Logo
Unionpedia
Communicatie
Ontdek het op Google Play
Nieuw! Download Unionpedia op je Android™ toestel!
Downloaden
Snellere toegang dan browser!
 

Vrije wil

Index Vrije wil

De vrije wil wordt meestal gedefinieerd als het vermogen van rationeel handelende personen om controle uit te oefenen over eigen daden en beslissingen.

139 relaties: Aandacht, Aandoening, Abstractie, Agonist (biochemie), Albert Einstein, Alien-handsyndroom, Alvin Plantinga, Analogie (psychologie), Aristoteles, Arthur Schopenhauer, Baruch Spinoza, Benjamin Libet, Bewustzijn, Biologie, Bordspel, Brief van Paulus aan de Romeinen, Causa sui, Cellulaire automaat, Cerebrale hemisfeer, Cerebrovasculair accident, Chaostheorie, Charvaka, Christendom, Clarence Darrow, Cognitieve neurowetenschap, Compatibilisme, Compulsie, Corpus callosum, Cortex cingularis anterior, Creatio ex nihilo, Criminologie, Dag des oordeels, Daniel Dennett, David Bohm, David Hume, David Kellogg Lewis, Democritus, Demon, Demon van Laplace, Desiderius Erasmus, Determinisme (filosofie), Dick Swaab, Dopamine, Dualisme, Eetstoornis, Elektro-encefalografie, Emergentie, Entiteit, EPR-paradox, Ethiek, ..., Event-related potential, Evolutionaire psychologie, Executieve functies, Extremiteit, Filosofie van de geest, Frontale kwab, Gedachte-experiment, Gedragswetenschap, Geest, Gen, Gevolgenethiek, Go (bordspel), God (algemeen), God (christendom), Golf (sport), Handelingstheorie, Handsfree, Harry Frankfurt, Hebreeuws, Heelal, Henri Bergson, Hersenen, Hypothese, Illusie, Interpretatie van de kwantummechanica, Intuïtie, Islam, Jean-Paul Sartre, Jodendom, John Bell (natuurkundige), John Locke (filosoof), Julien Offray de La Mettrie, Kaartspel, Kwantum, Kwantummechanica, Leszek Kołakowski, Libertarisme, Maarten Luther, Metafysica, Nature-nurture-debat, Natuurfilosofie, Neurologie, Neuropsychologie, Neurowetenschap, Noradrenaline, Obsessieve-compulsieve stoornis, Onbewuste, Ontoerekeningsvatbaarheid, Ontologie (filosofie), Oorzakelijkheid, Overeenkomst (contract), Panpsychisme, Parameter, Paul Henri Thiry d'Holbach, Paulus (apostel), Philo van Alexandrië, Pragmatisme, Priming (geheugen), Propositie, Proprioceptie, Psychiatrie, Psychose, Rechtspersoon, Rechtvaardigheid, Rede, Robot, Rudolf Steiner, Søren Kierkegaard, Schaak, Schizofrenie, Serotonine, Sjiisme, Sociale institutie, Stanford Encyclopedia of Philosophy, Steven Pinker, Syndroom van Gilles de la Tourette, Theologie, Thomas Hobbes, Thomas Nagel, Thomas Reid, Tic, Transcraniële magnetische stimulatie, Ventromediale prefrontale cortex, Verslaving, Verwijten, Vrijheid van gedachte, Willem van Ockham, William James, Ziel (filosofie). Uitbreiden index (89 meer) »

Aandacht

Aandacht is het cognitief proces van het gericht waarnemen van de omgeving.

Nieuw!!: Vrije wil en Aandacht · Bekijk meer »

Aandoening

Een aandoening is een afwijking van de gezonde toestand van lichaam of geest.

Nieuw!!: Vrije wil en Aandoening · Bekijk meer »

Abstractie

Abstractie is het inductieve proces van het weglaten van alle niet-essentiële informatie en secundaire aspecten en vervolgens generaliseren om zo de meer fundamentele structuren zichtbaar te maken.

Nieuw!!: Vrije wil en Abstractie · Bekijk meer »

Agonist (biochemie)

Structuurformule van nicotine, een alkaloïde die in tabaksplanten voorkomt en een acetylcholine-agonist die door planten als neurotoxine tegen vraat door insecten ingezet wordt. heropname van serotonine remt. paddenstoelen voorkomt en een acetylcholine-agonist die niet door de bloed-hersenbarrière kan diffunderen. Een agonist is in de biochemie een signaalstof die een receptor in een celmembraan activeert of de activiteit van een enzym verhoogt.

Nieuw!!: Vrije wil en Agonist (biochemie) · Bekijk meer »

Albert Einstein

Handtekening Albert Einstein (Ulm, 14 maart 1879 – Princeton (New Jersey), 18 april 1955) was een Duits-Zwitsers-Amerikaanse theoretisch natuurkundige van Joodse afkomst.

Nieuw!!: Vrije wil en Albert Einstein · Bekijk meer »

Alien-handsyndroom

Het alien-handsyndroom (AHS) is een neurologische aandoening, waarbij een ledemaat (meestal de hand) van een persoon gedragingen vertoont, zonder de intentie van de persoon.

Nieuw!!: Vrije wil en Alien-handsyndroom · Bekijk meer »

Alvin Plantinga

Alvin Plantinga. Alvin Carl Plantinga (Ann Arbor (Michigan) 15 november 1932) is een Amerikaanse filosoof.

Nieuw!!: Vrije wil en Alvin Plantinga · Bekijk meer »

Analogie (psychologie)

Een analogie kan worden omschreven als een overeenkomst tussen twee objecten, begrippen, enzovoort.

Nieuw!!: Vrije wil en Analogie (psychologie) · Bekijk meer »

Aristoteles

Rafaël Aristoteles (Grieks: Ἀριστοτέλης, Aristotélēs) (Stageira, 384 v.Chr. – Chalkis, 322 v.Chr.) was een Grieks filosoof en wetenschapper die met Socrates en Plato wordt beschouwd als een van de invloedrijkste klassieke filosofen in de westerse traditie.

