Peleas de Arriba, 1199 – Sevilla, 30 mei 1252), (Spaans: Fernando el Santo of San Fernando), was als Ferdinand II koning van Castilië (vanaf 1217) en als Ferdinand III koning van Castilië-León (vanaf 1230).

Nieuw!!: Middeleeuwen en Ferdinand III van Castilië · Bekijk meer »

Feudum

Feudum of feodum (vulgair Latijn) was sinds het einde van de negende eeuw de term ter aanduiding van een leen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Feudum · Bekijk meer »

Filippo Brunelleschi

Filippo Brunelleschi (Florence, 1377 - aldaar, 15 april 1446) was een architect, ingenieur, goudsmid en beeldhouwer uit de Italiaanse renaissance.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Filippo Brunelleschi · Bekijk meer »

Filips de Goede

Filips de Goede, ook genaamd Filips III van Bourgondië (Dijon, 31 juli 1396 – Brugge, 15 juni 1467), was hertog van Bourgondië van 1419 tot aan zijn dood.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Filips de Goede · Bekijk meer »

Filips de Stoute

Filips II de Stoute (Frans: Philippe II le Hardi) (Pontoise, 17 januari 1342 - Halle, 27 april 1404) was hertog van Bourgondië, stamvader van de Bourgondische hertogelijke dynastie.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Filips de Stoute · Bekijk meer »

Filips II van Frankrijk

Filips II, bijgenaamd August(us) (Parijs, 21 augustus 1165Radulphus de Diceto, Ymagines Historiarum s.a. 1165 (.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Filips II van Frankrijk · Bekijk meer »

Filosofie

Auguste Rodin, ''Le Penseur'', 1880-82 De filosofie of wijsbegeerte is de oudste theoretische discipline die het verlangen en het streven uitdrukt naar kennis en wijsheid.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Filosofie · Bekijk meer »

Florence (stad)

Bargello Palazzo Vecchio Arno Santa Croce Tuinzijde van Palazzo Pitti met Galleria Palatina Santa Maria del Fiore Loggia dei Lanzi Uffizi en Palazzo Vecchio Florence of Firenze (Italiaans: Firenze, verouderd Italiaans: Fiorenza; verouderd Nederlands: Florentië) is een stad in Italië.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Florence (stad) · Bekijk meer »

François Villon

François Villon, Parijs(?) 1431 – in of na 1463, was een Franse dichter, dief en landloper, vagebond.

Nieuw!!: Middeleeuwen en François Villon · Bekijk meer »

Francesco Petrarca

Standbeeld in de Uffizi, Florence Francesco Petrarca (ook Francesco Petracco) (Arezzo, 20 juli 1304 – Arquà Petrarca, 19 juli 1374) was een Italiaans dichter en prozaschrijver en tevens de grondlegger van het humanisme.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Francesco Petrarca · Bekijk meer »

Franciscanen

De franciscanen of minderbroeders (Ordo Fratrum Minorum, O.F.M.) vormen een kloosterorde bestaande uit volgelingen van Franciscus van Assisi.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Franciscanen · Bekijk meer »

Franciscus van Assisi

Franciscus van Assisi (ook wel Franciscus van Assisië of Frans van Assisi(ë), Italiaans: Francesco d'Assisi; Assisi, 1181 of 1182 - aldaar, 3 oktober 1226), geboren als Giovanni di Pietro Bernardone, leefde als religieus, stichtte de kloosterorde van de Franciscanen of Minderbroeders, en werd op 16 juli 1228 heilig verklaard door paus Gregorius IX.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Franciscus van Assisi · Bekijk meer »

Frankrijk in de Middeleeuwen

Dit artikel behandelt de geschiedenis van Frankrijk in de Middeleeuwen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Frankrijk in de Middeleeuwen · Bekijk meer »

Frans

Minderheden Het Frans is veruit de meest gesproken Gallo-Romaanse taal.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Frans · Bekijk meer »

Franse Revolutie

Jeanne-Louise (Nanine) Vallain (1767-1815) De Franse Revolutie (1789–1799"Het is gebruikelijk de omwenteling te laten beginnen met de bijeenkomst van de Staten-Generaal op 5 mei 1789 en te laten eindigen óf met de val van Robespierre (27 juli 1794), óf met de staatsgreep van Bonaparte (24 dec. 1799)." Encarta-encyclopedie Winkler Prins (1993–2002) s.v. "Franse Revolutie. §1. Chronologisch verloop van de gebeurtenissen". Microsoft Corporation/Het Spectrum.) was een invloedrijke politieke omwenteling aan het eind van de 18e eeuw waarbij de absolute monarchie die Frankrijk drie eeuwen had geregeerd werd afgeschaft en de Eerste Franse Republiek werd opgericht.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Franse Revolutie · Bekijk meer »

Galicië (Spanje)

Een ''hórreo''. Dergelijke graanschuren ziet men in Galicië heel veel. Door de palen kan ongedierte niet binnendringen Galicië (Spaans: Galicia, Galicisch: Galicia of Galiza) is een van de 17 autonome regio's van Spanje en ligt in het uiterste noordwesten van het Iberisch Schiereiland.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Galicië (Spanje) · Bekijk meer »

Gallië

Gallië is de vernederlandste naam van de Latijnse benaming (Gallia) voor het westelijke gebied van Europa, dat overeenkomt met het moderne Frankrijk, België, het westen van Zwitserland, en delen van Nederland en Duitsland ten westen van de Rijn.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Gallië · Bekijk meer »

Geblütsrecht

Geblütsrecht of recht van den bloede is het voorbehoud om van koninklijken bloede te zijn om koninklijke macht uit te oefenen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Geblütsrecht · Bekijk meer »

Gebroeders Van Limburg

Chantilly, Musée Condé, hs. 65, fol. 10v Gebroeders Van Limburg is de gebruikelijke benaming voor Herman (Nijmegen, 1385 - Bourges, 1416), Paul (Nijmegen, 1386/1387 - Bourges, 1416)Friedrich Gorissen, Jan Maelwael und die Brüder Limburg: eine Nimweger Künstlerfamilie um die wende des 14.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Gebroeders Van Limburg · Bekijk meer »

Geert Grote

Het begin van de kalender in het ''Getijdenboek'' van Geert Grote, exemplaar Huis Bergh, Hs. 4. Dit getijdenboek is het meest gelezen laatmiddeleeuwse boek in de volkstaal in de noordelijke Nederlanden Geert Grote of Gerardus Magnus (Deventer, oktober 1340 – aldaar, 20 augustus 1384) was een Nederlands theoloog, schrijver, gedreven kloosterhervormer en boeteprediker binnen de Katholieke Kerk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Geert Grote · Bekijk meer »

Geestelijke

Geestelijken Rembrandt (1633) Orthodoxe geestelijken in de ''All Saints' Antiochian Orthodox Church'', Raleigh, Verenigde Staten. Van links naar rechts een priester, twee diakenen en op de rug gezien een bisschop kardinaal Danneels, Roger Vangheluwe en Jozef De Kesel Een islamitische geestelijke: de prominente Koeweitse imam en journalist Mohammed al-Awadi Hebron en Kiryat Arba met leerlingen Een geestelijke is iemand die, vaak door een bepaalde religieuze wijding, de bevoegdheid heeft gekregen om godsdienstonderricht te geven en/of bepaalde gewijde handelingen te verrichten en/of religieuze bestuursfuncties uit te oefenen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Geestelijke · Bekijk meer »

Geld

Amerikaans papiergeld. Geld is enig object of enige toetsbare vermelding dat in een bepaald land of binnen een gegeven sociaal-economische context algemeen wordt aanvaard als betaling voor goederen en diensten en de terugbetaling van schulden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Geld · Bekijk meer »

Geografische coördinaten

aarde met parallelcirkels (horizontaal) en meridianen (verticaal), Eckert VI-projectie Geografische coördinaten zijn coördinaten waarmee een locatie op aarde numeriek wordt vastgelegd.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Geografische coördinaten · Bekijk meer »

Germanen

Verspreiding van de vijf Germaanse hoofdgroepen in de 1e eeuw na Chr. Met de Germanen wordt een verzameling volkeren en stammen aangeduid die rond het begin van onze jaartelling een Germaanse taal spraken.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Germanen · Bekijk meer »

Geschiedenis van Egypte

Egypte heeft een lange geschiedenis als staat.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Geschiedenis van Egypte · Bekijk meer »

Geschiedenis van Engeland

Deze geschiedenis van Engeland beschrijft de prehistorie en de geschiedenis van het grootste en dichtstbevolkte deel van het Verenigd Koninkrijk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Geschiedenis van Engeland · Bekijk meer »

Geschiedenis van Europa

Dit artikel is een overzicht van de (menselijke) geschiedenis van het werelddeel Europa.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Geschiedenis van Europa · Bekijk meer »

Geschiedenis van Portugal

Hendrik de Zeevaarder De geschiedenis van Portugal is de geschiedenis van een oud Europees land, waarvan de oorsprong teruggaat tot de vroege middeleeuwen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Geschiedenis van Portugal · Bekijk meer »

Geschut

Geschut is de algemene naam voor oorlogsmateriaal waarmee kogels of granaten worden afgeschoten.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Geschut · Bekijk meer »

Getijdenboek

Bewening van Christus door de heilige Maagd uit "Les grandes heures de Rohan" Een getijdenboek is een handschrift dat leken in de middeleeuwen gebruikten voor hun privédevotie, tijdens het getijdengebed.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Getijdenboek · Bekijk meer »

Getijdengebed

Kalenderbladzijde voor februari uit het Breviarium-Grimani. Het Getijdengebed (lat. Liturgia horarum ook bekend als getijden, koorgebed, heilig officie, uren, horologium (in de oosterse en orthodoxe kerken) of breviergebed) is het dagelijkse officiële publieke gebed van de Rooms-Katholieke Kerk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Getijdengebed · Bekijk meer »

Geweldsmonopolie

Het geweldsmonopolie is volgens de Duitse socioloog Max Weber een van de definiërende kenmerken van een soevereine staat.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Geweldsmonopolie · Bekijk meer »

Gewoonterecht

Gewoonterecht is recht dat gebaseerd is op gewoonten.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Gewoonterecht · Bekijk meer »

Gibraltar

Gibraltar is een Brits overzees gebied gelegen aan het zuidelijke eind van het Iberisch Schiereiland bij de ingang van de Middellandse Zee.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Gibraltar · Bekijk meer »

Giorgio Vasari

Zelfportret Vasari, 1567, Florence Giorgio Vasari (Arezzo, 30 juli 1511 – Florence, 27 juni 1574) was een schilder en architect uit de Italiaanse renaissance en een van de eerste kunsthistorici door zijn biografieën van Italiaanse kunstenaars.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Giorgio Vasari · Bekijk meer »

Giotto di Bondone

Giotto di Bondone, die gewoonlijk Giotto (geboren Vicchio) wordt genoemd, was een Italiaans kunstschilder en architect, die leefde van 1266 of 1267 tot 1337, hoewel als geboortejaar ook wel 1276 wordt genoemd.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Giotto di Bondone · Bekijk meer »

Giovanni Boccaccio

Florence. Giovanni Boccaccio (Certaldo of Florence, 1313 – Certaldo, 21 december 1375) was een Florentijnse dichter, schrijver en humanist.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Giovanni Boccaccio · Bekijk meer »

Giovanni Pico della Mirandola

Giovanni Pico della Mirandola, verbeeld door een onbekende kunstenaar Giovanni Pico della Mirandola (Mirandola, 24 februari 1463 - Florence, 17 november 1494) was een Italiaans humanist.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Giovanni Pico della Mirandola · Bekijk meer »

Godsvredebeweging

De Godsvredebeweging (Pax Dei) was een campagne van de kerk die uitging van de Abdij van Cluny tegen geweld van vooral de lokale feodale heren tot tota multitudo universae plebis.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Godsvredebeweging · Bekijk meer »

Golfstroom

De Golfstroom. De watertemperatuur daalt van rood naar blauw. De Golfstroom maakt deel uit van de thermohaliene circulatie. Neptunus Deze Terra Modis-afbeelding toont de Golfstroom vanaf het noordoosten van de Verenigde Staten. De warme Golfstroom is oranje en geel in deze weergave van watertemperaturen in de Atlantische Oceaan. De temperatuurweergave wordt in afnemende temperatuur door volgende kleuren weergegeven: rood,oranje, groen geel, turkoois, blauw en purper. Zwart geeft het ontbreken van data aan en is meestal land. Bron: NASA De Golfstroom of Noord-Atlantische Drift is een snelle, krachtige warme stroming in de oceaan.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Golfstroom · Bekijk meer »

Gotiek (bouwkunst)

Saint-Denis, zicht op het koor gebouwd door abt Suger De gotiek is de naam voor een laatmiddeleeuwse stijl toegepast in de periode 1140-1500 in de beeldende kunsten en de architectuur, die vooral aanwezig is in kerkgebouwen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Gotiek (bouwkunst) · Bekijk meer »

Gotische kunst

Codex Manesse f249f, ca. 1305-1313, Konrad von Altstetten De gotische kunst is een verzamelnaam voor de kunstuitingen in de beeldende kunsten in de periode tussen de romaanse kunst en de renaissance, ruwweg van het midden van de twaalfde eeuw tot de eerste helft van de zestiende eeuw.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Gotische kunst · Bekijk meer »

Gouw (Germaans)

Gereconstrueerde gouwkaart uit 1898 van de verdeling van het Frankische Rijk bij het Verdrag van Verdun (843). In deze (Franstalige) kaart zijn veel gouwen niet als zodanig aan hun naam te herkennen (''Aargovie.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Gouw (Germaans) · Bekijk meer »

Gouwgraaf

Een gouwgraaf was het hoofd van een gouw in het Frankische Rijk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Gouwgraaf · Bekijk meer »

Graaf (titel)

Officiële Nederlandsche Rangkronen Graaf is een adellijke titel.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Graaf (titel) · Bekijk meer »

Graafschap Barcelona

Het graafschap Barcelona was een belangrijke bestuurlijke eenheid en omvatte tussen de 9e en de 10e eeuw een groot deel van het huidige Catalonië.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Graafschap Barcelona · Bekijk meer »

Graafschap Vlaanderen

Topografische kaart van het graafschap Vlaanderen aan het einde van de 14e eeuw met de grens van het Heilige Roomse Rijk in het rood. Ten westen van deze grens lag Kroon-Vlaanderen en ten oosten Rijks-Vlaanderen. Het graafschap Vlaanderen (Frans: Comté de Flandre of Comté de Flandres) is een historisch gebied dat aanvankelijk deel uitmaakte van West-Francië en vanaf 1464 van de (zuidelijke) Nederlanden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Graafschap Vlaanderen · Bekijk meer »

Griekenland

Satellietfoto van Griekenland en omgeving Griekenland (Grieks: Ελλάδα, Ellada, formeel en historisch: Ελλάς, Ellas, 'Hellas'), officieel de Helleense Republiek (Grieks: Ελληνική Δημοκρατία, Elliniki Dimokratia) is een land in Zuidoost-Europa, bestaande uit het zuidelijkste deel van het Balkanschiereiland en een groot aantal eilanden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Griekenland · Bekijk meer »

Grieks

Het Grieks (Ελληvικά) is een talenfamilie van de Indo-Europese talen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Grieks · Bekijk meer »

Groot-Moravische Rijk

Het Groot-Moravische Rijk of Groot-Moravië (Oudkerkslavisch: Велья Морава, Velija Morava, Tsjechisch: Velká Morava, Slowaaks Veľká Morava, Latijn Magna Moravia) was een Slavische staat gevestigd rondom het huidige Moravië en dankt zijn naam aan de rivier Morava.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Groot-Moravische Rijk · Bekijk meer »

Grootkan

De grootkan (khagan of kagan in het Mongools) was de opperste leider van het Mongoolse Rijk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Grootkan · Bekijk meer »

Grootvizier

Grootvizier was de benaming voor de eerste minister in een islamitisch land, zoals het Ottomaanse Rijk, het kalifaat Córdoba en het kalifaat Bagdad.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Grootvizier · Bekijk meer »

Grote hongersnood van 1315-1317

Van de Apocalyps in een ''Biblia Pauperum'', geïllumineerd in Erfurt ten tijde van de Grote Hongersnood. De Dood "(Mors") zit schrijlings op een leeuw, waarvan de lange staart eindigt in een bal van vuur, die de hel voorstelt. Hongersnood ("Fames") wijst naar haar hongerige mond. De Grote Hongersnood van 1315-1317 (ook wel gedateerd van 1315 tot 1322) was de eerste uit een reeks van grootschalige crises, waardoor Europa in de veertiende eeuw werd getroffen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Grote hongersnood van 1315-1317 · Bekijk meer »

Grote Ontginning

Ontginningslandschap bij Willeskop De Grote Ontginning was een periode van ontginningen die aanving in de 10e en duurde tot en met de 13e eeuw in voornamelijk wat tegenwoordig het Groene Hart of ook wel de Hollands-Utrechtse laagvlakte wordt genoemd.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Grote Ontginning · Bekijk meer »

Grote Volksverhuizing

Grote Volksverhuizing: Belangrijkste verhuizingstromen 2e en 5e eeuw. Met de Grote Volksverhuizing in het begin van de middeleeuwen wordt het binnendringen van meerdere stammen in het Romeinse Rijk tussen de 4e en de 6e eeuw aangeduid.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Grote Volksverhuizing · Bekijk meer »

Groter-Friesland

Friesland is een gebied dat door de jaren heen van definitie is veranderd.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Groter-Friesland · Bekijk meer »

Gruit

Jopen Koyt, een gruitbier uit HaarlemGruit is een kruidenmengsel dat wordt gebruikt als smaakmaker bij het brouwen van bier.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Gruit · Bekijk meer »

Guerrilla

Guerrilla (Spaans: oorlogje) is een term uit de krijgswetenschap en heeft betrekking op een gewapend conflict waarbij ongeregelde strijders een reguliere krijgsmacht trachten te ontregelen en uit te putten, terwijl vanwege het verschil in vuurkracht een rechtstreekse confrontatie door die strijders zo veel mogelijk wordt vermeden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Guerrilla · Bekijk meer »

Guido van Arezzo

Guido van Arezzo Tekst en melodie van ''Ut quaeant laxis'' Guido van Arezzo (Arezzo, 991 - Fonte Avellana (Serra Sant'Abbondio), 17 mei? 1033) (Italiaans: Guido d'Arezzo) was een Italiaanse benedictijner monnik en wordt beschouwd als een van de belangrijkste grondleggers van de muzieknotatie.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Guido van Arezzo · Bekijk meer »