Nieuw!!: Vrije wil en Aristoteles · Bekijk meer »

Arthur Schopenhauer

Arthur Schopenhauer (Danzig, 22 februari 1788 - Frankfurt, 21 september 1860) was een Duits filosoof die een uitgesproken pessimistische wereldbeschouwing formuleerde.

Nieuw!!: Vrije wil en Arthur Schopenhauer · Bekijk meer »

Baruch Spinoza

De Mozes- en Aäronkerk staat op de plek waar Spinoza mogelijk geboren werd, maar zeker opgroeide Standbeeld van Baruch Spinoza in Den Haag. Een van de mythes is de ''Overval op Spinoza'' bij de oude Portugese synagoge. Op de afbeelding staat de nieuwe synagoge, die pas in 1675 in gebruik werd genomen. Uit ''Historie der Joden, vervolg op Flavius Josephus''. (1784) Wijk waar Spinoza opgroeide; kaart van Balthasar Florisz. van Berckenrode uit 1625. Een vroege gravure van Spinoza. Het onderschrift, in Latijn, zegt:'Jood en Atheïst' De tekst van de banvloek. Bron: archief Portugees-Israëlitische Gemeente, Amsterdam. Spinozahuisje aan de Spinozalaan in Rijnsburg. Voorburg van Baruch Spinoza. Haagse Jodenbuurt. In dit huis overleed Baruch Spinoza in 1677. Close-up standbeeld van Spinoza, Paviljoensgracht, Den Haag. Het standbeeld werd onthuld in 1880 en is vervaardigd door Frédéric Hexamer. basalt aangebracht, afkomstig uit het Meer van Tiberias in Israël, met het opschrift “Amcha” (uw volk) Brief van Spinoza aan Leibniz Beeld van Spinoza voor het Spinoza Lyceum aan de Peter van Anrooystraat in Amsterdam-Zuid. Beeld van Spinoza in Amsterdam, bij de Stopera (aan de Zwanenburgwal), gemaakt door Nicolas Dings. Het citaat op de sokkel luidt: ‘Het doel van de staat is de vrijheid’.http://www.nicolasdings.nl/spinoza/making/spinoza.pdf Toespraken bij onthulling beeld van Nicolas Dings en analyse symboliek monument (2008) Stichting Spinoza Monument De icosaëder staat volgens de kunstenaar symbool voor het denken van Spinoza: het universum als model, geslepen door de menselijke geest. Kast met boeken in het Spinozahuis. Titelblad van de ''Ethica''. Spinozahof in Amsterdam. Titelblad van de ''Tractatus Theologico-Politicus'' Bayles Encyclopedie, waarin opvallend veel aandacht werd besteed aan Spinoza. Gedrukt in Rotterdam. (1702) Baruch Spinoza (Latijn: Benedictus de Spinoza; Portugees: Bento de Espinosa of d'Espinosa; Hebreeuws: ברוך שפינוזה; Amsterdam, 24 november 1632 – Den Haag, 21 februari 1677), was een Nederlands filosoof, wiskundige, politiek denker en lenzenslijper uit de vroege Verlichting.

Nieuw!!: Vrije wil en Baruch Spinoza · Bekijk meer »

Benjamin Libet

Benjamin Libet (Chicago, 12 april 1916 – Davis, 23 juli 2007) was een Amerikaanse neurofysioloog die mondiale bekendheid verwierf met experimenten die de zogenaamde "bewustzijnsvertraging van een halve seconde" laten zien.

Nieuw!!: Vrije wil en Benjamin Libet · Bekijk meer »

Bewustzijn

Bewustzijn is het vermogen om te kunnen ervaren of waarnemen, oftewel een beleving of besef hebben van jezelf en de omgeving.

Nieuw!!: Vrije wil en Bewustzijn · Bekijk meer »

Biologie

Animalia - Oeros (''Bos primigenius taurus'') Plantae - Tarwe (''Triticum'') Fungi - Gewone morielje (''Morchella esculenta'') Virus - Gammafaag Biologie (uit het Grieks:, bíos "leven" en, lógos "leer") is de leer van levende wezens, levensvormen en levensverschijnselen.

Nieuw!!: Vrije wil en Biologie · Bekijk meer »

Bordspel

damspel, een klassiek bordspel Een bordspel is een spel dat op een tevoren gemarkeerd oppervlak (spelbord) wordt gespeeld.

Nieuw!!: Vrije wil en Bordspel · Bekijk meer »

Brief van Paulus aan de Romeinen

Rom 7:4–7 in de Codex Claromontanus (ca. 400 n.Chr.) De Brief van Paulus aan de Romeinen (vaak kortweg Romeinen genoemd) is een boek in het Nieuwe Testament van de christelijke Bijbel.

Nieuw!!: Vrije wil en Brief van Paulus aan de Romeinen · Bekijk meer »

Causa sui

Causa sui (Ned.: "eigen oorzaak", "oorzaak van zichzelf") is een metafysische term die men vooral terug kan vinden in de vroegmoderne continentale rationalistische filosofie.

Nieuw!!: Vrije wil en Causa sui · Bekijk meer »

Cellulaire automaat

Game of Life van John Conway, een cellulaire automaat. Afgebeeld is een bijzondere structuur, de ''glider gun'', die achter elkaar zogeheten ''gliders'' naar rechtsonder "uitzendt" maar zelf daarbij niet verandert. Regel 30: een eendimensionale cellulaire automaat. De verticale as is de tijd en de horizontale as is de cellulaire automaat op een bepaald tijdstip. Een cellulaire automaat (Engels: cellular automaton) is een discreet model uit de automatentheorie dat onder andere wordt toegepast in de wiskunde (berekenbaarheidstheorie) en theoretische biologie.

Nieuw!!: Vrije wil en Cellulaire automaat · Bekijk meer »

Cerebrale hemisfeer

Een cerebrale hemisfeer of hemispherium cerebri is een van beide delen van de grote hersenen, die verticaal in het midden gescheiden zijn.

Nieuw!!: Vrije wil en Cerebrale hemisfeer · Bekijk meer »

Cerebrovasculair accident

Een cerebrovasculair accident (CVA), in de volksmond beter bekend als beroerte en attaque, is een acute medische aandoening waarbij er een plotselinge verstoring van de doorbloeding van de hersenen plaatsvindt.

Nieuw!!: Vrije wil en Cerebrovasculair accident · Bekijk meer »

Chaostheorie

meteorologisch model. Het systeem beweegt langs de getoonde banen links met de klok mee, na oversteek rechts tegen de klok in, na oversteek links...enzovoorts. Bij elke omloop verbreedt de band van de banen zich. De figuur is berekend met de standaard parameters r.

Nieuw!!: Vrije wil en Chaostheorie · Bekijk meer »

Charvaka

Charvaka, Carvaka of Lokayata (Sanskriet: Cārvāka) is een materialistische en atheïstische school waarvan de wortels liggen in het oude India.

Nieuw!!: Vrije wil en Charvaka · Bekijk meer »

Christendom

Icoon van Jezus als Pantocrator, mozaïek uit het Hosios Loukas klooster in Boeotië, Griekenland. Vroege 11de eeuw Het christendom is een religie gebaseerd op het evangelie en leven van Jezus zoals beschreven in het Nieuwe Testament, het tweede gedeelte van het heilige boek van de christenen, de Bijbel.

Nieuw!!: Vrije wil en Christendom · Bekijk meer »

Clarence Darrow

Clarence Seward Darrow (18 april 1857 - 13 maart 1938) was een beroemd Amerikaans strafpleiter en lid van De American Civil Liberties Union (ACLU).

Nieuw!!: Vrije wil en Clarence Darrow · Bekijk meer »

Cognitieve neurowetenschap

De hersenen Cognitieve neurowetenschap is een vakgebied dat een integratie beoogt tussen neurowetenschap en cognitieve psychologie.

Nieuw!!: Vrije wil en Cognitieve neurowetenschap · Bekijk meer »

Compatibilisme

Het compatibilisme is een filosofische theorie over de vrije wil.

Nieuw!!: Vrije wil en Compatibilisme · Bekijk meer »

Compulsie

Compulsie is de psychologische term voor een dwangmatige handeling.

Nieuw!!: Vrije wil en Compulsie · Bekijk meer »

Corpus callosum

Het corpus callosumFederative Committee on Anatomical Terminology (1998).

Nieuw!!: Vrije wil en Corpus callosum · Bekijk meer »

Cortex cingularis anterior

Mediaal deel van het linker hemisphaerium cerebri met de gyrus cinguli. Het voorste deel is de cortex cingularis anterior De cortex cingularis anteriorShanta, T.R., Manocha, S.L. & Bourne, G.H. (1968).

Nieuw!!: Vrije wil en Cortex cingularis anterior · Bekijk meer »

Creatio ex nihilo

Creatio ex nihilo is Latijn voor schepping uit het niets.

Nieuw!!: Vrije wil en Creatio ex nihilo · Bekijk meer »

Criminologie

Criminologie is een gedragswetenschap die als studie-object het crimineel gedrag heeft, en de maatschappelijke reactie hierop.

Nieuw!!: Vrije wil en Criminologie · Bekijk meer »

Dag des oordeels

''Laatste Oordeel''. 15e eeuw. Afkomstig uit ''Très Riches Heures du duc de Berry''. Sint Bartholomeus houdt het mes van zijn martelaarschap en zijn gevilde huid vast. De dag des oordeels, ook wel de jongste dag of het laatste oordeel, is een begrip voor een dag die in zowel joodse, christelijke als islamitische religieuze boeken wordt genoemd als de dag waarop over alle mensen een oordeel geveld zal worden door God.

Nieuw!!: Vrije wil en Dag des oordeels · Bekijk meer »

Daniel Dennett

Daniel Clement Dennett (Boston (Massachusetts), 28 maart 1942) is een Amerikaanse filosoof die gespecialiseerd is in vraagstukken betreffende het bewustzijn, de filosofie van de geest en kunstmatige intelligentie.

Nieuw!!: Vrije wil en Daniel Dennett · Bekijk meer »

David Bohm

David Bohm David Joseph Bohm (Wilkes-Barre (Pennsylvania), 20 december 1917 – Londen, 27 oktober 1992) was een in de Verenigde Staten geboren Brits kwantum-natuurkundige, die belangrijke bijdragen leverde op het gebied van de theoretische natuurkunde, de filosofie en de neuropsychologie.

Nieuw!!: Vrije wil en David Bohm · Bekijk meer »

David Hume

David Hume (Edinburgh, 26 april 1711 – Edinburgh, 25 augustus 1776) was een Schotse filosoof en geschiedschrijver uit de tijd van de Verlichting.

Nieuw!!: Vrije wil en David Hume · Bekijk meer »

David Kellogg Lewis

David Kellogg Lewis (Oberlin (Ohio) 28 september 1941 – 14 oktober 2001) was een Amerikaans filosoof en professor aan de Princeton-universiteit.

Nieuw!!: Vrije wil en David Kellogg Lewis · Bekijk meer »

Democritus

Portret van Demokritos Democritus van Abdera (Oudgrieks:, Dêmókritos; ca. 460 v.Chr. – ca. 356 v.Chr.) was een Grieks filosoof, astronoom, wiskundige en reiziger.