Gutenbergbijbel

De 42-regelige bijbel van Gutenberg, het eerste gedrukte boek (1454) ''De eerste bladzijde van de Gutenberg-bijbel'' De Gutenbergbijbel is een door Johannes Gutenberg tussen 1452 en 1455 in Mainz gedrukte bijbel.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Gutenbergbijbel · Bekijk meer »

Haam

Een paard met een haam in Polen Een verzameling houten hamen in Zweden Een haam is een houten, vaak tweedelig halsjuk dat om de nek van een trekdier wordt geplaatst om een voertuig of landbouwwerktuig te kunnen trekken.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Haam · Bekijk meer »

Hadrianus Junius

Hadrianus Junius (door Theodoor de Bry) Hadrianus Junius (Hoorn, 1 juli 1511 - Arnemuiden, 16 juni 1575) was filoloog, stadsarts, humanist en dichter te Haarlem.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Hadrianus Junius · Bekijk meer »

Hagia Sophia

De Hagia Sophia of Aya Sophia (Grieks: Ἁγία Σοφία; "heilige wijsheid", Turks: Ayasofya) is een voormalige kathedraal (gedurende de hele periode van 537 - 1453 de grootste ter wereld) en moskee in de Turkse stad Istanboel.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Hagia Sophia · Bekijk meer »

Hagiografie

Een hagiografie, heiligenleven of (heiligen)legende is de biografie van een heilige.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Hagiografie · Bekijk meer »

Halster (paard)

Een leren halster Paard met halster Een halster is een hulpmiddel om paarden aan de hand mee te leiden en om paarden tijdens de verzorging mee vast te zetten.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Halster (paard) · Bekijk meer »

Hamburg

Nationale Park Hamburgse Waddenzee en behoort bestuurskundig tot het district Hamburg-Mitte. Er wonen 39 mensen, op het eiland Neuwerk (zichtbaar boven het midden) Hamburg (Duits, officieel: Freie und Hansestadt Hamburg, Nedersaksisch: Hamborg) is een stad en metropool in Duitsland.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Hamburg · Bekijk meer »

Handel (economie)

|Zeecontainers in een haven |- |markt |- |Paardenmarkt van Hedel |- |Handel in effecten | Handel is het uitwisselen van producten tussen twee partijen tegen directe of uitgestelde betaling.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Handel (economie) · Bekijk meer »

Hans Memling

Hans Memling of Jan van Menninghen (Seligenstadt, ca. 1430-40 – Brugge, 11 augustus 1494) was een kunstschilder afkomstig uit het keurvorstendom Mainz.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Hans Memling · Bekijk meer »

Hanze

Hanzesteden en handelsroutes Een hanze of hanza ('groep', 'schare' of 'gevolg', van het Oudhoogduits hansa) was een samenwerkingsverband van handelaren en steden tijdens de middeleeuwen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Hanze · Bekijk meer »

Haring (soort)

De haring (Clupea harengus) is een straalvinnige vis van het noordelijk halfrond.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Haring (soort) · Bekijk meer »

Haring kaken

Uitrusting voor het haring kaken zoals in 1966 in gebruik op een West-Duitse logger Het kaken van haring is een bewerking waarbij een deel van de ingewanden en de kieuwen weggesneden worden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Haring kaken · Bekijk meer »

Haroen ar-Rashid

Haroen ar-Rashid of Haroen ar-Rasjid (ca. 766-809) was kalief uit de dynastie van de Abbasiden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Haroen ar-Rashid · Bekijk meer »

Hausmacht

Hausmacht is een uit het Duits afkomstige term waarmee de erflanden van een dynastie in een feodale staat bedoeld worden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Hausmacht · Bekijk meer »

Haver

Haver (Avena sativa) is een eenjarige plant uit de grassenfamilie (Poaceae).

Nieuw!!: Middeleeuwen en Haver · Bekijk meer »

Hebreeuws

Het woord ''Israël'' in Hebreeuws schrift Klassiek Hebreeuws, ook bekend als Lesjon HaKodesj (לשון הקודש, 'de heilige taal') is de taal van het jodendom.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Hebreeuws · Bekijk meer »

Heer (feodalisme)

De heer of vrijheer, soms ook wel vrouwe of vrijvrouwe, was in het ancien régime de heerser van een heerlijkheid.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Heer (feodalisme) · Bekijk meer »

Heide (vegetatie)

Heide in het Wekeromse Zand Heide of hei is een benaming voor vegetatie vooral bestaand uit dwergstruiken uit de heide- en kraaiheifamilie.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Heide (vegetatie) · Bekijk meer »

Heidendom

De Noorse god Thor Onder heidendom of paganisme (uit het Engels, betekent letterlijk heidendom) worden in het algemeen alle religies begrepen die noch monotheïstisch zijn, noch op de Bijbel zijn gebaseerd.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Heidendom · Bekijk meer »

Heilig Grafkerk

De Heilig Grafkerk of Verrijzeniskerk (Arabisch: كنيسة القيامة, Kanīsat al-Qiyāma, Hebreeuws: כנסיית הקבר, Cnesiat HaChever, Grieks: Ναός της Αναστάσεως, Latijn: Sanctum Sepulchrum) is een christelijke kerk in de ommuurde oude stad in Jeruzalem.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Heilig Grafkerk · Bekijk meer »

Heilige Land

De term heilig land of Het Heilige Land wordt gebruikt door religieuze groeperingen om er een, in de context van hun godsdienst, heilig gebied mee aan te duiden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Heilige Land · Bekijk meer »

Heilige Roomse Rijk

Het Heilige Roomse Rijk (Duits: Heiliges Römisches Reich, Italiaans: Sacro Romano Impero, Latijn: Sacrum Romanum Imperium) was een rijk in Centraal-Europa en omringende gebieden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Heilige Roomse Rijk · Bekijk meer »

Hel (mythologie)

|- ||'De verdoemden gaan naar de hel' van Luca Signorelli |- ||'De duivel martelt de verdoemden terwijl ook hij gemarteld wordt in de hel' uit ''Les Très Riches Heures du duc de Berry'' van de gebroeders Van Limburg |- |Kaart van de Hel door Botticelli voor Dante Alighieri's ''De goddelijke komedie'' |- |''Het Laatste Oordeel'' (detail), door Jheronimus Bosch. | De hel is een religieus concept en duidt een plek of bestaanssfeer aan waar men na de dood heen kan gaan en welke gekarakteriseerd wordt door een hoge mate aan fysieke en mentale pijn en lijden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Hel (mythologie) · Bekijk meer »

Hellenisme

Het Macedonische Rijk bij de dood van Alexander de Grote (323 v.Chr.). Het hellenisme (Oudgrieks: Ἑλληνισμός, Latijn: hellenismos), ook wel de hellenistische periode genoemd, was in engere zin het tijdperk waarin het oude Griekenland op zijn hoogtepunt was vanaf de veroveringen door Alexander de Grote tot de Romeinse verovering van Griekenland en het Oude Nabije Oosten (334–30 v.Chr.).Encarta-encyclopedie Winkler Prins (1993–2002) s.v. "hellenisme".

Nieuw!!: Middeleeuwen en Hellenisme · Bekijk meer »

Hemel

Goddelijke komedie'' De hemel door Francesco Botticini De hemel door Buonamico Buffalmacco Jezus. In veel religies is de hemel (ook hemelen, zevende hemel of zeven hemelen) een plaats of bestaanssfeer waar God of de goden en engelen verblijven en waar men, of de ziel, na de dood volgens gelovigen heen kan gaan en die gekarakteriseerd wordt door het inherent aangenaam of gelukkig zijn van het bestaan daar.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Hemel · Bekijk meer »

Hendrik de Vogelaar

Hendrik I de Vogelaar (Duits: Heinrich der Vogler/der Finkler, Latijn: Henricius Auceps) (rond 876 - Memleben, 2 juli 936) was vanaf 912 hertog van Saksen en vanaf 919 tot zijn dood koning van Duitsland.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Hendrik de Vogelaar · Bekijk meer »

Hendrik de Zeevaarder

Hendrik de Zeevaarder (Porto, 4 maart 1394 – Sagres, 13 november 1460) was de derde zoon van koning Johan I van Portugal en zijn vrouw Filippa van Lancaster.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Hendrik de Zeevaarder · Bekijk meer »

Henri Pirenne

Henri Pirenne Henri Pirenne (Verviers, 23 december 1862 - Ukkel, 25 oktober 1935) was een Belgisch historicus en hoogleraar.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Henri Pirenne · Bekijk meer »

Herakleios

Herakleios of Heraclius (Grieks: / Hērákleios; Latijn: Flavius Heraclius Augustus), was van 5 oktober 610 tot 11 februari 641 de Oost-Romeinse, of beter gezegd Byzantijns keizer.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Herakleios · Bekijk meer »

Herfsttij der Middeleeuwen

Herfsttij der Middeleeuwen is de titel van het bekendste werk van de historicus Johan Huizinga uit 1919.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Herfsttij der Middeleeuwen · Bekijk meer »

Hermes Trismegistus

(wet)boek aan de licht '''nijgende''' Mozes, terwijl zijn linkerhand rust op een bord waarop van het goddelijke woord sprake is. Onder Hermes staat: "'''Hermis Mercurius Trismegistus''' contemporaneus Moysi" Hermes Trismegistus, vloermozaïek in de Kathedraal van Siena. Hermes Trismegistus is een mythische figuur, wiens naam "Hermes de driemaal (of driewerf) grootste" betekent (grootste filosoof, priester en koning); afgeleid van Ἑρμῆς Τρισμέγιστος (Hermes Trismegistos), de Griekse naam van de Egyptische god van de wijsheid en het schrift, Thoth.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Hermes Trismegistus · Bekijk meer »

Hertog

Spotprent op Lodewijk Ernst van Brunswijk-Lüneburg-Bevern, '''hertog''' van Brunswijk-Wolfenbüttel Hertog, vrouwelijk hertogin, is een hoge adellijke titel, maar kan soms ook een (lagere) vorstelijke titel zijn, maar niet noodzakelijk met groot territoriaal belang.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Hertog · Bekijk meer »

Hertogdom Bourgondië

Het hertogdom Bourgondië was tussen 918 en het einde van de vijftiende eeuw een in hoge mate zelfstandig gebied binnen het Koninkrijk Frankrijk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Hertogdom Bourgondië · Bekijk meer »

Het Lam Gods (gebroeders Van Eyck)

Het schilderij De aanbidding van het Lam Gods is een groot en complex vroeg-15e-eeuws Vlaams veelluik.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Het Lam Gods (gebroeders Van Eyck) · Bekijk meer »

Hiëronymus van Stridon

Sint-Hiëronymus, Federico Barocci, tweede helft 16e eeuw ''Sint Hiëronimus in zijn studeerkamer'', 1475, Antonello da Messina Hiëronymus van Albrecht Dürer (1521) De heilige Hiëronymus van Leonardo Da Vinci Hiëronymus van Stridon, volledige naam in het Latijn: Eusebius Sophronius Hiëronymus (Grieks: Εὐσέβιος Σωφρόνιος Ἱερώνυμος) (Stridon in Dalmatië, ca. 347 - Bethlehem, 30 september 420) is een van de vier grote kerkvaders van het Westen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Hiëronymus van Stridon · Bekijk meer »

Hildegard van Bingen

Hildegard van Bingen (Bermersheim, bij Alzey, Midden-Duitsland, 1098 – Rupertsberg, bij Bingen, 17 september 1179), bijgenaamd "de Sibille van de Rijn", was een Duitse benedictijnse abdis en geldt als eerste vertegenwoordigster van de Duitse middeleeuwse mystiek.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Hildegard van Bingen · Bekijk meer »

Historicus

Een historicus (ook: historica, geschiedkundige en historiograaf) is iemand die historisch onderzoek verricht en soms aan de hand hiervan een artikel of boek schrijft.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Historicus · Bekijk meer »

Hoefijzer

|Hoefijzer |- |Passen van het hoefijzer. |- |Beslaan van het paard. |- |En netjes afwerken. |- |Hoefnagels |- |Hoefijzers met kalkoenen, sleutel en hoefnagels |- |Smidse met hoefstal | Een hoefijzer is een metalen bescherming voor de hoeven van een hoefdier (meestal een paard of ezel).

Nieuw!!: Middeleeuwen en Hoefijzer · Bekijk meer »

Hofmeier

Hofmeier (Latijn: maior domus (majordomo); mv. maiores domus; ook dux domus regiae, senior domus, praefectus aulae) was oorspronkelijk de titel van het hoofd van de huishouding aan het hof van de Germaanse koninkrijken in de vroege middeleeuwen en zou vooral in de Frankische koninkrijken van de 7e en 8e eeuw aan het hof van de Merovingen aan belang winnen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Hofmeier · Bekijk meer »

Hoge middeleeuwen

gotisch bouwwerk Met hoge middeleeuwen of volle middeleeuwen wordt door westerse historici gewoonlijk die periode in de geschiedenis van Europa bedoeld die duurde van ca.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Hoge middeleeuwen · Bekijk meer »

Honderdjarige Oorlog

De Honderdjarige Oorlog was een reeks oorlogen, gevoerd van 1337 tot 1453, door het Huis Valois en het Huis Plantagenet, ook bekend als het Huis Anjou, om de Franse troon, die vacant was door het uitsterven van het Huis Capet, de eerste lijn van Franse koningen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Honderdjarige Oorlog · Bekijk meer »

Hongaren

De Hongaren (Hongaars: Magyarok) zijn een nationaliteit en een etniciteit in hoofdzakelijk Centraal-Europa.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Hongaren · Bekijk meer »

Hooi

Baal hooi Opgeslagen hooi in Marokko Hooi op een hooiwagen laden in de Verenigde Staten aan het einde van de 19e eeuw Hooioogst in Oostenrijk Verwijderen van hooi om de bodem te verschralen van natuurgebied in Vlaanderen Hooi bestaat hoofdzakelijk uit gedroogd gras, maar er zitten ook andere planten in die tussen het gras groeien.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Hooi · Bekijk meer »

Hugo Capet

Hugo Capet (Frans: Hugues Capet) (Dourdan, 941 – Les Juifs bij Chartres, 24 oktober 996) was koning van Frankrijk van 987 tot 996.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Hugo Capet · Bekijk meer »

Huis Capet

Het huis Capet, of De Directe Capetingische Dynastie (Frans: Les Capétiens, la Maison capétienne), ook het Huis van Frankrijk (la maison de France) genoemd, of simpelweg de Capetingers, dat heerste over het Koninkrijk Frankrijk van 987 tot 1328, was de hoofdlijn van de Capetingische dynastie, zelf afkomstig van de dynastie der Robertingen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Huis Capet · Bekijk meer »

Hunnen

Omvang van het Hunnenrijk met als centrum het huidige Hongarije, ca. 450 n.Chr. De Hunnen die geleid door Attila de Hun Italië binnenvallen. De Hunnen waren een confederatie van Euraziatische nomaden, waarschijnlijk van meest Altaïsche en Oeraalse afkomst, maar later ook met Oost-Germaanse onderdanen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Hunnen · Bekijk meer »

Huub Jansen

Hubertus Petrus Henricus (Huub) Jansen (Amsterdam, 4 juli 1928 - Leiden, 9 juni 1985) was een Nederlands historicus en mediëvist.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Huub Jansen · Bekijk meer »

Huursoldaat

Zwitserse ''Reisläufer'' steken de Alpen over (tekening van Luzerner Schilling) Huursoldaat of huurling is een soldaat die op commerciële grondslag dienst neemt in een leger.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Huursoldaat · Bekijk meer »

Iberisch Schiereiland

Het Iberisch Schiereiland (ook wel Iberië genoemd) is een deel van Europa dat zich ten zuiden van de Pyreneeën bevindt.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Iberisch Schiereiland · Bekijk meer »

Ibn Khaldun

Standbeeld van Ibn Khaldun in Tunesië Abd ar-Rahman ibn Mohammad ibn Khaldun of Chaldoen of Ghaldoun (Tunis, 27 mei 1332 - Caïro, 17 maart 1406) was een Arabische,Genealogy and Knowledge in Muslim Societies: Understanding the Past.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Ibn Khaldun · Bekijk meer »

IJzeren eeuw

Een ijzeren eeuw of saeculum ferrorum in het algemeen is een tijd van ellende en geweld, maar kan ook een specifieke eeuwaanduiding zijn.

Nieuw!!: Middeleeuwen en IJzeren eeuw · Bekijk meer »

Il libro del cortegiano

Il libro del Cortegiano (vert. Het boek van de Hoveling) is een boek dat Baldassare Castiglione schreef in de periode 1513-1518.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Il libro del cortegiano · Bekijk meer »

Ilias

Ilias VIII, 245-253 in de Ilias Ambrosiana (rond 500) De Ilias (Oudgrieks) is een vroeg-Grieks epos dat toegeschreven wordt aan de dichter Homerus, hoewel geleerden het erover eens zijn dat deze vorm van poëzie waarschijnlijk eerst mondeling overgedragen werd en pas later op schrift gesteld.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Ilias · Bekijk meer »

Incunabel

De 42-regelige bijbel van Gutenberg, het eerste gedrukte boek (1454) Een typografische incunabel (Valerius Maximus, ''Facta et dicta memorabilia'', gedrukt door Peter Schöffer in Mainz, 1471) Milaan (1490), voorzien van het wapenschild van de eerste eigenaar met bijbehorende versiering Een incunabel of wiegendruk is een boek of geschrift dat gezet is met losse letters en gedrukt vóór 1 januari 1501 in Europa.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Incunabel · Bekijk meer »

India

India, officieel de Republiek India (Hindi: भारत गणराज्य, Bhārat Gaṇarājya, Engels: Republic of India), is een land in Zuid-Azië.