Nieuw!!: Vrije wil en Democritus · Bekijk meer »

Demon

kardinaal, spotmunt voor het Concilie van Trente, ca. 1580 De demon BaälDemon met een kop van een ram, Egypte Beëlzebub Oni-masker Een demon (van het Griekse δαίμων (daimoon), 'godheid') wordt in het christendom gewoonlijk opgevat als een 'gevallen engel', 'duivel', of 'boze of onreine geest'.

Nieuw!!: Vrije wil en Demon · Bekijk meer »

Demon van Laplace

De demon van Laplace is een fictief personage in een gedachtenexperiment, beschreven door Pierre-Simon Laplace in 1814.

Nieuw!!: Vrije wil en Demon van Laplace · Bekijk meer »

Desiderius Erasmus

nog een afbeelding Grafsteen van Erasmus in de Münster van Bazel Desiderius Erasmus (Rotterdam, 28 oktober 1466, 1467 of 1469 – Bazel, 12 juli 1536) was een Nederlandse priester, augustijner kanunnik, theoloog, filosoof, schrijver en humanist.

Nieuw!!: Vrije wil en Desiderius Erasmus · Bekijk meer »

Determinisme (filosofie)

Determinisme is een filosofisch concept dat stelt dat elke gebeurtenis of stand van zaken veroorzaakt is door eerdere gebeurtenissen volgens de causale wetten die de wereld regelen en beheersen.

Nieuw!!: Vrije wil en Determinisme (filosofie) · Bekijk meer »

Dick Swaab

Dick Frans Swaab (Amsterdam, 17 december 1944) is een Nederlandse arts en neurobioloog, die bekendheid geniet als hersenonderzoeker.

Nieuw!!: Vrije wil en Dick Swaab · Bekijk meer »

Dopamine

Geen beschrijving.

Nieuw!!: Vrije wil en Dopamine · Bekijk meer »

Dualisme

Dualisme betekent allereerst het uitgaan van het bestaan van twee tegenover of naast elkaar bestaande, tot niets anders meer te herleiden grondbeginselen.

Nieuw!!: Vrije wil en Dualisme · Bekijk meer »

Eetstoornis

Een eetstoornis is een psychische aandoening, een afwijking van het normale eetgedrag behorend bij de leeftijd, het geslacht, en dergelijke.

Nieuw!!: Vrije wil en Eetstoornis · Bekijk meer »

Elektro-encefalografie

Elektro-encefalografie (eeg) is een methode om de elektrische activiteit van de hersenen te meten.

Nieuw!!: Vrije wil en Elektro-encefalografie · Bekijk meer »

Emergentie

Een termietenheuvel is een klassiek voorbeeld van emergentie Emergentie is een begrip dat met name centraal staat in de systeemtheorie en de filosofie.

Nieuw!!: Vrije wil en Emergentie · Bekijk meer »

Entiteit

Een entiteit is iets wat een bestaan heeft.

Nieuw!!: Vrije wil en Entiteit · Bekijk meer »

EPR-paradox

De EPR-paradox is een gedachte-experiment dat een schijnbare tegenspraak tussen de kwantummechanica en speciale relativiteitstheorie oplevert.

Nieuw!!: Vrije wil en EPR-paradox · Bekijk meer »

Ethiek

De doodstraf: ethisch verantwoord of niet? Ethiek (Grieks: èthos, gewoonte of zedelijke handeling), moraalfilosofie, morele filosofie of moraalwetenschap is een tak van de filosofie die zich bezighoudt met de kritische bezinning over het juiste handelen.

Nieuw!!: Vrije wil en Ethiek · Bekijk meer »

Event-related potential

Event-related-potentials, of kortweg ERP's, zijn de elektrofysiologische reacties van de hersenen op gebeurtenissen (’events’) in de omgeving.

Nieuw!!: Vrije wil en Event-related potential · Bekijk meer »

Evolutionaire psychologie

In de evolutionaire psychologie worden de psychologische aspecten van de menselijke geest en menselijk gedrag vanuit het oogpunt van de evolutietheorie verklaard.

Nieuw!!: Vrije wil en Evolutionaire psychologie · Bekijk meer »

Executieve functies

Onder executieve functies (EF) worden de hogere controlefuncties van de hersenen verstaan.

Nieuw!!: Vrije wil en Executieve functies · Bekijk meer »

Extremiteit

Een extremiteit of ledemaat is een deel van het lichaam van mens of dier dat uitsteekt ten opzichte van de rest.

Nieuw!!: Vrije wil en Extremiteit · Bekijk meer »

Filosofie van de geest

frenologische weergave van de hersenen. Frenologie behoorde tot de eerste pogingen om de mentale functies te verbinden met specifieke delen van de hersenen. De filosofie van de geest (Engels: Philosophy of Mind) is de filosofische studie van de geest, de mentale processen, de mentale functies, de mentale eigenschappen en het bewustzijn en hun verhouding tot het fysieke lichaam: het zogenoemde lichaam-geestprobleem.

Nieuw!!: Vrije wil en Filosofie van de geest · Bekijk meer »

Frontale kwab

De frontale kwabbenEverdingen, J.J.E. van, Eerenbeemt, A.M.M. van den (2012).

Nieuw!!: Vrije wil en Frontale kwab · Bekijk meer »

Gedachte-experiment

Een gedachte-experiment is een experiment dat niet uitgevoerd wordt in de realiteit, maar in iemands gedachten.

Nieuw!!: Vrije wil en Gedachte-experiment · Bekijk meer »

Gedragswetenschap

Gedragswetenschap is een verzamelnaam voor wetenschappelijke richtingen die het gedrag van de mens onderzoeken.

Nieuw!!: Vrije wil en Gedragswetenschap · Bekijk meer »

Geest

In het algemeen wordt met geest de essentie, het wezenlijke, van iets aangeduid.

Nieuw!!: Vrije wil en Geest · Bekijk meer »

Gen

Schematische weergave van een gen op een chromosoom. Een gen is in de biologie een discrete eenheid van erfelijk materiaal, waarmee organismen erfelijke eigenschappen doorgeven aan hun nageslacht.

Nieuw!!: Vrije wil en Gen · Bekijk meer »

Gevolgenethiek

Gevolgenethiek of consequentialisme is een ethisch-filosofische stroming waarbij het ethisch juist handelen gekenmerkt wordt door een goed resultaat van ons handelen.

Nieuw!!: Vrije wil en Gevolgenethiek · Bekijk meer »

Go (bordspel)

Go is een, van origine Oost-Aziatisch, bordspel voor twee spelers.

Nieuw!!: Vrije wil en Go (bordspel) · Bekijk meer »

God (algemeen)

De Azteekse zonnegod TonatiuhDiagram met de namen van God uit de Oedipus Aegyptiacus, zeventiende eeuwAdonaiWeense Bible Moralisée, dertiende eeuwGodsbeeld, foto genomen tijdens Tibetexpeditie in 1938 Een god of godheid (geslachtsneutraal; cfr. vrouwelijk godin) is een hypothetisch bovennatuurlijke entiteit die door gelovigen als machtig, bovenmenselijk wezen wordt aanbeden en verantwoordelijk wordt geacht voor bepaalde aspecten van de werkelijkheid, dan wel voor de werkelijkheid als geheel.

Nieuw!!: Vrije wil en God (algemeen) · Bekijk meer »

God (christendom)

God de Vader, de Zoon en de Heilige Geest door El Greco God is het opperwezen binnen het christendom.

Nieuw!!: Vrije wil en God (christendom) · Bekijk meer »

Golf (sport)

Golf (uitgesproken als) is een balspel waarbij een kleine, harde bal met een golfclub van de tee (afslagplaats) weggeslagen wordt in de richting van een met een vlag gemarkeerd punt (de hole).

Nieuw!!: Vrije wil en Golf (sport) · Bekijk meer »

Handelingstheorie

De handelingstheorie is een filosofische beschrijving van gedrag.

Nieuw!!: Vrije wil en Handelingstheorie · Bekijk meer »

Handsfree

Handsfree (Nederlands: handenvrij) is een Engelstalige term die aanduidt dat een apparaat te bedienen is, zonder gebruik van de handen.

Nieuw!!: Vrije wil en Handsfree · Bekijk meer »

Harry Frankfurt

Harry Gordon Frankfurt (Langhorne, Pennsylvania, 29 mei 1929) is een Amerikaans filosoof en emeritus hoogleraar aan Princeton University.

Nieuw!!: Vrije wil en Harry Frankfurt · Bekijk meer »

Hebreeuws

Het woord ''Israël'' in Hebreeuws schrift Klassiek Hebreeuws, ook bekend als Lesjon HaKodesj (לשון הקודש, 'de heilige taal') is de taal van het jodendom.

Nieuw!!: Vrije wil en Hebreeuws · Bekijk meer »

Heelal

Het heelal Het heelal of universum in de astronomie, ofwel de kosmos in de kosmologie, zijn synoniemen voor alle materie en energie binnen het gehele ruimtetijd-continuüm waarin wij bestaan.

Nieuw!!: Vrije wil en Heelal · Bekijk meer »

Henri Bergson

Henri-Louis Bergson (Parijs, 18 oktober 1859 – aldaar, 4 januari 1941) was een belangrijk Frans filosoof en tevens Nobelprijswinnaar voor Literatuur in 1927.

Nieuw!!: Vrije wil en Henri Bergson · Bekijk meer »

Hersenen

De hersenen (plurale tantum), ook wel het brein genoemd, vormen het deel van het centrale zenuwstelsel dat zich in het hoofd bevindt (Grieks: ἐγκέφαλος, enképhalos, inhoofdig).

Nieuw!!: Vrije wil en Hersenen · Bekijk meer »

Hypothese

Een hypothese (Grieks: ὑπόθεσις hupóthesis.

Nieuw!!: Vrije wil en Hypothese · Bekijk meer »

Illusie

Een optische illusie. Een illusie is een schijnbare werkelijkheid of een onjuist idee van de werkelijkheid.

Nieuw!!: Vrije wil en Illusie · Bekijk meer »

Interpretatie van de kwantummechanica

Een interpretatie van de kwantummechanica is een poging om de vraag te beantwoorden Waar heeft de kwantummechanica het precies over? Hoewel de kwantummechanica de nauwkeurigst geteste en meest succesvolle theorie is in de geschiedenis van de wetenschap, begrijpen velen haar niet helemaal.

Nieuw!!: Vrije wil en Interpretatie van de kwantummechanica · Bekijk meer »

Intuïtie

Intuïtie kan worden omschreven als een "ingeving", een vorm van "direct weten", zonder dat men dit beredeneerd heeft.

Nieuw!!: Vrije wil en Intuïtie · Bekijk meer »

Islam

Wassende maan en ster. De islam (Arabisch: اسلام (islām) of الإسلام (al-islām), Nederlands: overgave) is een monotheïstische godsdienst en een van de drie grote(re) zogenoemde abrahamitische religies.

Nieuw!!: Vrije wil en Islam · Bekijk meer »

Jean-Paul Sartre

Jean-Paul Charles Aymard Sartre (Parijs, 21 juni 1905 – aldaar, 15 april 1980) was een Frans filosoof en schrijver van romans en toneelstukken.

Nieuw!!: Vrije wil en Jean-Paul Sartre · Bekijk meer »

Jodendom

De menora is een traditioneel symbool van het jodendom De davidster is een ander symbool van het jodendom Het jodendom is de religie van het Joodse volk en de oudste of een van de vroegst ontstane monotheïstische godsdiensten en behoort tot de oudste religieuze tradities die vandaag de dag nog worden beoefend.