Nieuw!!: Middeleeuwen en India · Bekijk meer »

Industriële revolutie

Model van een ''Spinning Jenny'', het eerste machinaal aangedreven spinnewiel, uitgevonden door James Hargreaves. (''museum voor Vroege Industrialisatie, Wuppertal, Duitsland'') De industriële revolutie is de overgang van handmatig naar machinaal vervaardigde goederen die gepaard ging met grootschalige organisationele en sociale veranderingen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Industriële revolutie · Bekijk meer »

Industrie

De industrie (Lat Industria: bedrijvigheid, ijver) is het deel van de economie, dat wordt gekenmerkt door de productie en verwerking van materiële goederen of artikelen in fabrieken en ondernemingen, veelal gekenmerkt door een hoge graad van mechanisering en automatisering - in tegenstelling tot de ambachtelijke vorm van de productie.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Industrie · Bekijk meer »

Inquisitie

De Inquisitie (van het Latijn inquisitio.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Inquisitie · Bekijk meer »

Interdict

Een interdict (Latijn interdictum.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Interdict · Bekijk meer »

Investituur

Investituur komt van het Latijnse woord vestitura, wat betekent aankleden of bekleden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Investituur · Bekijk meer »

Investituurstrijd

Hoogtepunt van de Investituurstrijd: keizer Hendrik IV vraagt Mathilde van Toscane en abt Hugo van Cluny te bemiddelen, waarna de ''tocht naar Canossa'', een kasteel van Mathilde, de excommunicatie van Hendrik IV beëindigde. De Investituurstrijd was een machtsstrijd tussen de Rooms-Duitse keizer en de paus van Rome tijdens de 11e en 12e eeuw.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Investituurstrijd · Bekijk meer »

Islam

Wassende maan en ster. De islam (Arabisch: اسلام (islām) of الإسلام (al-islām), Nederlands: overgave) is een monotheïstische godsdienst en een van de drie grote(re) zogenoemde abrahamitische religies.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Islam · Bekijk meer »

Islamitische veroveringen

Het Kalifaat onder I Mohammed, II Aboe Bakr, III Omar, IV Uthman Het Kalifaat (bruin: van 622–632, donkerroze: van 632–661, lichtroze: van 661-750, Omajjaden) Huidige verspreiding van de Islam. Groen: Soennieten; paars: Sjiieten; zwart: Ibadieten Met de term islamitische veroveringen wordt verwezen naar alle geslaagde veldtochten onder leiding van de islamitische profeet Mohammed en zijn opvolgers, de kaliefen, van 622 (de hidjra) tot de afschaffing van het laatste, Ottomaanse kalifaat in 1924.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Islamitische veroveringen · Bekijk meer »

Istanboel

Istanboel of Istanbul (Turks: İstanbul, uitspraak) is een stad in het Europese en Aziatische deel van Turkije en was de hoofdstad van het Ottomaanse Rijk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Istanboel · Bekijk meer »

Italia (Romeinse Rijk)

Italia was dat gebied van het Romeinse Rijk waarin de hoofdstad zelf, Rome, gelegen was.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Italia (Romeinse Rijk) · Bekijk meer »

Italiaans

Het Italiaans (Italiano) maakt deel uit van de Romaanse taalgroep.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Italiaans · Bekijk meer »

Italië

Italië, officieel de Italiaanse Republiek (Italiaans: Repubblica Italiana), is een land in Zuid-Europa.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Italië · Bekijk meer »

Jaartelling

Huis met jaartal (muurankers) Een jaartelling is een systeem van tijdrekening waarbij men de tijd rekent en opbouwt in jaren.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Jaartelling · Bekijk meer »

Jacob Burckhardt

Portret van Jacob Burckhardt uit 1892 Jacob Burckhardt (Bazel, 25 mei 1818 - aldaar, 8 augustus 1897) was een Zwitsers cultuur- en kunsthistoricus.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Jacob Burckhardt · Bekijk meer »

Jacob van Maerlant

Spieghel Historiael'' (ca. 1325-1335) Brielle/Den Briel), Atlas van Loon, 1649 Vreemde volkeren in ''Der naturen bloeme'' God schept de wereld in de Rijmbijbel Damme (14 september 2004) Jacob van Maerlant (Brugse Vrije, ca. 1235 – ca. 1300)Geboortejaar en sterfjaar zijn niet onomstreden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Jacob van Maerlant · Bekijk meer »

Jacques Cœur

Jacques Cœur (Bourges, 1395 - Chios, 25 november 1456) was een Franse koopman.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Jacques Cœur · Bekijk meer »

Jacques Le Goff

Jacques Le Goff (Toulon, 1 januari 1924 – Parijs, 1 april 2014) was een Frans historicus, gespecialiseerd in de mediëvistiek.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Jacques Le Goff · Bekijk meer »

Jakobus de Meerdere

Jakobus de Meerdere was een apostel van Jezus Christus, een van "de twaalf".

Nieuw!!: Middeleeuwen en Jakobus de Meerdere · Bekijk meer »

Jan I van Bourgondië

Jan I van Bourgondië (Dijon, 28 mei 1371 – Montereau-Fault-Yonne, 10 september 1419), bijgenaamd Jan zonder Vrees, hertog van Bourgondië, graaf van Vlaanderen, Artesië en Charolais, paltsgraaf van Bourgondië, heer van Mâcon, Chalon, Mechelen en verscheidene andere plaatsen, was een prins uit het Huis Valois-Bourgondië.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Jan I van Bourgondië · Bekijk meer »

Jan van Eyck

''Madonna bij de fontein'' (1439) in het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten (Antwerpen) Jan van Eyck (Maaseik?, ca. 1390 - Brugge, 9 juli 1441) was een kunstschilder uit de Bourgondische Nederlanden en naast Rogier van der Weyden de voornaamste vertegenwoordiger van de Vlaamse Primitieven.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Jan van Eyck · Bekijk meer »

Jean Froissart

De Slag bij Westrozebeke uit de ''Kronieken van Jean Froissart''. Chimay (België). Jean Froissart (Valenciennes, ca. 1337 - Chimay, ca. 1405) was een belangrijke laatmiddeleeuwse, Franstalige dichter en kroniekschrijver uit de Zuidelijke Nederlanden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Jean Froissart · Bekijk meer »

Jeanne d'Arc

Jeanne d'Arc (Domrémy, Lotharingen, ca. 1412Moderne biografieën geven vaak 6 januari 1412 als haar geboortedatum, maar Jeanne zelf kon haar leeftijd slechts schatten. Dat geldt ook voor alle getuigen bij het rehabilitatieproces, hoewel verscheidene van dezen meters en peters van haar waren. De vaak genoemde datum 6 januari is op één enkele bron gebaseerd: een brief van Lord Perceval de Boulainvilliers op 21 juli 1429 (zie, Joan of Arc: By Herself and Her Witnesses, New York, 1966, p. 98: "Boulainvilliers tells of her birth in Domrémy, and it is he who gives us an exact date, which may be the true one, saying that she was born on the night of Epiphany, January 6"). Boulainvilliers was echter niet afkomstig uit Domrémy. De gebeurtenis was waarschijnlijk niet vastgelegd. Het gebruik van parochieregisters voor niet-adellijke geboortes begon pas verscheidene generaties later. – Rouen, Normandië, 30 mei 1431), bijgenaamd de Maagd van Orléans, is een nationale heldin van Frankrijk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Jeanne d'Arc · Bekijk meer »

Jeruzalem

| |- |Jeruzalem in de 1e eeuw na Chr. |- |1949-1967, Jeruzalem met de grenslijn van 1947http://www.mfa.gov.il/mfa/aboutisrael/maps/pages www.mfa.gov.il |- |Groene Lijn, (de wapenstilstandsgrens van 1949) |- |Groene Lijn, daarbij Palestijns Oost-Jeruzalem en Israëlische nederzettingen insluitend | Jeruzalem (Hebreeuws: ירושלים Jeroesjalajim, Arabisch: القدس al-Qoeds, Aramees: יְרוּשְׁלֶם) is een van de twintig oudst doorlopend bewoonde steden ter wereld.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Jeruzalem · Bekijk meer »

Jodenhoed

Konstanz die zetelt onder de banier van de bisschop van Konstanz. De hoed is een latere toevoeging aan de tekening. Wapen van de Tsjechische plaats Česká Třebová De Jodenhoed (latijn: pileum cornutum (gehoornde hoed)) was een torenvormig hoofddeksel dat Joden tijdens de middeleeuwen droegen in Europa.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Jodenhoed · Bekijk meer »

Johan Huizinga

Johan Huizinga (Groningen, 7 december 1872 – De Steeg, 1 februari 1945) was een Nederlands historicus.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Johan Huizinga · Bekijk meer »

Johannes Gutenberg

Johannes Gutenberg (postuum portret, tijdens zijn leven is hij niet afgebeeld) Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg (Mainz, ca. 1397 - aldaar, 3 februari 1468) was een Duits drukker.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Johannes Gutenberg · Bekijk meer »

Johannes Hus

Johannes Hus Standbeeld van Johannes Hus op het Oudestadsplein in Praag Johannes Hus (Tsjechisch: Jan Hus) (Husinec, ca. 1369/1370 – Konstanz, 6 juli 1415) was een Boheemse hoogleraar die geldt als een voorloper van de Reformatie.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Johannes Hus · Bekijk meer »

Johannes van Pian del Carpine

400px Johannes van Pian del Carpine (ook Giovanni Da Pian del Carpine) (Pian del Carpine (nu Magione), ca. 1182 - 1252) was een Italiaans franciscaan.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Johannes van Pian del Carpine · Bekijk meer »

Jonathan Israel

Jonathan Irvine Israel (Londen, 26 januari 1946) is een Brits historicus, die heeft geschreven over de Nederlandse geschiedenis, het tijdperk van de Verlichting en het Europese jodendom.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Jonathan Israel · Bekijk meer »

Joos Vijd

Joos Vijd, afgebeeld op een van de panelen van het Lam Gods altaarstuk Joos (of ook: Joes, Judocus, Joost) Vijd (14e-15e eeuw) was een telg uit een Vlaams patriciërsgeslacht.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Joos Vijd · Bekijk meer »

Josquin des Prez

Josquin des Prez (vermoedelijk oostelijk van Doornik, omstreeks 1450 - Condé, 27 augustus 1521) was een Henegouwse musicus (zanger en componist) van de Franco-Vlaamse School van polyfonie.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Josquin des Prez · Bekijk meer »

Jurisdictie

Jurisdictie is een ander woord voor rechtsmacht en heeft betrekking op het gebied waarover een overheidsorgaan bevoegd is.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Jurisdictie · Bekijk meer »

Justinianus I

Flavius Petrus Sabbatius Iustinianus (Tauresium, 482Norwich (1989), blz. 190/483 - Constantinopel, 14 november 565), bekend als Justinianus I de Grote (Grieks: Ιουστινιανός, Ioustinianos; Nederlands, verouderd: Justiniaan), was keizer van Byzantium van 1 augustus 527 tot 13 november 565.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Justinianus I · Bekijk meer »

Jutland

Jutland (Deens: Jylland, Duits: Jütland) is een schiereiland van het Europese vasteland.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Jutland · Bekijk meer »

Kabbala

''Sefirot'' Vergroting De kabbala of kabbalah (Hebreeuws: קַבָּלָה) is een joods religieus filosofisch systeem dat stelt inzicht te geven in de goddelijke natuur.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Kabbala · Bekijk meer »

Kalief

Ontwikkeling van het Islamitische Kalifaat Een kalief (Arabisch: خليفة chalifa: opvolger, plaatsvervanger, rentmeester) staat aan het hoofd van een kalifaat.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Kalief · Bekijk meer »

Kalifaat Córdoba

Het interieur van de Grote Moskee van Córdoba, de Mezquita, is een van de bekendste voorbeelden van de islamitische architectuur van de Spaanse Omajjaden-dynastie Het kalifaat Córdoba bestond tussen 929 en 1031.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Kalifaat Córdoba · Bekijk meer »

Kalifaat van de Abbasiden

Kaart van de opkomst van de Abbasiden Franstalige kaart met het Abbasidenrijk rond 820 Al-Mansoer bouwde Bagdad als een ronde stad tussen 762 en 767. De Mongolen vernietigden de stad geheel in 1258. De spiraalvormige minaret van Samarra Deel van een bladzijde uit een 8e- of 9e-eeuwse Koran, geschreven tijdens het Kalifaat van de Abbasiden De Imam Alimoskee in de Iraakse stad Najaf werd gebouwd door de Abbasiden Het kalifaat van de Abbasiden was een islamitisch rijk, geregeerd door de Abbasiden-dynastie die regeerde van 749 tot 1258. De hoofdstad van het rijk was eerst Koefa en later Bagdad, Samarra en Ar-Raqqah. Aan het hoofd van het rijk stond de kalief, die de wereldlijke leider was. De Abbasiden namen vrijwel het hele kalifaat van de Omajjaden over, die tot 750 vanuit Damascus heersten. De Omajjaden behielden echter Al-Andalus en hergroepeerden zich in 756 uiteindelijk tot het emiraat Córdoba, later kalifaat Córdoba, dat tot 1031 standhield.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Kalifaat van de Abbasiden · Bekijk meer »

Kalifaat van de Fatimiden

Het kalifaat van de Fatimiden (of ook wel het kalifaat van de Isma'ilieten) was een in Noord-Afrika regerende dynastie van de 10e eeuw tot de 12e eeuw.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Kalifaat van de Fatimiden · Bekijk meer »

Kalifaat van de Rashidun

Verspreiding van het Arabische Rijk door: I Mohammed; II Aboe Bakr; III Omar; IV Othman Het Kalifaat van de Rashidun was de periode in de islam na de dood van de laatste profeet van de islam Mohammed (632) tot aan de stichting van het rijk van de Omajjaden (661), waarin de moslims werden aangevoerd door de vier Rechtgeleide Kaliefen (kalief.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Kalifaat van de Rashidun · Bekijk meer »

Kanon (geschut)

Kanon Moskou Bronzen scheepskanon, achttienponder (kogels van achttien pond), opgedoken bij Terschelling Britse Mark II 25-ponder USS Iowa'' schiet zijn 41 cm-kanonnen af tijdens een oefening Nederlands Goalkeeper snelvuurkanon Nuttig gebruik van oud scheepskanon Brits marinekanon uit de 18e eeuw met gereedschap (Kasteel de Goede Hoop, Kaapstad). Een kanon is een stuk geschut dat een projectiel in een nagenoeg rechte baan op het doel afschiet.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Kanon (geschut) · Bekijk meer »

Kanton (bestuur)

Dit artikel gaat over een kanton als bestuurseenheid.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Kanton (bestuur) · Bekijk meer »

Karakorum

Karakorum (ook wel K'a-la-k'un-lun, Khara-khorin, Kharkhorum, Khara Khorum, Turks-Mongools voor zwarte rots) was van 1235 tot 1272 de hoofdstad van het Mongoolse Rijk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Karakorum · Bekijk meer »

Karel de Grote

Karel de Grote (Duits: Karl der Große; Frans en Engels: Charlemagne; Latijn: Carolus Magnus of Karolus Magnus) (waarschijnlijk 2 april 747 of 748Vgl., Das Geburtsdatum Karls des Großen, in Francia 1 (1973), pp.,, Neue Überlegungen zum Geburtsdatum Karls des Großen, in Francia 19 (1992), pp.. Werner pleit voor 747 als zijn geboortejaar, Becher voor 748. In het oudere onderzoek werd 742 vaak als geboortejaar genomen, maar in het recentere onderzoek neigt men meer naar 747/48, vgl., Charlemagne: The Formation of a European Identity, Cambridge, 2008, p.. - Aken, 28 januari 814), afkomstig uit het geslacht der Karolingen, was vanaf 9 oktober 768 koning der FrankenAnnales Regni Francorum 768 (.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Karel de Grote · Bekijk meer »

Karel Martel

G.S. Wright, A royal tomb program in the reign of St. Louis, in ''The Art Bulletin'' 56 (1974), pp. 224-243 (ihb. 229, 231, 239-240, 24 (fig. 35)). Karel Martel (Herstal, circa 689 – Quierzy, 22 oktober 741) was hofmeier van het Frankische Rijk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Karel Martel · Bekijk meer »

Karolingen

De drie grote rijken rond 800, het Byzantijnse Rijk, het Arabische Rijk en het Karolingische Rijk, waarbij het laatste veruit het minst belangrijke van de drie was. De Karolingen waren een dynastie die het Frankische Rijk regeerde van de 8e tot de 10e eeuw.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Karolingen · Bekijk meer »

Karolingische renaissance

manuscript uit de abdij van Fulda, tussen 831-840. De Karolingische renaissance was een periode van vernieuwing van de cultuur en het onderwijs die zich in de achtste en negende eeuw in het West-Europa van de Karolingische keizers manifesteerde.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Karolingische renaissance · Bekijk meer »

Karpaten

De Karpaten (Tsjechisch, Pools en Slowaaks: Karpaty, Oekraïens: Карпати (Karpaty), Roemeens: Carpați, Duits: Karpaten, Servisch: Karpati, Hongaars: Kárpátok) zijn een hooggebergte in Midden-Europa.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Karpaten · Bekijk meer »

Kasteel

Het Muiderslot, een 13e-eeuwse waterburcht Het 17e-eeuwse Kasteel van Wijchen is gebouwd op 14e-eeuwse fundamenten. Gravensteen in Gent. Kasteel Beauvoorde, een middeleeuwse versterkte woning. Het 17e-eeuwse symmetrische Kasteel van Cheverny in het Loiredal. Het 19e-eeuwse Slot Neuschwanstein is gebouwd alsof het een middeleeuws kasteel is. romantisch kasteel, gebouwd op de resten van een middeleeuwse burcht. Krak des Chevaliers, een 12e-eeuwse kruisriddersburcht in Syrië. Schots torenkasteel uit de 15e eeuw. Himejikasteel in Japan. Een kasteel is een zelfstandig versterkt bouwwerk dat onder middeleeuwse omstandigheden te verdedigen was.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Kasteel · Bekijk meer »

Katharen

De katharen (van het Grieks: καθαροί, katharoi, "de zuiveren") of Albigenzen waren een religieuze beweging die tijdens de 12e en 13e eeuw een grote aanhang kende in de westelijke Languedoc.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Katharen · Bekijk meer »

Kathedraal

Een kathedraal of dom is de kerk waar een bisschop zetelt.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Kathedraal · Bekijk meer »

Kathedraal van Beauvais

Plattegrond van de kerk Interieur van het koor De Cathédrale Saint-Pierre de Beauvais (Nederlands: Sint-Pieterskathedraal van Beauvais), de 'hoogste kathedraal ter wereld', is een onvoltooide gotische kathedraal in de Noord-Franse stad Beauvais.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Kathedraal van Beauvais · Bekijk meer »

Kathedraal van Florence

De Basilica di Santa Maria del Fiore of kortweg de Duomo (dom) is de kathedrale basiliek en het dominerende symbool van de Italiaanse stad Florence.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Kathedraal van Florence · Bekijk meer »

Kaukasus (gebied)

Geopolitieke kaartEtnolinguïstische kaart De Kaukasus of Kaukasië is een gebied op de uiterste zuidoostelijke grens van Europa en het westen van Azië.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Kaukasus (gebied) · Bekijk meer »

Keerploeg

rondgaande keerploeg: 1. ploegboom 2. driepuntsophanging voor tractor 3. diepteinstelling 4. kouter 5. beitel 6. schaar 7. rister of keerbord Wentelbare keerploeg uit ca 1960 De keerploeg was een belangrijke verbetering op landbouwgebied na de vele eeuwen lang gebruikte haakploeg.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Keerploeg · Bekijk meer »

Keizer Frederik I Barbarossa

Frederik I, bijgenaamd Barbarossa ("Roodbaard") (Waiblingen, 1122 – Anatolië, 10 juni 1190) was een telg van het huis Hohenstaufen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Keizer Frederik I Barbarossa · Bekijk meer »

Keizer Frederik II

Frederik II (Jesi, 26 december 1194 - Castel Fiorentino, 13 december 1250) was sinds 1198 koning van Sicilië, sinds 1215 Duits koning en van 1220 tot 1250 keizer van het Heilige Roomse Rijk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Keizer Frederik II · Bekijk meer »

Keizer Hendrik III

Hendrik III (28 oktober 1017 - kasteel Bodfeld in de Harz, 5 oktober 1056), bijgenaamd de Vrome of de Zwarte, was keizer van het Heilige Roomse Rijk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Keizer Hendrik III · Bekijk meer »

Keizer Hendrik IV

Hendrik IV (Goslar, 11 november 1050 – Luik, 7 augustus 1106) was koning van Duitsland vanaf 1056 en Rooms-Duitse keizer van 1084 tot zijn gedwongen troonsafstand in 1105.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Keizer Hendrik IV · Bekijk meer »

Keizer Karel V

Keizer Karel V, voor zijn mondigverklaring Karel van Luxemburg genoemd (Gent, 24 februari 1500 – Cuacos de Yuste, Spanje, 21 september 1558) was een telg uit het huis Habsburg.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Keizer Karel V · Bekijk meer »

Keizer Otto I de Grote

Otto I de Grote (Wallhausen (Saksen-Anhalt), 23 november 912 - Memleben, 7 mei 973), zoon van Hendrik de Vogelaar en Mathilde van Ringelheim, was hertog van Saksen, koning van Duitsland, koning van Italië, en "de eerste van de Duitse vorsten die keizer van Italië werd genoemd" volgens Arnulf van Milaan.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Keizer Otto I de Grote · Bekijk meer »

Keizer Otto III

Otto III (Kessel, Reichswald, juni of juli, 980 - Castel Paterno bij Faleria, Italië, 23 januari of 24 januari 1002) was de vierde heerser uit het Saksische Huis van de Liudolfingen, de eerste dynastie van het Heilige Roomse Rijk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Keizer Otto III · Bekijk meer »

Keizerrijk Nicea

Het keizerrijk Nicea (Grieks: Βασίλειον τῆς Νίκαιας) was een door de Byzantijnse adel, na de stichting van het Latijnse Keizerrijk in 1204 door de Kruisvaarders, nieuw gevestigd keizerrijk, dat zij beschouwden als de legitieme erfgenaam van het Byzantijnse rijk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Keizerrijk Nicea · Bekijk meer »

Kennis

Personificatie van kennis in de Antieke Bibliotheek van Celsus in Efeze (125 AD). Kennis is dat wat geweten en toegepast wordt door de mens of door de maatschappij als geheel, veel van de menselijke activiteit vereist specifieke kennis, ervaring en vaardigheid.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Kennis · Bekijk meer »

Kerkelijke Staat

De Kerkelijke Staat of de Pauselijke Staat behoorde tot de belangrijkste historische staten van Italië vanaf het midden van de 8e eeuw.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Kerkelijke Staat · Bekijk meer »

Kerkvader

Een kerkvader (Kerklat.: pater ecclesiae), is de gebruikelijke aanduiding voor de schrijvers en leraren (meestal bisschoppen) van de vroeg-christelijke Kerk, van wie de theologische werken bewaard zijn gebleven.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Kerkvader · Bekijk meer »

Ketterij

Religie verslaat ketterij en haat. (''Pierre Legros 1695-1699)'' Ketterij of heresie of heterodoxie is een welbewuste en opzettelijke afwijking van wat in een bepaalde geloofsgemeenschap of geloof- of kerkleer wordt beschouwd als behorend tot de fundamentele geloofsleer.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Ketterij · Bekijk meer »

Keurvorst

Hendrik van Luxemburg tot koning. Dit zijn, te herkennen aan het wapenschild boven hun  hoofd (v.l.n.r.), de prins-bisschoppen van Keulen, Mainz en Trier, de Paltsgraaf aan de Rijn, de hertog van Saksen, de markgraaf van Brandenburg en de koning van Bohemen, die bij de verkiezing van Hendrik in werkelijkheid niet aanwezig was. Een keurvorst (Latijn: princeps elector imperii of elector; Duits: Kurfürst) was een van de aanvankelijk zeven, later negen en tenslotte tien hoogste vorsten in rang van het Heilige Roomse Rijk, die sinds de 13e eeuw het alleenrecht op de verkiezing van de Rooms-Duits koning bezaten.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Keurvorst · Bekijk meer »

Kievse Rijk

Het Kievse Rijk (Russisch: Киевская Русь, Kievskaja Roes; Oekraïens: Київська Русь, Kyjivska Roes) is een vroeg-middeleeuwse voorloper van het huidige Rusland, Oekraïne en Wit-Rusland en had als centrum de stad Kiev.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Kievse Rijk · Bekijk meer »

Kinderkruistocht

Romantische voorstelling van de Kinderkruistocht door Gustave Doré (1832-1883) Kinderkruistochten is de verkeerde benaming die gegeven wordt aan twee kruistochten die plaatsvonden in 1212.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Kinderkruistocht · Bekijk meer »

Klassiek Latijn

Klassiek Latijn is de taal die door de Romeinen gesproken werd in de Klassieke Oudheid.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Klassiek Latijn · Bekijk meer »

Klassieke oudheid

Socrates De klassieke oudheid is een naam van een periode die uitsluitend gebruikt wordt in de periodisering van de westerse geschiedenis.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Klassieke oudheid · Bekijk meer »

Kleine Officie van Onze Lieve Vrouw

Keulse getijdenboek, begin van de Mariagetijden Het Kleine Officie van Onze Lieve Vrouw, kortweg Mariagetijden genoemd, vormt de kern van elk getijdenboek.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Kleine Officie van Onze Lieve Vrouw · Bekijk meer »

Klok (tijd)

Zonnewijzer Klokkentoren uit de Song-dynastie Clock Tower van de Houses of Parliament Een klok of uurwerk is een toestel dat de tijd van de dag aangeeft.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Klok (tijd) · Bekijk meer »

Knoet de Grote

Knoet (of Kanoet) II de Grote (Deens: Knud den Store, Engels: Canute the Great, Noors: Knut den Store) (?, 994/995 - Shaftesbury, 12 november 1035) was koning van Engeland, Denemarken en Noorwegen en gouverneur van Sleeswijk en Pommeren.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Knoet de Grote · Bekijk meer »

Kogge

Afbeelding van een Kogge op een zegel in de stad Stralsund. Bremen. Kampen tussen 1994 en 1998. Hansekogge in Bremerhaven. Een kogge is een schip dat geïntroduceerd werd door de Hanze om goederen te vervoeren.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Kogge · Bekijk meer »

Koning van Duitsland

Het Duitse koningschap bestond van 911 tot 1806.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Koning van Duitsland · Bekijk meer »

Koninkrijk Aragon

Het koninkrijk Aragon (Spaans: Reino de Aragón, Aragonees: Reino d'Aragón, Catalaans: Regne d'Aragó) was een middeleeuws koninkrijk in het oosten van Spanje.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Koninkrijk Aragon · Bekijk meer »

Koninkrijk Asturië

Het Koninkrijk Asturië (Latijn: Regnum Asturorum) was een koninkrijk op het Iberisch Schiereiland dat gesticht werd in 718 door Visigotische edelen onder leiding van Don Pelayo.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Koninkrijk Asturië · Bekijk meer »

Koninkrijk Frankrijk

Het Koninkrijk Frankrijk (Frans: Royaume de France) was een staat in West-Europa die ruim 800 jaar bestond en vanaf de 16e eeuw een grote mogendheid in Europa was.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Koninkrijk Frankrijk · Bekijk meer »

Koninkrijk Navarra

Navarra (Spaans: Navarra, Frans: Navarre, Baskisch: Nafarroa) was een koninkrijk in het noorden van Spanje en het zuidwesten van Frankrijk, aan beide zijden van de Pyreneeën.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Koninkrijk Navarra · Bekijk meer »

Koninkrijk Northumbria

Het koninkrijk Northumbria (Nederlands: Northumbrië) was een van de belangrijkere Angelsaksische koninkrijken in het Engeland van voor Willem de Veroveraar.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Koninkrijk Northumbria · Bekijk meer »

Koninkrijk Sicilië

Het koninkrijk Sicilië was een staat in het zuiden van het huidige Italië.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Koninkrijk Sicilië · Bekijk meer »

Kroon van Castilië

De Kroon van Castilië was een unie van de koninkrijken León en Castilië.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Kroon van Castilië · Bekijk meer »

Kruistocht

De verovering van Jeruzalem in 1099 De bekendste kruistochten of kruisvaarten zijn de religieus geïnspireerde militaire ondernemingen die westerse christenen tussen 1096 en 1271 ondernamen voor de herovering of het behoud van de heilige plaatsen in Palestina tegen de islam.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Kruistocht · Bekijk meer »

Kruisvaardersstaten

Kaart met kruisvaardersstaten rond 1135. Kruisvaardersstaten of Latijnse staten waren staten die waren gesticht door de kruisvaarders in en rond het oostelijke Middellandse Zeegebied.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Kruisvaardersstaten · Bekijk meer »

Kwelder

Kwelder in de Waddenzee, ten noorden van Warffum Brandganzen in de kwelder Kwelder op Texel Een kwelder (ook: gors, schor(re), schol of groeze/groes, de verschillende namen zijn regionaal) is een begroeide buitendijkse landaanwas die bij een gemiddeld hoogwater niet meer onderloopt.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Kwelder · Bekijk meer »

Lage Landen

De Lage Landen vanuit de ruimte gezien De Lage Landen of Nederlanden verwijst naar de laagvlakte in Noordwest-Europa die het stroomgebied vormt van de beneden-Rijn, de beneden-Maas en de Schelde.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Lage Landen · Bekijk meer »

Lakenhalle van Ieper

De Lakenhalle van Ieper is een van Europa's grootste burgerlijke gebouwen in gotische stijl.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Lakenhalle van Ieper · Bekijk meer »

Landbouw

Video koolzaadoogst in Tsjechië Landbouw (ook: agricultuur) is het geheel van economische activiteiten waarbij het land wordt gebruikt ten behoeve van de productie van planten en dieren voor menselijk gebruik.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Landbouw · Bekijk meer »

Late middeleeuwen

Cosimo de Medici, een late middeleeuwer De late middeleeuwen is een periode in de geschiedenis van Europa die duurt van ca.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Late middeleeuwen · Bekijk meer »

Latijn

Latijn ((Lingua) Latina) is een dode Italische taal die oorspronkelijk door de Romeinen of Latijnen werd gesproken, een volk dat vanaf het eerste millennium voor Christus in de streek Latium (het huidige Lazio, Italië) woonde.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Latijn · Bekijk meer »

Latijnse Keizerrijk

Het Latijnse Keizerrijk was een kruisvaardersstaat die van 1204 tot 1261 heeft bestaan.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Latijnse Keizerrijk · Bekijk meer »

Latijnse school

|Latijnse School in Nijmegen uit 1545 |- |nieuwe Latijnse school in Maastricht, 1787 |- |Opschrift boven de poort van de Latijnse School in Gouda: ''"Praesidium atque decus quae sunt et gaudia vitae - Formant hic animos Graeca Latina rudes"'', vrij vertaald: "Om eens tot steun, sieraad en bron van vreugde in het leven te zijn, vormen Grieks en Latijn hier de nog ruwe geest" | De Latijnse school was vóór de 19e eeuw een in heel Europa wijdverbreid schooltype, dat leerlingen (uitsluitend jongens, afkomstig uit de hogere en middenklasse) voorbereidde op een religieus ambt of een studie aan een universiteit.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Latijnse school · Bekijk meer »

Laurens Janszoon Coster

Portret van Laurens Janszoon Coster Standbeeld van Laurens Janszoon Coster op de Grote Markt in Haarlem Beeld van Coster in de hortus in Haarlem Laurens Janszoon Coster is de naam die wordt toegedicht aan een vijftiende-eeuwse Haarlemse koster, die met name in Nederland eeuwenlang beschouwd werd als uitvinder van de boekdrukkunst.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Laurens Janszoon Coster · Bekijk meer »

León (provincie)

León is een provincie van Spanje en maakt deel uit van de regio Castilië en León.

Nieuw!!: Middeleeuwen en León (provincie) · Bekijk meer »

Leenstelsel

Het begrip leenstelsel of leenwezen, ook wel feodaal stelsel, is een bestuursvorm waarbij de leenheer zich van de persoonlijke afhankelijkheid van zijn vazallen of leenmannen verzekerde door het uitgeven van lenen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Leenstelsel · Bekijk meer »

Leon Battista Alberti

Leon Battista Alberti Leon Battista Alberti (Genua, 18 februari 1404 — Rome, 25 april 1472) was een Italiaanse schilder, dichter, taalkundige, filosoof, cryptograaf, musicus en architect uit de Italiaanse renaissance.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Leon Battista Alberti · Bekijk meer »

Lepra

Lepra is een besmettelijke huid- en zenuwziekte die wordt veroorzaakt door een leprabacil.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Lepra · Bekijk meer »

Les Très Riches Heures du duc de Berry

De hertog van Berry (detail uit de afbeelding ''Januari'') Les Très Riches Heures du duc de Berry (Frans voor De zeer rijke uren van de hertog van Berry) is een rijk geïllumineerd getijdenboek, besteld rond 1410 door Jan van Berry en gedeeltelijk vervaardigd door de befaamde miniatuurschilders de gebroeders Van Limburg.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Les Très Riches Heures du duc de Berry · Bekijk meer »

Lijfeigenschap

Lijfeigenschap is de situatie dat iemands lichaam wordt beschouwd als het eigendom van de heer (landsheer, heerser) van een bepaald gebied.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Lijfeigenschap · Bekijk meer »

Lijnperspectief

Onder lijnperspectief worden de verhoudingen verstaan waarop driedimensionale objecten in een plat vlak, zoals een tekening of een schilderij, zijn afgebeeld als gezien vanuit het standpunt van een waarnemer.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Lijnperspectief · Bekijk meer »

Lijst van koningen van Frankrijk

Hieronder staat een chronologische lijst van koningen en keizers van Frankrijk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Lijst van koningen van Frankrijk · Bekijk meer »

Lijst van koningen van Jeruzalem

Dit is een lijst van koningen van Jeruzalem.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Lijst van koningen van Jeruzalem · Bekijk meer »

Liudolfingen

Een stamboom van de Liudolfingen. De Liodolfingen (Liudolfingers), meestal Ottonen genoemd, waren een Saksisch hertogelijk geslacht en een Duitse koningsdynastie die het Duitse Rijk meer dan een eeuw regeerde (919-1024).

Nieuw!!: Middeleeuwen en Liudolfingen · Bekijk meer »

Lodewijk IX van Frankrijk

Lodewijk IX (Poissy, 25 april 1214 – nabij Tunis, 25 augustus 1270), genaamd de Heilige (Frans: Saint-Louis), uit het Huis Capet, was koning van Frankrijk van 1226 tot zijn dood.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Lodewijk IX van Frankrijk · Bekijk meer »

Logica

Een logisch bewijs Logica of redeneerkunst is de wetenschap die zich bezighoudt met de formele regels van het redeneren.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Logica · Bekijk meer »

Loire (rivier)

De Loire is een rivier in Frankrijk, die met een lengte van 1012 km de langste rivier van dat land is.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Loire (rivier) · Bekijk meer »

Longobarden

De Longobarden (ook Langobarden of Lombarden) waren een Germaans volk dat oorspronkelijk in Scandinavië woonachtig was.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Longobarden · Bekijk meer »

Lyon Sprague de Camp

Heinlein (links), Lyon Sprague de Camp (midden) en Asimov (rechts) op de marinebasis van Philadelphia (1944). Lyon Sprague de Camp, (New York, 27 november 1907 – Plano (Texas), 6 november 2000) was een Amerikaans sciencefiction- en fantasyschrijver.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Lyon Sprague de Camp · Bekijk meer »

Maarten Luther

Maarten Luther (Duits: Martin Luther) (Eisleben, 10 november 1483 – aldaar, 18 februari 1546) was een Duits protestantse theoloog en reformator.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Maarten Luther · Bekijk meer »

Mainz

Mainz en de Rijn in 1900 De Theodor-Heuss brug uit 1885 Mainz (Nederlands, verouderd, Ments; Frans: Mayence) is de hoofdstad en grootste stad van de Duitse deelstaat Rijnland-Palts (Rheinland-Pfalz).

Nieuw!!: Middeleeuwen en Mainz · Bekijk meer »

Majolus

Majolus, vierde abt van Cluny Majolus, of Mayeul, (Valensole, 906 - Souvigny, 994) was een Frans abt en heilige.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Majolus · Bekijk meer »

Mammelukken

Klederdracht van een Mammeluk (1779) Carle Vernet: Een bereden mammeluk, 1810 Carle Vernet: Een mammeluk met zijn paard Louis Dupré: Griekse mammeluk van Napoleon Mammelukken of mamlukken (Arabisch: مملوك; letterlijk: (een persoon) in bezit, bezetene; vroeger ook als "mamelukken" gespeld) waren in de middeleeuwen in de islamitische wereld slaven, voornamelijk van Turkse origine, die opgeleid werden tot militair of bestuurder.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Mammelukken · Bekijk meer »

Marco Polo

Marco Polo (Venetië of Korčula, ca. 1254 – Venetië, 8 januari 1324) was een Venetiaanse handelaar en ontdekkingsreiziger.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Marco Polo · Bekijk meer »

Marcus Tullius Cicero

Marcus Tullius Cicero (Latijnse uitspraak) (Arpinum, 3 januari 106 v.Chr. – Caieta, 7 december 43 v.Chr.) was een Romeins redenaar, politicus, advocaat en filosoof.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Marcus Tullius Cicero · Bekijk meer »

Maritieme Republieken

Geus en embleem van de Italiaanse marine met daarin de wapens van de vier belangrijkste ''Repubbliche Marinare'', met de klok mee vanaf linksboven: Venetië, Genua, Pisa en Amalfi. Handelsvlag van Italië Maritieme republieken De Maritieme Republieken (Italiaans: Repubbliche marinare) is de collectieve naam van een aantal belangrijke stadstaten die bloeiden in de middeleeuwen in Italië en Dalmatië.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Maritieme Republieken · Bekijk meer »

Markteconomie

Een markteconomie is een economie waarin de meeste goederen door de producenten voor de consumptie door anderen worden gemaakt en worden verdeeld via een systeem van handel (op de letterlijke of spreekwoordelijke markt).