Nieuw!!: Vrije wil en Jodendom · Bekijk meer »

John Bell (natuurkundige)

John Stewart Bell (Belfast, 28 juni 1928 – aldaar, 1 oktober 1990) was een Brits wiskundige en natuurkundige die bekend is geworden door de zogenaamde ongelijkheid van Bell, een ongelijkheid die geldt voor bepaalde correlaties tussen relatieve frequenties.

Nieuw!!: Vrije wil en John Bell (natuurkundige) · Bekijk meer »

John Locke (filosoof)

John Locke (Wrington bij Bristol, 29 augustus 1632 – High Laver, Essex, 28 oktober 1704) was een Engels filosoof van de vroege verlichting.

Nieuw!!: Vrije wil en John Locke (filosoof) · Bekijk meer »

Julien Offray de La Mettrie

Julien Offray de La Mettrie Julien Offray de La Mettrie (25 december 1709 - 11 november 1751) was een Franse arts en filosoof.

Nieuw!!: Vrije wil en Julien Offray de La Mettrie · Bekijk meer »

Kaartspel

Onder kaartspel wordt zowel het kaartmateriaal (meervoud: kaartspellen) als de activiteit (meervoud: kaartspelen) verstaan.

Nieuw!!: Vrije wil en Kaartspel · Bekijk meer »

Kwantum

In de fysica is een kwantum of quantum de kleinste, ondeelbare hoeveelheid van een grootheid die bij een interactie betrokken kan zijn.

Nieuw!!: Vrije wil en Kwantum · Bekijk meer »

Kwantummechanica

Brussel. Kwantummechanica is een natuurkundige theorie die het gedrag van materie en energie met interacties van kwanta op atomaire en subatomaire schaal beschrijft.

Nieuw!!: Vrije wil en Kwantummechanica · Bekijk meer »

Leszek Kołakowski

Leszek Kolakowski in oktober 2007 Leszek Kołakowski (Radom, 23 oktober 1927 - Oxford, 17 juli 2009) was een Poolse filosoof.

Nieuw!!: Vrije wil en Leszek Kołakowski · Bekijk meer »

Libertarisme

Ama-gi, vrijheid in het Sumerisch, wordt door sommige libertariërs als logo of symbool gehanteerd. Het libertarisme is een politieke filosofie met als hoofddoel vrijheid handhaven door middel van individuele soevereiniteit en het non-agressieprincipe.

Nieuw!!: Vrije wil en Libertarisme · Bekijk meer »

Maarten Luther

Maarten Luther (Duits: Martin Luther) (Eisleben, 10 november 1483 – aldaar, 18 februari 1546) was een Duits protestantse theoloog en reformator.

Nieuw!!: Vrije wil en Maarten Luther · Bekijk meer »

Metafysica

Rome) Metafysica is de wijsgerige leer die niet de werkelijkheid onderzoekt zoals ze ons gegeven wordt uit zintuiglijke waarneming (fysica), maar op zoek gaat naar het wezen van die werkelijkheid en wat haar constitueert.

Nieuw!!: Vrije wil en Metafysica · Bekijk meer »

Nature-nurture-debat

Het nature-nurture-debat (aanleg-opvoeding-debat) is de discussie omtrent de oorsprong van de eigenschappen van een individu.

Nieuw!!: Vrije wil en Nature-nurture-debat · Bekijk meer »

Natuurfilosofie

Natuurfilosofie is dat gedeelte van de wijsbegeerte dat de stoffelijke wereld tot voorwerp van studie heeft.

Nieuw!!: Vrije wil en Natuurfilosofie · Bekijk meer »

Neurologie

Neurologie is een medisch specialisme dat zich met name bezighoudt met de diagnostiek en behandeling van ziekten van de hersenen, het ruggenmerg en de zenuwen.

Nieuw!!: Vrije wil en Neurologie · Bekijk meer »

Neuropsychologie

Neuropsychologie is de psychologie die zich bezighoudt met de functies van het brein en de relatie daarvan met gedrag.

Nieuw!!: Vrije wil en Neuropsychologie · Bekijk meer »

Neurowetenschap

Neurowetenschap is de wetenschap die zich bezighoudt met alle aspecten van het zenuwstelsel.

Nieuw!!: Vrije wil en Neurowetenschap · Bekijk meer »

Noradrenaline

Noradrenaline (ook norepinefrine of levarterenol) is een in het lichaam voorkomende neurotransmitter en een hormoon.

Nieuw!!: Vrije wil en Noradrenaline · Bekijk meer »

Obsessieve-compulsieve stoornis

De obsessieve-compulsieve stoornis (OCS, ook: OCD), ook vaak obsessief-compulsieve stoornis of dwangstoornis genoemd, is een psychische aandoening die in het DSM-IV is gecategoriseerd als angststoornis.

Nieuw!!: Vrije wil en Obsessieve-compulsieve stoornis · Bekijk meer »

Onbewuste

Met het onbewuste en het onderbewuste worden geestelijke processen (gedachten en gevoelens) bedoeld die niet, of niet onmiddellijk, toegankelijk zijn en die niettemin iemands gedrag kunnen beïnvloeden.

Nieuw!!: Vrije wil en Onbewuste · Bekijk meer »

Ontoerekeningsvatbaarheid

Ontoerekeningsvatbaarheid is een strafuitsluitingsgrond in diverse rechtsstelsels.

Nieuw!!: Vrije wil en Ontoerekeningsvatbaarheid · Bekijk meer »

Ontologie (filosofie)

De ontologie (van het Grieks ὀν.

Nieuw!!: Vrije wil en Ontologie (filosofie) · Bekijk meer »

Oorzakelijkheid

Oorzakelijkheid, causaliteit of de wet van oorzaak en gevolg is de veronderstelling of theorie dat gebeurtenissen plaatsvinden als gevolg van bepaalde andere gebeurtenissen die daaraan voorafgegaan zijn; een oorzaak gaat vooraf aan een gevolg.