Nieuw!!: Middeleeuwen en Markteconomie · Bekijk meer »

Marseille

Marseille (Occitaans: Marselha) is - na Parijs - de tweede stad naar inwoneraantal van Frankrijk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Marseille · Bekijk meer »

Marsilio Ficino

Marsilio Ficino geschilderd door Domenico Ghirlandaio ''De triplici vita'', 1560 Marsilio Ficino (19-10-1433 Figline – 1-10-1499 Careggi (Florence); Latijn: Marsilius Ficinus) was een Italiaanse humanist, dokter, geestelijke en neoplatonist.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Marsilio Ficino · Bekijk meer »

Mausoleum

Mausoleum Het mausoleum van Augustus Een mausoleum op de begraafplaats Moscowa in Arnhem Ede Een mausoleum is een monumentaal gebouw waarin het lichaam of de as van een overleden persoon, veelal een heerser, wordt bewaard.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Mausoleum · Bekijk meer »

Mehmet II

Fatih Sultan Mehmet II (Arabisch: محمد الفاتح الثاني) of Mehmet de Veroveraar (Edirne, 30 maart 1432 - Istanboel, 3 mei 1481) was sultan van het Ottomaanse Rijk van 1444 tot 1446 en nogmaals van 1451 tot 1481.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Mehmet II · Bekijk meer »

Metaalbewerking

Een metaalbewerker met een staaf metaal aan een draaibank. Metaalbewerking of metaaltechniek is de techniek van het bewerken van metalen om individuele onderdelen, assemblages of grootschalige structuren te creëren.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Metaalbewerking · Bekijk meer »

Metallurgie

Metallurgie (Oudgrieks: μέταλλον métallon: ('mijn'>) 'metaal, erts' en ἔργον érgon: 'werk') is een deel van de metaalkunde, en behelst de technische praktijk en achterliggende wetenschap van het vinden/delven van ertsen en van hun bewerking tot bruikbaar metaal.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Metallurgie · Bekijk meer »

Methodius van Thessaloniki

Methodius (links) en Cyrillus van Saloniki. Icoon uit de 19de eeuw uit Boekarest Methodius (Grieks: Μεθόδιος, Methodios; Oudkerkslavisch: Мефодии. Mefodiij) (Thessaloniki, tussen 815 en 820 - Groot-Moravische Rijk, 6 april 885) was een Grieks-Byzantijnse academicus, aartsbisschop van het Groot-Moravische Rijk, waarvan Moravië het middelpunt was.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Methodius van Thessaloniki · Bekijk meer »

Michaël VIII Palaiologos

Byzantium in 1265. Michaël VIII Palaiologos (Grieks: Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγος, Mikhaēl VIII Palaiologos) (Klein-Azië, 1224/1225 – Thracië, 11 december 1282) was van 1261 tot 1282 keizer van het Byzantijnse Rijk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Michaël VIII Palaiologos · Bekijk meer »

Middeleeuws Latijn

Middeleeuws Latijn is de vorm van het Latijn die in de middeleeuwen dienstdeed als lingua franca van Europese wetenschappers en intellectuelen, en als de liturgische taal van de Rooms-Katholieke Kerk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Middeleeuws Latijn · Bekijk meer »

Middeleeuwse filosofie

Seneca en Aristoteles. Miniatuur uit een middeleeuws manuscript geschreven rond 1325-1335 (MS Hunter 231 (U.3.4), pagina 276. De middeleeuwse filosofie is de periode uit de westerse filosofie gedurende de middeleeuwen, na de klassieke filosofie en vóór de moderne filosofie.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Middeleeuwse filosofie · Bekijk meer »

Middeleeuwse oorlogsvoering

Slag bij Crécy (1346) tijdens Honderdjarige Oorlog tussen Frankrijk en Engeland. De Slag bij Hastings op het tapijt van Bayeux (ca. 1068). burcht in Vlaanderen met een vrijwel intact verdedigingssysteem. Middeleeuwse oorlogsvoering is de wijze van oorlog voeren uit de middeleeuwen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Middeleeuwse oorlogsvoering · Bekijk meer »

Middeleeuwse universiteit

Plattegrond met middeleeuwse universiteiten. Onderwijs aan middeleeuwse universiteit (13e-eeuws handschrift). De eerste Europese middeleeuwse universiteiten werden opgericht in Italië, Frankrijk en Engeland aan het eind van de 11e en begin van de 12e eeuw voor de studie van kunsten, recht, geneeskunde en theologie.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Middeleeuwse universiteit · Bekijk meer »

Middellandse Zee

De Middellandse Zee is gelegen tussen Zuid-Europa, West-Azië en Noord-Afrika.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Middellandse Zee · Bekijk meer »

Middellandse Zeegebied

Het Middellandse Zeegebied is het gebied rond de Middellandse Zee, omvattende Spanje, Gibraltar, het zuiden van Frankrijk, Monaco, Italië, Malta, San Marino, het Vaticaan, Slovenië, Kroatië, Montenegro, Albanië, Bosnië en Herzegovina, Griekenland, Turkije, Cyprus, Syrië, Libanon, Israël, Palestina, Egypte, Libië, Tunesië, Algerije en Marokko.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Middellandse Zeegebied · Bekijk meer »

Midden-Francië

Het Middenrijk, Midden-Francië of Koninkrijk Lotharingen (Latijn: Francia Media of regnum quondam Hlotharii: regnum quondam Hlotharii; ' rijk ooit van Lotharius ') was het deel van het Karolingische rijk dat aan Lotharius I (†855) viel na de dood van zijn vader Lodewijk de Vrome († 840).

Nieuw!!: Middeleeuwen en Midden-Francië · Bekijk meer »

Midden-Oosten

Het Midden-Oosten geografisch Het Midden-Oosten staatkundig Het Midden-Oosten (Arabisch: الشرق الأوسط) is een historische en politieke regio van Afrika-Eurazië.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Midden-Oosten · Bekijk meer »

Mieszko I

Mieszko I of Misiko, ook Dago, Dagomer (circa 935 - 25 mei 992) was de eerste historische hertog van de Polanen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Mieszko I · Bekijk meer »

Mijnbouw

Open mijn in Peru. Oude goudmijn bij Skidoo in de Death Valley, Californië. Mijnbouw is het systematisch onttrekken van stoffen (delfstoffen, mineralen) aan de bodem voor bijzonder gebruik of verwerking, met een speciaal daarvoor ingerichte voorziening of infrastructuur.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Mijnbouw · Bekijk meer »

Militaire strategie

Militaire strategie is de verzamelnaam voor het voorbereiden van oorlogsvoering.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Militaire strategie · Bekijk meer »

Moderne Devotie

Windesheim De Moderne Devotie (Latijn: Devotio Moderna) is een spirituele beweging binnen de middeleeuwse katholieke Kerk die opkwam aan het eind van de 14e eeuw.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Moderne Devotie · Bekijk meer »

Modernisering

Het begrip modernisering verwijst in eerste instantie naar het geheel van samenhangende maatschappelijke veranderingen die vanaf de industriële revolutie hebben plaatsgevonden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Modernisering · Bekijk meer »

Mohammed

Mohammed (Arabisch: مُحَمَّد بِن عَبد الله (volledige Arabische naam: Moehammad ibn 'Abd Allah ibn 'Abd al-Moettalib ibn Hasjim ibn 'Abd Manaf al-Koeraisji) (Mekka, ca. 570 - Medina, 8 juni 632), wordt door moslims en bahá'ís beschouwd als profeet en boodschapper van God. Volgens moslims is hij de voltooier van het monotheïstische geloof dat volgens de islam is begonnen met Adam en daarna werd geherintroduceerd door Nuh (Noach), Ibrahim (Abraham), Musa (Mozes), Isa (Jezus) en de overige profeten. Hij was ook actief als staatsman, sociaal hervormer, koopman, filosoof, redenaar, leraar, wetgever, militair leider en filantroop. In de islam wordt hij als de laatste profeet en boodschapper gezien die de uiteindelijke openbaring van God (Arabisch: الله, Allah), de Koran, heeft ontvangen. Door moslims wordt hij daarom aangeduid als het Zegel der Profeten. Veel moslims zeggen op basis van Ahadith vaak na het horen van de naam Mohammed sallallahu alaihi wa sallam ("zegeningen en vrede met hem" of "vrede zij met hem"), in geschreven tekst vaak afgekort als 's(a)ws' of '(z)v(z)mh'.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Mohammed · Bekijk meer »

Mongoolse Rijk

Uitbreiding van het Mongoolse Rijk door de jaren heen Het Mongoolse Rijk werd in 1206 gesticht door Dzjengis Khan.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Mongoolse Rijk · Bekijk meer »

Monopoliemechanisme

Het monopoliemechanisme is het mechanisme waarbij sterkere machten de zwakkere weten te onderwerpen en een centrale macht het geweldsmonopolie in handen krijgt en daarmee het belastingmonopolie.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Monopoliemechanisme · Bekijk meer »

Moren

Córdoba, oorspronkelijk een moskee. Altea. Moren is de benaming voor de islamitische bevolking van het Iberisch schiereiland, Sicilië, Sardinië, Corsica en Malta gedurende de Middeleeuwen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Moren · Bekijk meer »

Mozaïek

Romeins mozaïek, gelegd in Lillebonne (Frankrijk) Romeins mozaïek, gelegd in een woonhuis in Pompeii Mozaïek is een kunstvorm waarbij een grote afbeelding wordt vervaardigd uit een groot aantal kleine gekleurde steentjes (tesserae), die in een vloer of wand worden gemetseld.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Mozaïek · Bekijk meer »

Mozesput

De Mozesput is een laatmiddeleeuws beeldhouwwerk van Claus Sluter dat zich in het klooster Chartreuse de Champmol bij Dijon bevond.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Mozesput · Bekijk meer »

Muzieknotatie

Een voorbeeld van bladmuziek: openingsmaten van ''Für Elise'' van Ludwig van Beethoven. Muzieknotatie is een systeem van tekens dat gebruikt wordt om muziek op papier (of tegenwoordig ook op beeldschermen) vast te leggen, zodat zij later gelezen en ten gehore gebracht kan worden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Muzieknotatie · Bekijk meer »

Nazareth (Israël)

Nazareth (Hebreeuws: נצרת - Natsrat, Arabisch: الناصرة - Elnasrat) is een stad in Israël en het centrum van de enige hoofdzakelijk Arabische agglomeratie in het land.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Nazareth (Israël) · Bekijk meer »

Nicolaas van Cusa

Nicolaus Cusanus Nicolaus Cusanus of Nicolaas van Cusa (eigenlijk Nikolaus Krebs von Kues) (Kues, 1401 - Todi, 11 augustus 1464) was een Duits theoloog, filosoof, wiskundige, astronoom, humanist en jurist.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Nicolaas van Cusa · Bekijk meer »

Nieuwe Tijd

De Nieuwe Tijd is een periode in de westerse geschiedenis.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Nieuwe Tijd · Bekijk meer »

Nieuwe Wereld

Met het begrip de Nieuwe Wereld wordt bedoeld: de continenten die door de Europeanen vanaf 1492 werden ontdekt.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Nieuwe Wereld · Bekijk meer »

Nomade

Tibet. Masai Huidentent en Eskimo's ca. 1920 Samenfamilie, rond 1900 Mongoolse pastorale nomade Joert in Toeva Nomaden (van het Oudgrieks νομάδες nomades: herdersvolken, degenen die kudden weiden onder meer Herodotus) zijn mensen of bevolkingsgroepen die geen vaste woon- of verblijfplaats hebben en doorgaans mee met hun vee rondtrekken.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Nomade · Bekijk meer »

Nominalisme

Het nominalisme is het kennistheoretische standpunt dat de termen waarmee de mens de werkelijkheid om zich heen benoemt, geen objectief bestaande reële entiteiten aanduiden, maar slechts woorden en namen zijn.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Nominalisme · Bekijk meer »

Norbert Elias

Norbert Elias (Breslau, 22 juni 1897 – Amsterdam, 1 augustus 1990) was een Duits-Brits-Joods socioloog.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Norbert Elias · Bekijk meer »

Normandië

Normandië (Frans: La Normandie, Normandisch: Nourmaundie) is een bestuurlijke regio in Noordwest-Frankrijk, gelegen tussen Picardië in het noorden en Bretagne en Maine (onderdeel van de regio Pays de la Loire) in het zuiden, Île-de-France in het oosten en langs Het Kanaal.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Normandië · Bekijk meer »

Notenbalk

Een notenbalk is een basiselement in standaard muzieknotatie.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Notenbalk · Bekijk meer »

Occitanië

Kaart van Frankrijk met Occitanië ingekleurd. Occitanië (Occitaans: Occitània, Frans: Occitanie) noemt men het gebied waar Occitaans wordt gesproken.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Occitanië · Bekijk meer »

Odoaker

Odoaker (435 - 15 maart 493, Ravenna) was de eerste barbaarse koning van Italië, nadat hij Romulus Augustulus, de laatste keizer van het West-Romeinse Rijk, had onttroond.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Odoaker · Bekijk meer »

Odyssee

Waterhouse, 1891. De Odyssee (Grieks) is een episch dichtwerk van de Griekse dichter Homeros, die daarnaast ook de Ilias schreef.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Odyssee · Bekijk meer »

Oerbos

Białowieża) Oerbos is oorspronkelijk bos dat zich zonder (veel) menselijke invloed heeft ontwikkeld en zich handhaaft en dus te beschouwen is als wildernis.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Oerbos · Bekijk meer »

Oleg de Wijze

Vorst Oleg de Wijze (Oudnoords: Helgi; Cyrillisch: Олег; Oudrussisch: Ѡлегъ) uit het geslacht der Ruriken was de Varangische heerser (knjaz) die de hoofdstad van het Kievse Rijk van Novgorod verplaatste naar Kiev.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Oleg de Wijze · Bekijk meer »

Olieverf

Olieverf op een palet Olieverf is een verfsoort, een mengsel van pigment in de vorm van een zeer fijn gekleurd poeder met, als bindmiddel, een plantaardige drogende olie, meestal lijnolie.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Olieverf · Bekijk meer »

Ontdekkingsreizen

Ontdekkingsreizen of expedities zijn reizen waarmee niet of weinig bekende gebieden verkend worden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Ontdekkingsreizen · Bekijk meer »

Oogst

Bioscoopjournaal uit 1939. Het oogsten van graan in de Wieringermeer. Strobalen na de oogst van het graan Oogsten in kunst (Pieter Bruegel de Oude) Oogsten De oogst (zelfstandig naamwoord of het oogsten werkwoord) is het binnenhalen van landbouwproducten.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Oogst · Bekijk meer »

Oost-Europa

StAGN In het rood: Oost-Europa volgens de Verenigde Naties Oost-Europa is een omvangrijk deel van het Europese continent.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Oost-Europa · Bekijk meer »

Oost-Frankische Rijk

Het Oost-Frankische Rijk (Latijn: regnum francorum orientalium), of Oost-Francië (Latijn: francia orientalis), was een vroeg-middeleeuws koninkrijk in Centraal-Europa.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Oost-Frankische Rijk · Bekijk meer »

Oosters Schisma

Het Oosters Schisma was de scheuring binnen de christelijke kerk tussen de oosters-orthodoxe kerken aan de ene kant en de Rooms-Katholieke Kerk aan de andere kant.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Oosters Schisma · Bekijk meer »

Oostkolonisatie

Door Oostkolonisatie schoof de oostgrens van het Duitse taalgebied oostwaarts en ontstonden er Duitstalige enclaves in Centraal- en Oost-Europa Oostkolonisatie, Duits: Ostsiedlung, is een term voor de vestiging van kolonisten uit het Heilige Roomse Rijk in Slavische en Baltische gebieden in Centraal- en Oost-Europa tijdens de middeleeuwen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Oostkolonisatie · Bekijk meer »

Organisatie

WTC-beursgebouw in Rotterdam, waarin allerlei organisaties werken. Een organisatie is een doelgerichte samenbundeling van kennis, vaardigheden en kracht tussen enkele (meestal drie of meer) personen die primair middelen en activiteiten aanwendt om te voorzien in de behoefte aan producten en/of diensten in haar omgeving.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Organisatie · Bekijk meer »

Organum

Een organum is een middeleeuwse vorm van meerstemmige zang van de negende tot de dertiende eeuw.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Organum · Bekijk meer »

Ostrogoten

De Ostrogoten (Ostragoten, Oostgoten) vormden samen met de Visigoten de twee hoofdgroepen waarin de (Oost-)Germaanse stam der Goten zich splitste.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Ostrogoten · Bekijk meer »

Ottomaanse Rijk

Het Ottomaanse of Osmaanse Rijk (Osmaans: دَوْلَتِ عَلِيّهٔ عُثمَانِیّه, Devlet-i Âliyye-i Osmaniyye, Turks: Osmanlı İmparatorluğu) was een islamitisch rijk dat gesticht werd door de Oguz Turken onder Osman I, de stamvader van de Ottomaanse dynastie en naamgever van dit rijk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Ottomaanse Rijk · Bekijk meer »

Ottoonse renaissance

Hildesheim De Ottoonse renaissance was een periode tijdens de regeringen van de eerste drie keizers van de Ottoonse dynastie.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Ottoonse renaissance · Bekijk meer »

Oude Wereld

De Fra Mauro-wereldkaart,een historische kaart van de Oude wereld. Met het begrip de Oude Wereld worden de continenten bedoeld die in Europa bekend waren voor de Europese ontdekkingen vanaf 1492.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Oude Wereld · Bekijk meer »

Oudgrieks

Oudgrieks (hē Hellēnikē glōtta) is een verzamelnaam voor de dialecten die in het Oude Griekenland, Ionië en in de Griekse kolonies werden gesproken, omdat er geen 'hoofdtaal' was.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Oudgrieks · Bekijk meer »

Oudheid

Oudheid is de periode binnen een beschaving die begint met de introductie van het schrift in die beschaving.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Oudheid · Bekijk meer »

Padua (stad)

Prato della Valle Padua (Italiaans: Padova, Latijn Patavium) is een stad in Noord-Italië, hoofdstad van de gelijknamige provincie Padua.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Padua (stad) · Bekijk meer »

Paleis van de hertogen van Bourgondië

Het paleis van de hertogen van Bourgondië (Frans: Palais des ducs et des états de Bourgogne) in Dijon was het hertogelijk paleis van de hertogen van Bourgondie.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Paleis van de hertogen van Bourgondië · Bekijk meer »

Palts (verblijfplaats)

Keizerpalts Goslar Een palts is een niet verdedigbare koninklijke verblijfplaats in een geheel van residenties dat als een netwerk over het Frankenrijk en -later- het Duitse Rijk verspreid lag.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Palts (verblijfplaats) · Bekijk meer »

Pamplona (Spanje)

Pamplona (Baskisch: Iruñea volgens Euskaltzaindia, de Koninklijke Academie van de Baskische Taal, en Iruña volgens de gemeente Pamplona zelf) is de hoofdstad van de Spaanse regio Navarra.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Pamplona (Spanje) · Bekijk meer »

Pannonische vlakte

''Donau-Tisza kanaal in het Servische deel van de Pannonische vlakte'' biogeografische regio's van Europa De Pannonische Vlakte De Pannonische vlakte of 'Karpatenbekken' is een grote vlakte in centraal/zuidoost Europa die ontstond toen de Pannonische Zee (in het Plioceen) opdroogde.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Pannonische vlakte · Bekijk meer »

Pape Jan

Engelse koningin Mary uit 1558 Pape Jan afgebeeld in de wereldkroniek van Hartmann Schedel (1493) De vlag van Pape Jan uit het door een anonieme franciscaanse monnik geschreven vroeg-14e-eeuwse "Libro del conoscimiento de todos reynos", de oudst bekende atlas van wereldvlaggen Pape Jan (Latijn: rex et sacerdos of indorum rex; ook wel priester Johannes, priester-koning, presbyter of prester Johannes genoemd) was een legendarische middeleeuwse 'koning van Indië', die over een groot en machtig christelijk rijk in het oosten van Azië zou heersen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Pape Jan · Bekijk meer »

Paus

Het embleem van het pausschap.http://www.katholiek.org/pausschap.html Franciscus De paus is het hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Paus · Bekijk meer »

Paus Alexander II

Alexander II, geboren als Anselmo da Baggio (Baggio (bij Milaan), rond 1010/15 - Rome, 21 april 1073) was paus van 1061 tot 1073.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Paus Alexander II · Bekijk meer »

Paus Bonifatius VIII

Tombe van Bonifatius VIII onder de Sint-Pietersbasiliek Bonifatius VIII, geboren als Benedetto Gaetani (Anagni, 1235 – Rome, 11 oktober 1303) was paus van 1294 tot 1303.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Paus Bonifatius VIII · Bekijk meer »

Paus Gregorius I

De heilige Gregorius (Rome, ca. 540 - aldaar, 12 maart 604), bijgenaamd de Grote, was de 64e paus van de Katholieke Kerk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Paus Gregorius I · Bekijk meer »

Paus Gregorius IX

Paus Gregorius IX, geboren als Ugolino di Segni (Anagni, circa 1170 - Rome, 22 augustus 1241) stamde uit de machtige Romeinse familie van de graven van Segni.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Paus Gregorius IX · Bekijk meer »

Paus Gregorius VII

Gregorius VII, voor zijn pausschap Hildebrand van Sovana, ook Aldobrandeschi (Sovana, 1020/1025 - Salerno, 25 mei 1085) werd na de dood van paus Alexander II tot paus verkozen op 22 april 1073.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Paus Gregorius VII · Bekijk meer »

Paus Innocentius III

Innocentius III, geboren als Lotario dei Conti di Segni (Gavignano, in de buurt van Anagni, 1160/1161 - Perugia, 16 juli 1216) was paus van 8 januari 1198 tot zijn overlijden op 16 juli 1216.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Paus Innocentius III · Bekijk meer »

Paus Leo III

Leo III (Rome, geboortedatum onbekend - sterfplaats onbekend, 12 juni 816) was paus van 26 december 795 tot zijn dood in 816.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Paus Leo III · Bekijk meer »

Paus Urbanus II

Urbanus II, geboren als Odon de Lagery of Odo van Châtillon (Châtillon-sur-Marne, ca. 1035 of 1042 - Rome, 29 juli 1099) trad toe tot de Orde van Cluny, werd later bisschop van Ostia en was paus van 1088 tot 1099.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Paus Urbanus II · Bekijk meer »

Pausenpaleis

Het Pausenpaleis (Frans: Palais des Papes) in Avignon (Frankrijk) is het grootste gotische bouwwerk uit de middeleeuwen dat in Europa te vinden is.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Pausenpaleis · Bekijk meer »

Penninisch Gebergte

Hoogtekaart van het Verenigd Koninkrijk, met centraal The Pennines Het Penninisch Gebergte, in het Engels gewoonlijk The Pennines genoemd, is een bergketen van ongeveer 400 kilometer lengte in het noorden van Engeland.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Penninisch Gebergte · Bekijk meer »

Pepijn de Korte

Pepijn (of Pippijn) (Jupille-sur-Meuse, 714 - Saint-Denis, 24 september 768Annales Necrologici Prumienses, in (ed.), Monumenta Germaniae Historica, Scriptores, XIII, Hannover, 1881, p., (ed.), Obituaires de la province de Sens, I.1, Parijs, 1902, p. (Abbaye de Saint-Denis),, Notice sur le plus ancien obituaire de l’abbaye de Saint-Germain des Prés, in Notices et documents publiés pour la société de l’histoire de France, Parijs, 1884, p., Annales Mettenses 768, in (ed.), Monumenta Germaniae Historica, Scriptores, I, Hannover, 1826, p..), de Korte of de Jongere genaamd, was vanaf 741 hofmeier en vanaf 751 tot zijn dood de eerste koning der Franken uit het Karolingische huis.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Pepijn de Korte · Bekijk meer »

Pepiniden

kronieken van monnik Fredegar De Pepiniden of Pippiniden zijn een dynastie van Frankische edelen uit Austrasië, ten tijde van de laatste Merovingische koningen, die zelf vadsige koningen waren.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Pepiniden · Bekijk meer »

Pest van Justinianus

De Pest van Justinianus was een pandemie, die het Oost-Romeinse of Byzantijnse Rijk in de jaren 541-543 na Christus trof.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Pest van Justinianus · Bekijk meer »

Peter Hoppenbrouwers

P.C.M. (Peter) Hoppenbrouwers (Zundert, 1954) is een Nederlands historicus.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Peter Hoppenbrouwers · Bekijk meer »

Piekenier

Het beeld '''Schildwacht''' (Hans Mes, 1962) in de vesting Bourtange Een piekenier is een soldaat die vocht met een piek, een soort lange lans met een lengte van 3 tot soms 5 meter.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Piekenier · Bekijk meer »

Pirenne-these

De Pirenne-these is de stelling van historicus Henri Pirenne die zegt, ter verklaring van het grote verschil tussen oudheid en middeleeuwen, dat de culturele eenheid en het economisch systeem rond de Middellandse Zee niet door de volksverhuizingen werden verstoord in de 5e eeuw, maar pas twee eeuwen later door de Arabische veroveringen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Pirenne-these · Bekijk meer »

Plato

Plato (Oudgrieks:, Plátōn) - (Athene, ca. 427 v. Chr. – aldaar, 347 v.Chr.) was een Grieks filosoof en schrijver.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Plato · Bekijk meer »

Ploeg (werktuig)

Wielploeg getrokken door een dubbelspan Ploegvoor Macedonië De ploeg is een landbouwwerktuig dat in de akkerbouw wordt gebruikt om de grond, waarin het gewas wordt gezaaid of geplant, te keren, te verkruimelen en proper te maken.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Ploeg (werktuig) · Bekijk meer »

Poitiers

Poitiers is een stad en gemeente in het Franse departement Vienne in de regio Nouvelle-Aquitaine met 89.000 inwoners (2004).

Nieuw!!: Middeleeuwen en Poitiers · Bekijk meer »

Polyfonie

Onder polyfonie (Grieks: πολύς, veel; φωνή, stem, klank, geluid) verstaat men in de muziek: gecomponeerde meerstemmigheid, dat wil zeggen, meerdere melodieën tegelijkertijd, al dan niet in verschillende stemregisters, soms zelfs complex bezet.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Polyfonie · Bekijk meer »

Poortgebouw

Poortgebouw in Griethausen Een poortgebouw is een bouwwerk, dat tot doel heeft de in- en uitstroom van personen, goederen en dieren van een bepaald terrein te controleren.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Poortgebouw · Bekijk meer »

Portret van Giovanni Arnolfini en zijn vrouw

Het beroemde schilderij Portret van Giovanni Arnolfini en zijn vrouw heeft Jan van Eyck in 1434 met olieverf op eikenhouten paneel geschilderd.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Portret van Giovanni Arnolfini en zijn vrouw · Bekijk meer »

Privilege (recht)

Een privilege is een recht dat aan een persoon, een groep personen of een organisatie wordt toegekend om deze meer of andere rechten te geven dan waarop men normaal aanspraak maakt.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Privilege (recht) · Bekijk meer »

Pyreneeën

De Pyreneeën (Frans: Pyrénées, Spaans: Pirineos, Catalaans: Pirineus, Baskisch: Pirinioak) zijn een gebergte in Zuidwest-Europa en vormen sinds 1659 de natuurlijke grens van Spanje en Frankrijk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Pyreneeën · Bekijk meer »

Rationalisme

René Descartes. Baruch Spinoza. Gottfried Wilhelm Leibniz. Nicolas Malebranche. Christian Wolff. Het rationalisme is een filosofische stroming die vertrekt vanuit het idee dat de rede de enige of voornaamste bron van kennis is.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Rationalisme · Bekijk meer »

Ravenna (stad)

| |- | |- |Mausoleum van Galla Placidia | Ravenna is een stad in het noordoosten van Italië.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Ravenna (stad) · Bekijk meer »

Rædwald van East Anglia

Rædwald (gest. ca. 624) was koning van het Angelsaksische koninkrijk East Anglia gedurende het eerste kwart van de 7e eeuw.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Rædwald van East Anglia · Bekijk meer »

Realisme (filosofie)

Realisme (van het Latijn res, ding, werkelijkheid) is de verzamelnaam voor een aantal verschillende standpunten en stromingen binnen de filosofie, die met elkaar gemeen hebben dat ze ervan uitgaan dat er een werkelijkheid onafhankelijk van het menselijk bewustzijn bestaat.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Realisme (filosofie) · Bekijk meer »

Reconquista (Iberië)

De ''reconquista'' van het Iberisch Schiereiland De reconquista (een Spaans en Portugees woord voor 'herovering'; Arabisch: الاسترداد al-ʼIstirdād) was een periode van ongeveer 800 jaar in de middeleeuwen waarin enkele christelijke koninkrijken op het Iberisch Schiereiland erin slaagden om de moslims (daar Moren genoemd) van het schiereiland te verdrijven, nadat dezen vanaf 711 het Iberisch schiereiland op een smalle strook in het noorden na hadden veroverd.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Reconquista (Iberië) · Bekijk meer »

Reformatie

De protestantse Reformatie was het zestiende-eeuwse schisma binnen het westerse christendom, dat ingezet werd door Maarten Luther, Johannes Calvijn en andere vroege protestanten.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Reformatie · Bekijk meer »

Regalia

Regalia zijn de uiterlijke tekenen van de soevereine macht van een vorst, koning of keizer.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Regalia · Bekijk meer »

Relikwie

Klooster Sint-Gabriël in Hekendorp Utrecht) Maastrichtse Heiligdomsvaart, ca. 1460) Schedelreliekhouder Johannes de Doper in de Sint-Baafskathedraal in Gent Echtheidsverklaring van relieken Relikwieën of relieken (Latijn: reliquiae) zijn overblijfselen die binnen bepaalde religies vereerd worden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Relikwie · Bekijk meer »

Renaissance

Sandro Botticelli, ''De geboorte van Venus'', 1485 De renaissance (letterlijk: wedergeboorte) is een periode in de Europese cultuurgeschiedenis die volgde op de middeleeuwen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Renaissance · Bekijk meer »

Renaissance-humanisme

Venetië, inv. 228) Het renaissance-humanisme (meestal kortweg humanisme genoemd) is een moderne benaming voor een intellectuele beweging in de tijd van de renaissance, die voor het eerst door Francesco Petrarca op gang werd gebracht en belichaamd, in Florence haar voornaamste centrum had en zich in de 15e en 16e eeuw in meer of mindere mate verspreidde over het merendeel van Europa.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Renaissance-humanisme · Bekijk meer »

Republiek Venetië

De Republiek Venetië, officieel de Hoogst Serene Republiek van Venetië, was een historische staat in Noordoost-Italië, met Venetië als hoofdstad.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Republiek Venetië · Bekijk meer »

Richard I van Engeland

Richard I Leeuwenhart (Engels en Frans: Richard Cœur de Lion, Engels ook wel: Lionhearted, Occitaans: Ricard Còr de Leon) (Oxford, 8 september 1157 – Châlus bij Limoges (Frankrijk), 6 april 1199) was koning van Engeland van 1189 tot 1199 en nam als kruisvaarder deel aan de Derde Kruistocht.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Richard I van Engeland · Bekijk meer »

Ridder (ruiter)

Sacré-Cœur Het gebruik van de lans door het boven de arm te houden op de tapijt van Bayeux. Rond deze tijd werd de nieuwe manier van het gebruik van de lans ontwikkeld Middeleeuwse illustratie van de geïdealiseerde ridder Ulrich von Liechtenstein uit de 14e-eeuwse Codex Manesse De Slag bij Azincourt, 15e-eeuwse afbeelding Ridder speelt een steekspel na, 2006 Ridderuitrusting Een ridder en zijn dame, een afbeelding van hoofse liefde, afbeelding uit ca. 1320 Een ridder (een woord afgeleid van "rijder" als leenvertaling van het Oudfranse "chevalier") was in de middeleeuwen een bereden en bepantserde soldaat (ruiter).

Nieuw!!: Middeleeuwen en Ridder (ruiter) · Bekijk meer »

Rijk der Chazaren

Het Rijk der Chazaren (Turks: Hazar İmparatorluğu) was een rijk dat gevormd werd door een Turks nomadenvolk dat de steppen van Centraal-Azië beheerste, en de noordkant van de Zwarte Zee van de zevende tot de tiende eeuw.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Rijk der Chazaren · Bekijk meer »

Rijnland (Duitsland)

Het Rijnland in 1905 Het Rijnland is de benaming van een niet scherp afgebakend gebied in Duitsland aan weerszijden van de Rijn.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Rijnland (Duitsland) · Bekijk meer »

Rimini (stad)

Strand van Rimini Haven van Rimini Rimini is een badplaats aan de oostkust van Italië, aan de Adriatische Zee.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Rimini (stad) · Bekijk meer »

Ringmuur

Ringmuur van de vesting Chotyn, (Oekraïne). Een ringmuur of omsluitingsmuur is een weermuur die een kasteel of een vergelijkbaar verdedigingswerk ringvormig omsluit.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Ringmuur · Bekijk meer »

Risicodeling

Risicodeling is een vorm van risicobeheer waarbij de kosten van de gevolgen van een risico worden gedeeld door meerdere partijen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Risicodeling · Bekijk meer »

Robert Guiscard

Robert Guiscard van Apulië (1015 - Kefalonia, Griekenland, 17 juli 1085) was een Normandisch edelman.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Robert Guiscard · Bekijk meer »

Roger Bacon

Beeld van Roger Bacon in Oxford, door Henry Richard Hope-Pinker, 1849–1927 Roger Bacon (Ilchester, ca. 1214 - Oxford, ca. 1294) was een Engelse geleerde die les gaf aan de universiteiten van Oxford en Parijs en later toetrad tot de religieuze orde van de Franciscanen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Roger Bacon · Bekijk meer »

Rogier van der Weyden

Rogier van der Weyden (aanvankelijk Frans: Roger de le Pasture) (Doornik, 1399/1400 — Brussel, 18 juni 1464) was een kunstschilder die gerekend wordt tot de school der Vlaamse Primitieven.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Rogier van der Weyden · Bekijk meer »

Romanos I Lekapenos

Romanos I Lekapenos (Grieks: Ρωμανός Α΄ Λακαπήνος, Rōmanos I Lakapēnos; Armeens: Ռոմանոս Ա Լակապենոս, Romanos I Lakapenos) (Lekapa in Cappadocië, ± 870 - Proti, 15 juni 948) was van 919 tot 944 keizer van het Byzantijnse Rijk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Romanos I Lekapenos · Bekijk meer »

Rome (stad)

| |- | | Rome (Italiaans: Roma) is de hoofdstad van Italië en het bestuurlijk centrum van de regio Lazio en de Città Metropolitana di Roma Capitale (voorheen de provincie Rome).