Nieuw!!: Vrije wil en Oorzakelijkheid · Bekijk meer »

Overeenkomst (contract)

Het gebruik om na het sluiten van een overeenkomst elkaars handen te schudden. Een overeenkomst (ook contract en convenant) is een afspraak tussen minimaal twee natuurlijke personen of rechtspersonen (de partijen, of specifieker contractanten, genoemd) over wat ze met elkaar of voor elkaar zullen gaan doen (de te leveren prestatie) of laten.

Nieuw!!: Vrije wil en Overeenkomst (contract) · Bekijk meer »

Panpsychisme

Panpsychisme is een metafysisch begrip en een filosofische leer.

Nieuw!!: Vrije wil en Panpsychisme · Bekijk meer »

Parameter

Een parameter is in de exacte wetenschappen een onbekende of variabele die de uiteindelijke toestand van een systeem, dan wel de uiteindelijke waarde van een uitdrukking bepaalt wanneer deze een waarde toegekend krijgt.

Nieuw!!: Vrije wil en Parameter · Bekijk meer »

Paul Henri Thiry d'Holbach

Paul Henri Thiry d’Holbach Paul-Henri Thiry baron d’Holbach (Edesheim, Rijnland-Palts, 8 december 1723 - Parijs, 21 januari 1789) was een Duits-Franse geleerde en materialistisch filosoof.

Nieuw!!: Vrije wil en Paul Henri Thiry d'Holbach · Bekijk meer »

Paulus (apostel)

Paulus (Sint-Pietersplein) De apostel Paulus geschilderd door Cornelis Willemsz (?) in 1515. Museum Catharijneconvent, Utrecht. Paulus (Oudgrieks: Σαούλ, Saul en Σαῦλος, Saulos en Παῦλος, Paulos; Hebreeuws: שאול התרסי, Šaʾul HaTarsi, "Saul van Tarsus") (Tarsus, ca. 3 - Rome, 64 of 67) was een van de vroege leiders van de christelijke kerk en speelt een centrale rol in de vroege ontwikkeling en verspreiding van het christendom in de landen rond de Middellandse Zee, in het bijzonder in wat nu Turkije en Griekenland is.

Nieuw!!: Vrije wil en Paulus (apostel) · Bekijk meer »

Philo van Alexandrië

thumb Philo van Alexandrië (20 v. chr.– 50 A.D.), ook genaamd Philo Judaeus, was een Hellenistische joodse filosoof uit Alexandrië.

Nieuw!!: Vrije wil en Philo van Alexandrië · Bekijk meer »

Pragmatisme

G.H. Mead. Het pragmatisme is een filosofische stroming gekenmerkt door de focus op het verbinden van de praktijk met de theorie, die volgens het pragmatisme niet los van elkaar staan.

Nieuw!!: Vrije wil en Pragmatisme · Bekijk meer »

Priming (geheugen)

Priming is het sneller herkennen van, of reageren op een bepaalde stimulus als men deze eerder heeft waargenomen.

Nieuw!!: Vrije wil en Priming (geheugen) · Bekijk meer »

Propositie

Een propositie of bewering is in de logica een declaratieve zin die of waar of onwaar kan zijn.

Nieuw!!: Vrije wil en Propositie · Bekijk meer »

Proprioceptie

Proprioceptie of positiezin (ook wel kinesthesie genoemd) is het vermogen van een organisme om de positie van het eigen lichaam en lichaamsdelen waar te nemen.

Nieuw!!: Vrije wil en Proprioceptie · Bekijk meer »

Psychiatrie

Psychiatrie is een medisch specialisme dat zich met vier gebieden bezighoudt: preventie en wetenschappelijk onderzoek (epidemiologie), voorts diagnostiek en behandeling (therapie) van psychische ziektebeelden.

Nieuw!!: Vrije wil en Psychiatrie · Bekijk meer »

Psychose

Een psychose is een psychiatrisch toestandsbeeld waarbij de patiënt gedurende een zekere periode het contact met de werkelijkheid geheel of gedeeltelijk kwijt is.

Nieuw!!: Vrije wil en Psychose · Bekijk meer »

Rechtspersoon

Een rechtspersoon is een juridische constructie waardoor een abstracte entiteit of organisatie op kan treden als een volwaardig en handelingsbekwaam persoon in het rechtsverkeer behept met rechten en plichten zoals een natuurlijk persoon dat kan doen, dat wil zeggen, ook een rechtssubject wordt.

Nieuw!!: Vrije wil en Rechtspersoon · Bekijk meer »

Rechtvaardigheid

''Rechtvaardigheid'', Een schilderij van Luca Giordano. Rechtvaardigheid is juist en eerlijk handelen.

Nieuw!!: Vrije wil en Rechtvaardigheid · Bekijk meer »

Rede

De rede of ratio is een menselijk denkvermogen.

Nieuw!!: Vrije wil en Rede · Bekijk meer »

Robot

De robot ''Johnny 5'' uit de film Short Circuit (1986) Een robot, gebaseerd op tekeningen door Leonardo Da Vinci Een robot is een programmeerbare machine die vaak niet alleen informatie verwerkt, maar ook verschillende fysieke taken uit kan voeren.

Nieuw!!: Vrije wil en Robot · Bekijk meer »

Rudolf Steiner

Rudolf Joseph Lorenz Steiner (Donji Kraljevec, 25 februari 1861 – Dornach, 30 maart 1925) was een Oostenrijkse esotericus, schrijver, architect, filosoof en had een geheel eigen zienswijze op pedagogie.

Nieuw!!: Vrije wil en Rudolf Steiner · Bekijk meer »

Søren Kierkegaard

Søren Aabye Kierkegaard (Deens: sɶːɐn ˈkʰiɐ̯ɡ̊əɡ̊ɒːˀ; Kopenhagen, 5 mei 1813 – aldaar, 11 november 1855) was een 19e-eeuws Deens filosoof, protestants theoloog en cultuurcriticus.