Nieuw!!: Middeleeuwen en Rome (stad) · Bekijk meer »

Romeinse Rijk

Het Romeinse Rijk (Latijn: Imperium Romanum) was van oorsprong een stadstaat op het Italisch schiereiland die zich vanaf de zesde eeuw voor Christus begon uit te breiden en uitgroeide tot een rijk dat op zijn hoogtepunt alle landen rond de Middellandse Zee omvatte.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Romeinse Rijk · Bekijk meer »

Romulus Augustulus

Flavius Romulus Augustus, beter bekend als Romulus Augustulus (ca. 461 - na 476, mogelijk rond 500 nog in leven), wordt beschouwd als de laatste keizer van het West-Romeinse Rijk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Romulus Augustulus · Bekijk meer »

Rondo (dicht- en muziekvorm)

Een rondo (ook: rondeau of rondeel) is een uit de middeleeuwen afkomstige vers- en muziekvorm, die als muziekvorm, maar dan gewijzigd, gedurende de geschiedenis behouden bleef en tot en met de romantiek gebruikt werd.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Rondo (dicht- en muziekvorm) · Bekijk meer »

Rooms-Katholieke Kerk

Petrus (875) Het laatste gebed van de christelijke martelaren, door Jean-Léon Gérôme (1883) Andrej Roebljov (ca. 1400) De Rooms-Katholieke Kerk is met meer dan 1,2 miljard volgelingen het grootste kerkgenootschap ter wereld en wordt ook wel kortweg de Kerk genoemd.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Rooms-Katholieke Kerk · Bekijk meer »

Rudolf Agricola

Lucas Cranach Rudolf Agricola Rudolf Agricola (ook Rodolphus Agricola Phrisius), eigenlijk Roelof Huesman of Huisman (Baflo, 23 augustus 1443, (De door hemzelf aangehouden geboortedatum van 17 februari 1444 was vermoedelijk niet zijn echte geboortedatum.) — Heidelberg, 27 oktober 1485), was een van de belangrijkste vroeg-humanistische geleerden van de noordelijke Lage Landen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Rudolf Agricola · Bekijk meer »

Rudolf I (rooms-koning)

Rudolf I (ook bekend als Rudolf (IV) van Habsburg (Duits Rudolf von Habsburg, Latijn: Rudolphus, Tsjechisch: Rudolf Habsburský) (Slot Limburg, Breisgau, 1 mei 1218 – Speyer, 15 juli 1291) was koning van Duitsland van 1273 tot zijn dood. Hij speelde een belangrijke rol in het aan de macht brengen van het Huis Habsburg onder de keizerlijke feodale dynastieën. Rudolf was oorspronkelijk een Zwabische graaf en hij was de eerste Habsburger die de hertogdommen Oostenrijk en Stiermarken verwierf, gebieden die nog meer dan 600 jaar onder Habsburgse heerschappij zouden blijven en die de kern van de Habsburgse monarchie en hedendaags Oostenrijk zou vormen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Rudolf I (rooms-koning) · Bekijk meer »

Ruilhandel

Ruilhandel is de vorm van handel waarbij goederen geruild worden voor andere goederen, zonder tussenkomst van geld.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Ruilhandel · Bekijk meer »

Rurik

Rurik, Riurik of Hroerekr (Oudnoors: Rørik, cyrillisch: Рюрик; Rjoerik; "beroemde regent") was een Vikinghoofdman.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Rurik · Bekijk meer »

Saksen (volk)

Elbe (geel) De Saksen (Latijn: Saxones, Oudengels: Seaxe, Oudsaksisch: Sahson, Nederduits: Sassen, Duits Sachsen) waren een confederatie van Germaanse stammen die zich tijdens de late Romeinse tijd en de vroege middeleeuwen op de Noord-Duitse Laagvlakte bevonden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Saksen (volk) · Bekijk meer »

Saksenoorlogen

De Saksenoorlogen (772–804) zijn een reeks oorlogen tussen het Frankische rijk van Karel de Grote en de Saksen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Saksenoorlogen · Bekijk meer »

Saladin

15e-eeuwse tekening van Saladin Saladin (Tikrit, 1137 of 1138 – Damascus, 4 maart 1193) was een islamitische generaal.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Saladin · Bekijk meer »

Salische dynastie

De vier Salische keizers, zoals afgebeeld in de crypte van de dom van Speyer, waar zij begraven liggen De Salische dynastie (ook wel bekend als de Frankische dynastie) was een dynastie in de hoge middeleeuwen van vier koningen van Duitsland en keizers van het Heilige Roomse Rijk in de honderd jaar tussen 1024-1125.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Salische dynastie · Bekijk meer »

Salische Franken

Zegelring van Childerik I (436-482) Salische Franken (of Saliërs) waren een noordwestelijke subgroep binnen het stamverband van de vroege Franken, welke voor het eerst werden beschreven in historische bronnen uit de derde eeuw.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Salische Franken · Bekijk meer »

Salische Wet

Handschrift van de Salische Wet De Salische Wet was een van de eerste wetboeken sinds de Romeinen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Salische Wet · Bekijk meer »

Sandro Botticelli

Mogelijk zelfportret van Botticelli, een detail uit ''Aanbidding der Koningen'' Alessandro Filipepi, beter bekend als Sandro Botticelli (Florence, rond 1445 – aldaar, 17 mei 1510), was een kunstschilder uit de Italiaanse renaissance.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Sandro Botticelli · Bekijk meer »

Santiago de Compostella

Santiago de CompostellaVernederlandste spelling met dubbele L volgens de lijst van de Taalunie.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Santiago de Compostella · Bekijk meer »

Saracenen

verovering van Kreta door de Saracenen (miniatuur uit de ''Skylitzes Matritensis'', 12e eeuw)Saracenen en de term Sarakenoi (Grieks: Σαρακηνοί) werd al door klassieke schrijvers in de 1e eeuw gebruikt voor een Noord-Arabisch volk dat zich lange tijd verzette tegen de Oost-Romeinse keizers en zich al vroeg (8e eeuw) bekeerde tot de islam.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Saracenen · Bekijk meer »

Scandinavië

Rood: Noorwegen, Zweden, Denemarken.Oranje: Finland, IJsland, Faeröereilanden. Satellietopname van Noorwegen, Zweden en Finland in de winter Typisch Scandinavische huizen in Noorwegen Kaart uit Scandinavië uit 1539, de Carta Marina van Olaus Magnus. Scandinavië is de naam waarmee een gebied in het noorden van Europa wordt aangeduid.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Scandinavië · Bekijk meer »

Scheepsbouw

Onderhoud aan schip op werf in Mexico Scheepsbouw is een specialisatie in de techniek waarin men zich bezighoudt met de bouw van schepen en boten.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Scheepsbouw · Bekijk meer »

Scholastiek

Met scholastiek wordt in het algemeen de middeleeuwse filosofie bedoeld (die een sterk metafysisch karakter had) en specifiek de onderwijsmethode die in de 11e eeuw tot ontwikkeling kwam in de stedelijke scholen en verder uitgebouwd werd in de 12e en 13e eeuw aan de universiteit.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Scholastiek · Bekijk meer »

Seltsjoeken

De Seltsjoeken (Turks: Selçuklular) waren een tak van de Oghuz-Turken, die oorspronkelijk uit Centraal-Azië kwamen en uiteindelijk het Grote Seltsjoekenrijk stichtten in het Midden-Oosten dat stand hield tot de 13e eeuw.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Seltsjoeken · Bekijk meer »

Seltsjoekenrijk

Het Groot Seltsjoekenrijk (Turks: Büyük Selçuklu Devleti; Perzisch: دولت سلجوقیا was een middeleeuwse staat met een Turks-Perzische cultuur., gesticht door Turkse nomaden van het Huis van Selçuk (Seltsjoek). Het Groot Seltsjoekenrijk controleerde een uitgestrekt gebied van de Hindoekoesj tot in Anatolië. Groot Seltsjoekenrijk op zijn hoogtepunt in 1092 Het rijk werd later onderverdeeld in kleinere staten: Kirman-Seltsjoekenrijk, Irak-Seltsjoekenrijk, Syrië-Seltsjoekenrijk en het sultanaat van Rûm in Anatolië. De Seltsjoeken regeerden tussen 1038-1157. Op het hoogtepunt omvatte het rijk een gebied tussen Oost-Anatolië en Pakistan.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Seltsjoekenrijk · Bekijk meer »

Servië

Servië (Servisch: Србија, Srbija), officieel de Republiek Servië (Servisch: Република Србија, Republika Srbija), is een land in het zuidoosten van Europa.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Servië · Bekijk meer »

Sicilië

Sicilië (Italiaans: Sicilia) is een eiland en een autonome regio van Italië in de Middellandse Zee.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Sicilië · Bekijk meer »

Skåne

Skåne (Duits en verouderd Nederlands: Schonen, Latijn: Scania) is een zogenoemd landschap in het uiterste zuiden van het Zuid-Zweedse landsdeel Götaland.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Skåne · Bekijk meer »

Slag bij Covadonga

Don Pelayo met achter hem het Kruis van Covadonga De Slag bij Covadonga was een veldslag tussen de Visigoten en de Moren die plaatsvond in 722 in de omgeving van Covadonga.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Slag bij Covadonga · Bekijk meer »

Slag bij Manzikert

De Slag bij Manzikert was een veldslag die plaatsvond op vrijdag 26 augustus 1071 in het uiterste oosten van het Byzantijnse Keizerrijk, nabij Manzikert (het huidige Malazgirt), ten noorden van het Vanmeer.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Slag bij Manzikert · Bekijk meer »

Slag bij Nicopolis

Vlaamse schilder De Slag bij Nicopolis (25 september 1396) markeerde het einde van een korte kruistocht tegen het Osmaanse rijk in 1396 en eindigde met een verpletterende nederlaag van de verbonden kruisvaarders.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Slag bij Nicopolis · Bekijk meer »

Slag bij Poitiers (732)

Tijdens de slag bij Poitiers in oktober 732 of 733 versloeg de Frankische hofmeier Karel Martel een Moors leger onder emir Abdul Rahman.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Slag bij Poitiers (732) · Bekijk meer »

Slag op het Lechveld

De Slag op het Lechveld, die plaats vond aan de Lech bij het Zuid-Duitse Augsburg, maakte in 955 een eind aan meer dan een halve eeuw van Hongaarse strooptochten in Europa.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Slag op het Lechveld · Bekijk meer »

Slavernij

Afrika, 19e-eeuwse gravure Smeedijzeren slavenhalsboei of ''banditi'' Narrative of a five years' expedition against the revolted Negroes of Surinam'' van John Gabriël Stedman uit 1796. Het boek was vooral door de illustraties belangrijk in de vroege fase van het abolitionisme. Slavernij is een toestand waarin een mens eigendom is van een anderEncarta-encyclopedie Winkler Prins (1993–2002) s.v. "slavernij".

Nieuw!!: Middeleeuwen en Slavernij · Bekijk meer »

Slavische volkeren

Landen waar Zuid-Slavische talen worden gesproken. De Slavische volkeren omvatten de Indo-Europese volken die een taal uit de Slavische taalfamilie spreken en worden aan de hand van de onderverdeling van deze taalfamilie onderscheiden in Oost-, West- en Zuid-Slaven.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Slavische volkeren · Bekijk meer »

Snorri Sturluson

Snorri Sturluson (Hvammur, 1179 - Reykholt, 23 september 1241) was een IJslandse skald, dichter, geschiedschrijver en politicus.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Snorri Sturluson · Bekijk meer »

Sociale ongelijkheid

Sociale ongelijkheid is de ongelijke verdeling over personen en groepen van zaken die belangrijk worden geacht in een samenleving en de ongelijke waardering en behandeling van hen op basis van maatschappelijke positie en leefstijl.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Sociale ongelijkheid · Bekijk meer »

Span (dieren)

Een span honden voor een trainingskar Een span is een groep van twee of meer trekdieren die tezamen zijn aangespannen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Span (dieren) · Bekijk meer »

Specerijenhandel

De belangrijke handelsroutes: in rood de zijderoutes door Centraal-Azië en in blauw het overzeese verkeer. De specerijenhandel is een commerciële activiteit, waarbij in de oudheid, middeleeuwen en vroegmoderne tijd specerijen, peper en andere exotische Aziatische producten naar Europa werden geëxporteerd in ruil voor goud en zilver.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Specerijenhandel · Bekijk meer »

Staatsgodsdienst

Christendom Een staatsgodsdienst of staatsreligie is de officiële godsdienst van een bepaalde onafhankelijke staat of autonome deelstaat.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Staatsgodsdienst · Bekijk meer »

Stadsrechten

Dit houtsnijwerk in de vorm van een boek aan de gevel van het stadhuis van Enkhuizen geeft de tekst weer van de oorkonde waarmee graaf Willem V van Holland de nederzetting in 1356 stadsrechten gaf Stadsrechten waren in het middeleeuwse Europa bijzondere rechten en privileges die aan een plaats werden toegekend.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Stadsrechten · Bekijk meer »

Stand (maatschappelijk)

Stand is een betrekkelijk gesloten sociale groepering met bepaalde sociale status en bijbehorende voorrechten en plichten.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Stand (maatschappelijk) · Bekijk meer »

Standerdmolen

teerlingen, 3 kruisplaten, 4 zonneblokken, 5 zetel, 6 steekbanden, 7 steenbalk, 8 lange burriebalk, 10 hoekstijl, 11 roegat, 12 waterlijst, 13 windpeluw, 14 ijzerbalken, 15 tempelbalk, 16 borstnaald, 17 staartbalk, 18 trapboom, 19 galerij, 20 kruibank, 21 loopschoor, 22 kruihaspel, 23 kruipaal, 24 bovenas, 25 insteekkop, 26 borst, 27 oplanger, 28 bovenwiel, 29 steenrondsels, 30 maalkoppel, 31 maalkoppel, 32 varkenswiel, 33 luias, 34 gaffelwiel, 35 luikap, 36 luireep, 37 makelaar, 38 hel, 39 vangbalk, 40 binnenvangstok, 41 vangtouw, 42 maalbak, 43 daklijst, 44 koppelbalk, 45 penbalk, 46 achterbalk, 47 voorzomer, 48 korte burriebalken, 49 achterzomer. |Daniël Vosmaer: ''Gezicht op Delft met een fantasieloggia'' en twee standerdmolens, 1663 |- |Standerd met staart van de Wissinks Möl in Usselo, Enschede |- |Standerdmolen Jill met zelfkruiïng in Clayton (West Sussex), Engeland |- |Luien van een graanzak bij de standerdmolen in het Openluchtmuseum te Arnhem met daarboven het luikapje |- |Molen van Jetten te Uden met trapschoren |- |Herzele | De standerdmolen of standaardmolen, in West- en Oost-Vlaanderen staakmolen genoemd en in Limburg kas(t)molen is een richtbare windmolen en het oudste houten type windmolen in de Lage Landen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Standerdmolen · Bekijk meer »

Stefanus I van Hongarije

Stefanus I de Heilige (Hongaars: Szent István) (Esztergom, ca. 975, – aldaar, 15 augustus 1038) werd in 1000 de eerste koning van Hongarije.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Stefanus I van Hongarije · Bekijk meer »

Stijgbeugel (voetsteun)

Verschillende stijgbeugels Stijgbeugels zijn met stijgbeugelriemen aan het zadel bevestigde voetsteunen die worden gebruikt bij het paardrijden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Stijgbeugel (voetsteun) · Bekijk meer »

Sueben

Kaart van het Romeinse Rijk in 125 onder Hadrianus, met het leefgebied van de ''Suebi'' in het noorden en het zuiden van het tegenwoordige Duitsland Uitbreiding van het rijk onder Rechiar De Sueben of Sueven (Latijn: Suebi) waren een West-Germaans volk dat rond het begin van de jaartelling tussen de Rijn en de Oostzee (Mare Suebicum in het Latijn) verbleef.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Sueben · Bekijk meer »

Svjatoslav I

Svjatoslav I (Russisch: Святослав) (ca. 933 - maart 972) was knjaz van het Kievse Rijk van 962 tot zijn dood in 972.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Svjatoslav I · Bekijk meer »

Synode van Clermont

Paus Urbanus II bij de Synode van Clermont. De Synode van Clermont was een kerkelijke vergadering in november 1095 die plaatsvond in een vroegere priorij van Cluny nabij Clermont-Ferrand.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Synode van Clermont · Bekijk meer »

Systeem (systeemtheorie)

Voorbeeld van een ''systeem'' Een systeem, als onderwerp van de systeemtheorie, wordt gezien als een geheel van elementen die elkaar wederzijds beïnvloeden en die een geïntegreerd geheel vormen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Systeem (systeemtheorie) · Bekijk meer »

Tactiek (krijgskunde)

Tactiek kan in de krijgskunde verschillende betekenissen hebben.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Tactiek (krijgskunde) · Bekijk meer »

Taifa Toledo

Ligging t.o.v. andere taifa's Ruïne van het kasteel van Alcalá la vieja De taifa Toledo was een emiraat (taifa) in de regio Castilië-La Mancha in centraal Spanje.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Taifa Toledo · Bekijk meer »

Tandem (paard en wagen)

Tandemrijden met twee pony's Randem Met tandem wordt een manier van inspannen van trekdieren aangeduid.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Tandem (paard en wagen) · Bekijk meer »

Theodorik de Grote

Theodorik de Grote Theodorik de Grote (Pannonië, ca. 451 - Ravenna, 30 augustus 526) was koning van de Ostrogoten.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Theodorik de Grote · Bekijk meer »

Theodosius I

Flavius Theodosius (Grieks: Θεοδόσιος Α') bekend als Theodosius I de Grote (Grieks: Θεοδόσιος ο Μέγας) (Cauca, Spanje, ca. 346 – Milaan, 17 januari 395) was keizer van het oostelijk deel van het Romeinse Rijk van 379 tot 394, en daarna tot 395 van het gehele rijk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Theodosius I · Bekijk meer »

Thomas a Kempis

Monument voor Thomas a Kempis bij de ingang van Begraafplaats Bergklooster in Zwolle. Agnietenberg (1569). De schrijn met het gebeente van Thomas a Kempis Thomas a Kempis (eigenlijk Thomas van Kempen of Thomas Hemerken of Haemerken, letterlijk "hamertje"; Kempen in Keur-Keulen, ca. 1380 – Zwolle, 25 juli 1471) was een middeleeuws augustijner kanunnik, kopiist, schrijver en mysticus.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Thomas a Kempis · Bekijk meer »

Thomas van Aquino

Thomas van Aquino, Aquinas of Thomas Aquinas (Roccasecca, ± 1225 – Fossanova, 7 maart 1274) was een Italiaanse filosoof en theoloog, die tot de scholastici gerekend wordt.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Thomas van Aquino · Bekijk meer »

Titus Livius

Gefantaseerd portret van Titus Livius. Kopergravure uit ''Bibliothek des allgemeinen und praktischen Wissens. Bd. 5'' (1905), Abriß der Weltliteratur, p. 50. Titus Livius (Padua, rond 59 v.Chr. – aldaar, 17 n.Chr.) was een beroemd Romeins geschiedschrijver uit de tijd van Augustus.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Titus Livius · Bekijk meer »

Tommaso Masaccio

Zelfportret Masaccio Masaccio, werkelijke naam Tommaso di Ser Giovanni Casai, (San Giovanni Valdarno, 21 december 1401 - Rome, 1428) was een kunstschilder uit de Italiaanse renaissance.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Tommaso Masaccio · Bekijk meer »

Translatio imperii

Translatio imperii (letterlijk: overdracht van de macht) is het middeleeuwse idee dat het Romeins keizerschap wordt overgedragen van het ene volk op het andere.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Translatio imperii · Bekijk meer »

Trecento

Fresco uit 1465 Het Trecento (Italiaans voor 300, of voor "mille trecento", 1300) verwijst naar de 14e eeuw in de Italiaanse culturele geschiedenis, en meer bepaald naar de periode tussen gotiek en renaissance.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Trecento · Bekijk meer »

Triptiek (beeldende kunst)

Drieluik bestaande uit houtsnijwerk en beschilderde zijpanelen (Bonnefantenmuseum, Maastricht) National Gallery, Londen) Film over het Norfolk-triptiek, een vroeg drieluik uit de Nederlandse schilderkunst (Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam) Een triptiek of drieluik (Grieks: triptychon; tri.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Triptiek (beeldende kunst) · Bekijk meer »

Troubadour

Troubadour met vedel. Willem IX van Aquitanië. Troubadour uit manuscript over troubadourmuziek, dertiende eeuw. Troubadour, dertiende eeuw. Nymf en troubadour, Hans Makart. Troubadours zingen over de kruisvaart, Gustave Doré. Een troubadour is van oorsprong een middeleeuwse kunstenaar, vooral begaafd als muzikant-dichter.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Troubadour · Bekijk meer »

Tsjecho-Slowakije

Tsjecho-Slowakije of Tsjechoslowakije was een republiek in Midden-Europa, ontstaan bij het uiteenvallen van de Donau-monarchie (Oostenrijk-Hongarije) na de Eerste Wereldoorlog.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Tsjecho-Slowakije · Bekijk meer »

Tunis

De Zitouna-moskee Standbeeld van Ibn Khaldun op het Onafhankelijkheidsplein Tunis (Arabisch: تونس Toenoes of Toenis) is de hoofdstad en grootste stad van Tunesië.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Tunis · Bekijk meer »

Turf (brandstof)

|Turfvuur |- |Natte turven |- |Kruiwagen met gedroogde turven |- |oorlogsomstandigheden, 1918 |- |Legakker | Turf is gedroogd veen dat als brandstof kan worden gebruikt.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Turf (brandstof) · Bekijk meer »

Turfsteken

Lewis Veentrekken en turfmaken in de natte vervening Turven worden te drogen gezet Turfsteken is bij droge vervening het wegsteken van de veenlaag na het verwijderen van de bonkaarde en eventuele ontwatering van het veen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Turfsteken · Bekijk meer »

Turken

Onder Turken verstaat men doorgaans mensen die een Turkse achtergrond hebben, of die voorouders hebben die in Turkije geboren zijn en hun cultuur, moedertaal, etniciteit en/of religie met elkaar gezamenlijk hebben.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Turken · Bekijk meer »

Tweede Kruistocht

De Tweede Kruistocht (1145-1149) werd opgestart naar aanleiding van de val van het Graafschap Edessa het jaar voordien door de troepen van Zengi.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Tweede Kruistocht · Bekijk meer »

Universaliënstrijd

De universaliënstrijd of het universaliavraagstuk is de vraag of algemene begrippen of universalia werkelijk bestaan en wat ze dan zijn.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Universaliënstrijd · Bekijk meer »

Usurpator

Een usurpator (overweldiger) is een persoon die op een illegale wijze bevoegdheden of bezit overneemt, zoals het onrechtmatig overnemen van een troon, het ten onrechte voeren van een adellijke titel of het ongegrond uitoefenen van een ambt in een republiek.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Usurpator · Bekijk meer »

Vadsige koning

Vadsige koningen is de benaming voor de laatste Merovingische koningen in de periode van de hofmeiers (634 -751).

Nieuw!!: Middeleeuwen en Vadsige koning · Bekijk meer »

Vagant

Een vagant was een middeleeuwse straatartiest die meestal in een groep rondzwierf.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Vagant · Bekijk meer »

Vagevuur

Dante's Purgatorio Het vagevuur, is volgens het katholieke geloof een toestand waarin de zielen van personen die gestorven zijn in vriendschap met God, zonder dat ze volledig zuiver waren, gereinigd worden, zodat ze de hemel kunnen binnengaan.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Vagevuur · Bekijk meer »

Vandalen

De Vandalen waren een Oost-Germaanse stam die in 429 n.Chr.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Vandalen · Bekijk meer »

Varjagen

manuscript van de Byzantijn Johannes Skylitzes (11e eeuw) Varjagen, Warjagen of Varangiërs (Oudnoors: Væringjar; Grieks: Βάραγγοι Varangoi, Βαριάγοι Variagoi; Oekraïens: Варяги; Russisch: Варяги, Varjagi; Wit-Russisch: Варагі ад познегрэч. Barangoi) is een benaming voor Vikingen of Noormannen die vanuit Scandinavië naar het oosten trokken, om handel te drijven, om te dienen als huursoldaat of om zich er te vestigen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Varjagen · Bekijk meer »

Vastgoed

Vastgoed in Peking Vastgoed, ook onroerend goed of onroerende zaak genoemd, omvat de grond en de gebouwen (opstal) op deze grond.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Vastgoed · Bekijk meer »

Vazal

Een vazal is een getrouwe van een koning, hoge edele of geestelijke in de middeleeuwen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Vazal · Bekijk meer »

Veen (grondsoort)

Afgestoken veenlaag Hoge Venen, België Veenvormend moerasbos in Polen Veenlens in de Grote Geule, België Turfwinning in Drents hoogveengebied in 1942 Veengrond is een grondsoort, die is opgebouwd uit gehumificeerd plantaardig materiaal.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Veen (grondsoort) · Bekijk meer »

Veenplas

De Nieuwkoopse plassen, ontstaan door het winnen van turf zijn daarna niet drooggelegd Veenplassen komen veel voor in het veenlandschap van Noord- en West-Nederland.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Veenplas · Bekijk meer »

Venetië (stad)

De Bucintoro met het Dogepaleis, geschilderd door Canaletto rond 1740 Canal Grande met gondels, geschilderd door Canaletto rond 1730 Venetië (Italiaans: Venezia, Venetiaans: Venezsia) is een stad in het noordoosten van Italië.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Venetië (stad) · Bekijk meer »

Vergilius

Napels.Vervaardigd in opdracht van de Ohio Latin Service Committee met behulp van vrijwillige bijdrages van studenten ter ere van het ''Bimillennium Vergilianum'' in 1930. Zie V.G. Markham, "The Service Committee", ''The Classical Journal'', 53(1) (1957), pp. 28-30, esp. 29; J.B. Trapp, "The Grave of Vergil", ''Journal of the Warburg and Courtauld Institutes'', 47 (1984), pp. 1-31, esp. 31; Circuito Informativo Regionale della Campania per i Beni Culturali e Paesaggistici, http://cir.campania.beniculturali.it/tombavirgilio/itinerari-tematici/galleria-di-immagini/OA3 ''Oggetto artistico: Publio Virgilio Marone''.Publius Vergilius Maro (in de Middeleeuwen ook geschreven als Virgilius; vroeger in het Nederlands Vergiel of Virgiel) (Mantua, 15 oktober 70 v.Chr. – Brindisi, 21 september 19 v.Chr.) was een Romeins dichter.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Vergilius · Bekijk meer »

Verlichting (stroming)

''Antoine Laurent Lavoisier en Marie-Anne Pierrette Paulze'' door Jacques-Louis David 1788, ''Metropolitan Museum of Art'', New York. model van het zonnestelsel door Joseph Wright of Derby De Verlichting of Eeuw van de Rede was een cultureel-filosofische en intellectuele stroming in Europa die ruwweg samenviel met de 18e eeuw.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Verlichting (stroming) · Bekijk meer »

Verstedelijking

Verstedelijking of urbanisatie is de geleidelijke uitbreiding van intensief bewoonde gebieden, als gevolg van bevolkingsgroei en veranderingen in het levenspatroon van de bevolking.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Verstedelijking · Bekijk meer »

Vierde Kruistocht

''De inname van Constantinopel door de kruisvaarders'', Eugène Delacroix, 1840 De Vierde Kruistocht (1202-1204) werd oorspronkelijk gestart om het door moslims gecontroleerde Jeruzalem te veroveren door middel van een invasie door Egypte.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Vierde Kruistocht · Bekijk meer »

Vierde Lateraans Concilie

Het Vierde Lateraans Concilie (het 12e algemene concilie, van 11 tot 30 november 1215) te Rome werd samengeroepen door paus Innocentius III.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Vierde Lateraans Concilie · Bekijk meer »

Vijfde Kruistocht

De Vijfde Kruistocht (1213-1221) was een poging om Jeruzalem en de rest van het Heilige Land te heroveren door eerst het machtige Egypte van de Ajjoebiden te veroveren.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Vijfde Kruistocht · Bekijk meer »

Vikingen

''Kaart van de Vikinggebieden en expedities'' ''Kaart van de Vikinggebieden in de 8e (donkerrood), 9e (rood), 10e (oranje) en 11e (geel) eeuw. De groene gebieden waren het slachtoffer van regelmatige rooftochten door Vikingen.'' De Vikingen of Noormannen waren (en hun nakomelingen zijn) Scandinavische bewoners van Zuid-Noorwegen, Denemarken en Zweden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Vikingen · Bekijk meer »

Vikingschip

Het Osebergschip in het Vikingskipshuset-museum in Oslo (Noorwegen) Met de benaming "Vikingschip" worden verschillende types van houten schepen en boten aangeduid die door de Vikingen werden gebruikt gedurende de periode van circa 789 tot 1100.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Vikingschip · Bekijk meer »

Visigoten

De Visigoten waren een belangrijk (Oost-)Germaans volk ten tijde van, en vlak na, het Romeinse Rijk.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Visigoten · Bekijk meer »

Vita nuova

Vita Nuova (Het nieuwe leven) is een boek van de Florentijnse dichter Dante Alighieri.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Vita nuova · Bekijk meer »

Vlaamse Primitieven

Hubert en Jan van Eyck Het Lam Gods, 1432 Vlaamse Primitieven is de benaming van een groep kunstschilders uit de Nederlanden van de 15e en begin 16e eeuw, voornamelijk werkzaam rond de bloeiende steden Brugge, Gent, Leuven, Doornik en Brussel.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Vlaamse Primitieven · Bekijk meer »

Vroege middeleeuwen

L. Nees, ''Early Medieval Art'', Oxford - New York, 2002, pp. 109-112. Onder vroege middeleeuwen verstaat men in het algemeen de periode die loopt van de 5e eeuw (de val van het West-Romeinse Rijk) tot het einde van de 10e eeuw, meer in het bijzonder als onderdeel van de geschiedenis van Europa.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Vroege middeleeuwen · Bekijk meer »

Vroegmoderne Tijd

Kaart van Europa in 1708. De Vroegmoderne Tijd – soms ook Nieuwe Tijd of Ancien Régime genoemd – is een periode van enkele eeuwen in de geschiedenis van Europa die volgde op de Middeleeuwen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Vroegmoderne Tijd · Bekijk meer »

Vuurwapen

Een vuurwapen is een wapen dat door middel van bij explosieve verbranding vrijkomende gassen een of meer projectielen kan afschieten.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Vuurwapen · Bekijk meer »

Waldenzen

Het oorspronkelijke wapen van de waldenzen, zoals dit in Italië op kerkmuren en als insigne voorkomt. De waldenzen, ook de armen van Lyon genoemd, waren oorspronkelijk aanhangers van een christelijke armoedebeweging die in Frankrijk in de 12e eeuw is ontstaan.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Waldenzen · Bekijk meer »

Watermerk

50 euro. De Schoolmeester. De Schoolmeester. Een watermerk is een gedeelte van papier dat opzettelijk dunner, dikker of allebei is gemaakt, dat zichtbaar wordt bij doorvallend licht.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Watermerk · Bekijk meer »

Wessel Gansfort

Epitaaf en grafsteen in de Groninger Martinikerk Wessel Gansfort (Groningen, 1419 - aldaar, 1489) was een theoloog en vroeg-humanist.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Wessel Gansfort · Bekijk meer »

West-Europa

StAGN In het lichtblauw: West-Europa volgens de Verenigde Naties West-Europa onderscheidt zich van Zuid-, Noord-, Centraal- en Oost-Europa door de geografie en door de verschillen in klimaat en cultuur.

Nieuw!!: Middeleeuwen en West-Europa · Bekijk meer »

West-Francië

West-Francië, het West-Frankische Rijk of het West-Frankenrijk (Latijn: Francia Occidentalis) ontstond in 843, toen bij het verdrag van Verdun het Frankische Rijk in drie ongeveer gelijke delen verdeeld werd over de drie zonen van Lodewijk de Vrome.

Nieuw!!: Middeleeuwen en West-Francië · Bekijk meer »

West-Romeinse Rijk

| |- | | Het West-Romeinse Rijk (in het Latijn Imperium Romanum Pars Occidentalis) ontstond in 285, het jaar van de administratieve verdeling van het Romeinse Rijk in een oost- en westdeel.

Nieuw!!: Middeleeuwen en West-Romeinse Rijk · Bekijk meer »

Westers christendom

Westers christendom of de westerse kerk is een term die gebruikt wordt in het oosters christendom.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Westers christendom · Bekijk meer »

Westerse astrologie

Claudius Ptolemaeus, middeleeuwse prent Westerse astrologie is de astrologie zoals beoefend in het westen, die teruggaat op de Tetrabiblos van Claudius Ptolemaeus uit de 2e eeuw.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Westerse astrologie · Bekijk meer »

Westerse wereld

Leonardo da Vinci's Vitruviusman, een symbool van de veranderingen van de westerse cultuur tijdens de Renaissance De westerse wereld, ook bekend als het Westen of de Occident is een groep landen waarvan de precieze samenstelling afhangt van de context waarin de term gebruikt wordt.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Westerse wereld · Bekijk meer »

Wetenschap

Albert Einstein Wetenschap is zowel systematisch verkregen, geordende en verifieerbare menselijke kennis, als het proces van kennisverwerving en de gemeenschap waarin deze kennis wordt vergaard.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Wetenschap · Bekijk meer »

Wetenschap in de middeleeuwen

Wetenschap, en vooral meetkunde en astronomie, was voor de meeste middeleeuwse geleerden rechtstreeks verbonden met het goddelijke. Omdat God de wereld had geschapen naar geometrische en harmonische principes was het onderzoeken hiervan het zoeken en aanbidden van God. Met wetenschap in de middeleeuwen wordt de wetenschap bedoeld zoals deze werd beoefend in de (traditioneel zo genoemde) 'middenperiode', de periode tussen klassieke oudheid en Renaissance, volgens de schematische indeling van de Europese geschiedenis.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Wetenschap in de middeleeuwen · Bekijk meer »

Wetenschappelijke revolutie

telescoop van Isaac Newton. Tijdens de wetenschappelijke revolutie verschoof het accent in de wetenschap naar waarnemingen en empirisme, en werden nieuwe technieken ontwikkeld om waarnemingen te doen. De telescoop was zo'n nieuwe techniek. De wetenschappelijke revolutie is een periode in de geschiedenis van de wetenschap waarin klassiek-religieuze ideeën plaatsmaakten voor modern-wetenschappelijke ideeën.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Wetenschappelijke revolutie · Bekijk meer »

Wilde gagel

De wilde gagel (Myrica gale) is een bladverliezende struik die behoort tot de gagelfamilie (Myricaceae).

Nieuw!!: Middeleeuwen en Wilde gagel · Bekijk meer »

Willem de Veroveraar

Willem I (Falaise, ca. 1028 – 9 september 1087), ook bekend als Willem de Veroveraar (Guillaume le Conquérant), was de eerste Normandische koning van Engeland van Kerstmis 1066 tot zijn dood.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Willem de Veroveraar · Bekijk meer »

Willem van Ockham

manuscript van Ockhams ''Summa Logicae'', 1341 Willem van Ockham (ook wel geschreven als Occam) (1288 – 1347) was een middeleeuws Engels filosoof die geldt als een voorloper van de moderne filosofie.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Willem van Ockham · Bekijk meer »

Willem van Rubroeck

Willem van Rubroeck was een Vlaamse missionaris van de orde van de franciscanen.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Willem van Rubroeck · Bekijk meer »

Wim Blockmans

Willem Pieter (Wim) Blockmans (Antwerpen, 26 mei 1945) is een Belgisch historicus en voormalig hoogleraar middeleeuwse geschiedenis aan de Universiteit Leiden.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Wim Blockmans · Bekijk meer »

Zandloper

Zandloper De grootste zandloper ter wereld in Boedapest Een zandloper is een instrument om de tijd te meten.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Zandloper · Bekijk meer »

Zee van Azov

De Zee van Azov (Russisch: Азо́вское мо́ре, Azovskoje More; Oekraïens: Озівськe of Азо́вське мо́ре, Ozivs'ke of Azovs'ke more; Krimtataars: Azaq deñizi) is een deel van de Zwarte Zee, dat aan de zuidkant van de rest van deze zee wordt gescheiden door de Straat van Kertsj.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Zee van Azov · Bekijk meer »

Zeeland (provincie)

Zeeland (Zeeuws: Zeêland) is een provincie in het zuidwesten van Nederland.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Zeeland (provincie) · Bekijk meer »

Zesde Kruistocht

De Zesde Kruistocht begon in 1228 als een poging om Jeruzalem te heroveren.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Zesde Kruistocht · Bekijk meer »

Zeven vrije kunsten

De zeven vrije kunsten op een wandtapijt (ontwerp Cornelis Schut maar uitgevoerd plm. 1675) v.l.n.r.: astronomie, muziek, grammatica, geometrie, retorica, dialectiek en de aritmetica De zeven vrije kunsten, oorspronkelijk bekend onder hun Latijnse naam septem artes liberales, waren zeven vakken die deel uitmaakten van het studieprogramma in antieke en middeleeuwse Europese scholen en met name de universiteiten.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Zeven vrije kunsten · Bekijk meer »

Zevende Kruistocht

De Zevende Kruistocht (1248-1254) werd georganiseerd door Lodewijk IX van Frankrijk (1215-1270) om Jeruzalem te heroveren op de Saracenen, die de stad in 1244 op de kruisvaarders veroverd hadden en daarna geplunderd.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Zevende Kruistocht · Bekijk meer »

Zuid-Azië in de middeleeuwen

Beeld van de god Vishnu aan het einde van een zuilengalerij in de grotten van Badami, Karnataka. Einde 6e eeuw, ten tijde van het Chalukyarijk. Pala's uit het oosten, Pratihara's (Rajputs) uit het westen en Rashtrakuta's uit het zuiden. De middeleeuwen zijn in de periodisering van de geschiedenis van het zuiden van Azië ("India") de periode tussen ongeveer 500 n.Chr.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Zuid-Azië in de middeleeuwen · Bekijk meer »

Zuid-Europa

Zuid-Europa is het zuidelijk deel van Europa.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Zuid-Europa · Bekijk meer »

Zwarte Dood

Verspreiding van de pest in Europa in de jaren 1347 tot 1351 De pest Snaveldokter of pestmeester uit Rome, 1656 Hospitaal in Wenen, 1679 Arnold Böcklin, De pest (1898) Een beroemde prent. Terwijl de mensen sterven (linksonder) trachten anderen Londen te ontvluchten (rechts), maar de dood (midden) volgt hen. De vluchtelingen zijn dan ook niet welkom in andere steden (uiterst rechts). De Zwarte Dood is de naam voor een epidemische ziekte die tussen 1346 en 1351 in Europa woedde en vele slachtoffers maakte, soms tientallen procenten van de bevolking.

Nieuw!!: Middeleeuwen en Zwarte Dood · Bekijk meer »

Richt hier:

Middeleeuw, Middeleeuws, Middeleeuwse.

UitgaandeInkomende
Hey! We zijn op Facebook nu! »