Nieuw!!: Vrije wil en Søren Kierkegaard · Bekijk meer »

Schaak

Schaak is een situatie die zich voordoet in een schaakpartij.

Nieuw!!: Vrije wil en Schaak · Bekijk meer »

Schizofrenie

Schizofrenie (σχίζειν schizein, 'splijten', φρήν phrēn, 'geest') is een enigszins verouderde term voor een psychische aandoening binnen het schizoïde spectrum.

Nieuw!!: Vrije wil en Schizofrenie · Bekijk meer »

Serotonine

Serotonine is een neurotransmitter met een overwegend inhiberende werking.

Nieuw!!: Vrije wil en Serotonine · Bekijk meer »

Sjiisme

Het sjiisme (Arabisch: الشيعة, Perzisch: شیعه) -letterlijk: volgeling van Ali, is een van de twee grote ideologische stromingen binnen de islam waarvan de andere het soennisme is.

Nieuw!!: Vrije wil en Sjiisme · Bekijk meer »

Sociale institutie

Een institutie is een formele of informele regel die het gedrag en de interactie binnen een groep beperkt.

Nieuw!!: Vrije wil en Sociale institutie · Bekijk meer »

Stanford Encyclopedia of Philosophy

Hoover Tower op de campus van Stanford University De Stanford Encyclopedia of Philosophy (afgekort SEP, voorheen SEOP) is een als gerenommeerd bekendstaande Engelstalige filosofische encyclopedie op internet, die onderhouden wordt door Stanford University.

Nieuw!!: Vrije wil en Stanford Encyclopedia of Philosophy · Bekijk meer »

Steven Pinker

Steven Arthur Pinker (Montreal, 18 september 1954) is een Canadees-Amerikaanse taalkundige, experimenteel psycholoog en schrijver van wetenschappelijke boeken voor een breed publiek.

Nieuw!!: Vrije wil en Steven Pinker · Bekijk meer »

Syndroom van Gilles de la Tourette

Het syndroom van Gilles de la Tourette (GTS) is een verzameling verschijnselen die zich manifesteert als ongecontroleerde spierbewegingen en het maken van geluiden (tics).

Nieuw!!: Vrije wil en Syndroom van Gilles de la Tourette · Bekijk meer »

Theologie

Theologie (synoniem: godgeleerdheid) betekent letterlijk 'godsleer'.

Nieuw!!: Vrije wil en Theologie · Bekijk meer »

Thomas Hobbes

Thomas Hobbes (Westport (Wiltshire), 5 april 1588 – Hardwick Hall (Derbyshire), 4 december 1679) was een Engels filosoof.

Nieuw!!: Vrije wil en Thomas Hobbes · Bekijk meer »

Thomas Nagel

Thomas Nagel (Belgrado, 4 juli 1937) is een Amerikaans filosoof.

Nieuw!!: Vrije wil en Thomas Nagel · Bekijk meer »

Thomas Reid

Thomas Reid Thomas Reid (1710-1796) was een Schots filosoof en een tijdgenoot van David Hume.

Nieuw!!: Vrije wil en Thomas Reid · Bekijk meer »

Tic

Een tic is een plotselinge, spontane, korte samentrekking van een spier of spiergroep.

Nieuw!!: Vrije wil en Tic · Bekijk meer »

Transcraniële magnetische stimulatie

Transcraniële magnetische stimulatie (TMS) is een neurofysiologische techniek die berust op de wetten van elektromagnetische inductie.

Nieuw!!: Vrije wil en Transcraniële magnetische stimulatie · Bekijk meer »

Ventromediale prefrontale cortex

De ventromediale prefrontale cortex of cortex praefrontalis ventromedialis is een deel aan de binnenzijde van de prefrontale schors, een gebied voor in de grote hersenen.

Nieuw!!: Vrije wil en Ventromediale prefrontale cortex · Bekijk meer »

Verslaving

Verslaving is een toestand waarin een persoon fysiek en/of mentaal van een gewoonte of stof afhankelijk is, zodanig dat hij/zij deze gewoonte of stof niet, of heel moeilijk los kan laten.

Nieuw!!: Vrije wil en Verslaving · Bekijk meer »

Verwijten

Verwijten is het 'iets' kwalijk nemen van jezelf of iemand anders, het is een uiting van emotie.

Nieuw!!: Vrije wil en Verwijten · Bekijk meer »

Vrijheid van gedachte

Vrijheid van gedachte (met raakvlakken aan vrijheid van geweten waarbij ze niet hetzelfde zijn), is de politieke vrijheid van een individu om een eigen gedachte of standpunt te hebben of te overwegen, dat losstaat van wat anderen denken.

Nieuw!!: Vrije wil en Vrijheid van gedachte · Bekijk meer »

Willem van Ockham

manuscript van Ockhams ''Summa Logicae'', 1341 Willem van Ockham (ook wel geschreven als Occam) (1288 – 1347) was een middeleeuws Engels filosoof die geldt als een voorloper van de moderne filosofie.

Nieuw!!: Vrije wil en Willem van Ockham · Bekijk meer »

William James

William James. William James (New York, 11 januari 1842 – Chocorua, 26 augustus 1910) was een Amerikaanse filosoof en psycholoog.

Nieuw!!: Vrije wil en William James · Bekijk meer »

Ziel (filosofie)

Meister von Heiligenkreuz De ziel is in de meest gebruikte betekenis de niet-materiële, spirituele component van mensen.

Nieuw!!: Vrije wil en Ziel (filosofie) · Bekijk meer »

Richt hier:

Non-agressie principe, Non-agressieprincipe, Voluntarisme, Vrijwillig, Vrijwilligheid, Wilsvrijheid.

UitgaandeInkomende
Hey! We zijn op Facebook nu! »