Logo
Unionpedia
Communicatie
Ontdek het op Google Play
Nieuw! Download Unionpedia op je Android™ toestel!
Gratis
Snellere toegang dan browser!
 

Vroegmoderne Tijd

Index Vroegmoderne Tijd

Kaart van Europa in 1708. De Vroegmoderne Tijd – soms ook Nieuwe Tijd of Ancien Régime genoemd – is een periode van enkele eeuwen in de geschiedenis van Europa die volgde op de Middeleeuwen.

824 relaties: Aandeel, Aarde (planeet), Aartshertogdom Oostenrijk, Aartshertogdom Oostenrijk beneden de Enns, Aartshertogdom Oostenrijk boven de Enns, Absolute monarchie, Adel, Adriaen Koerbagh, Afrikaners, Agra (India), Akkerbouw, Albrecht Dürer, Alchemie, Alcoholmisbruik, Almanak, Alpen, Ambassadeur, Ambon (eiland), Amerika (continent), Amerikaans Congres, Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog, Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring, Amsterdam, Anabaptisme, Anatomie, Ancien régime, Andrea Palladio, Andreas Vesalius, Anglicaanse Kerk, Antoni van Leeuwenhoek, Antonius-drieluik, Antwerpen (stad), Appreciatie en depreciatie, Arbeidsloon, Aristocratie, Artikelen van Confederatie, Astronomie, Atheïsme, Athene (stad), Atlantische Oceaan, Augsburg (stad), Autopsie, Avignon, Azteken, Babylonische ballingschap der pausen, Bacteriën, Baldakijn van Bernini, Balkan (schiereiland), Balthasar Bekker, Banale revolutie, ..., Banda-eilanden, Bank (financiële instelling), Bank of England, Barok (stijlperiode), Barokmuziek, Bartholomeusnacht, Bartolomeu Dias, Baruch Spinoza, Basisonderwijs, Batavia (Nederlands-Indië), Bed, Belasting (fiscaal), Belastingdruk, Beleg en val van Constantinopel (1453), Bengalen (gebied), Beringstraat, Berlijn, Beschaving, Bestuur, Bestuursvorm, Bier, Bijbel (christendom), Bill of Rights (Verenigde Staten), Bill of Rights van 1689, Boek (document), Boekdrukkunst, Boerenstand, Boon, Boston, Bourgondische hertogen, Brandenburg-Pruisen, Brandewijn (drank), Brazilië, Britse Oost-Indische Compagnie, Britse Rijk, Brood, Buiktyfus, Buitenechtelijk kind, Bul (document), Bureaucratie, Burgerij, Buste (kunst), Byzantijnse Rijk, Caïro (stad), Café, Calais, Calvinisme, Caravaggio (schilder), Carl Philipp Emanuel Bach, Centralisme, Cesuur (geschiedenis), Charivari (volksgericht), Charles Le Brun, China, Chinees Keizerrijk, Christendom, Christiaan Huygens, Christian Wolff (filosoof), Christoffel Columbus, Chronometer, Clair-obscur (schilderkunst), Claudius Galenus, Clermont-Ferrand, Common Sense (Thomas Paine), Congres van Wenen, Conjunctuur, Constantijn de Grote, Constantinopel, Constitutie, Continent, Contrareformatie, Conventie, Cuius regio, eius religio, Cultuur, Curaçao, De dame met de hermelijn, De facto, De geograaf, De humani corporis fabrica libri septem, De iure belli ac pacis, De jure, De staalmeesters, Dejima, Demografie van Europa, Dertien koloniën, Dertigjarige Oorlog, Desiderius Erasmus, Dialect, Difterie, Dominee, Donatello, Donato Bramante, Dorische orde, Droit divin, Duits, Duitse Keizerrijk, Duitse talen en dialecten, Dynastie, Dysenterie, Edict van Nantes, Edirne (stad), Eduard I van Engeland, Eduard II van Engeland, Eduard III van Engeland, Eigendom, Eikel (vrucht), Elite, Elizabeth I van Engeland, Elzas, Emancipatie, Empirisch onderzoek, Engeland, Engelse Burgeroorlog, Epidemie, Erfopvolging, Essen (Noordrijn-Westfalen), Etiquette, Europa (werelddeel), Europese kolonisatie, Evangelie volgens Matteüs, Excommunicatie, Experiment, Factie, Factorij, Federalisme, Feodalisme, Fernand Braudel, Filippo Brunelleschi, Filips II van Spanje, Filips IV van Frankrijk, Foelie, Founding Fathers, Francesco Petrarca, Franche-Comté, Frankrijk, Frankrijk in de Middeleeuwen, Frans, Frans Hals, Franse Oost-Indische Compagnie, Franse Revolutie, Frederik II van Pruisen, Frederik Willem I van Pruisen, Fronton (bouwkunde), Fysiologie, Galileo Galilei, Ganges (rivier), Gdańsk, Geestelijke, Genève (stad), Geneesmiddel, George Washington, Gerbrand Adriaensz. Bredero, Gerst, Geschiedenis, Geschiedenis van de westerse beschaving, Geschiedenis van Denemarken, Geschiedenis van Duitsland, Geschiedenis van Engeland, Geschiedenis van Europa, Geschiedenis van Frankrijk, Geschiedenis van Japan, Geschiedenis van Nederland, Geschiedenis van Portugal, Geschiedenis van Rusland, Geschiedenis van Schotland, Geschiedenis van Servië, Geschiedenis van Spanje, Geschiedenis van Zweden, Geschiedenis van Zwitserland, Geschiedfilosofie, Geur, Gewas, Geweten, Giambattista Vico, Gian Lorenzo Bernini, Gietijzer, Glorious Revolution, God (christendom), God (monotheïsme), Goddelijke voorzienigheid, Godsdienstoorlog, Godsdienstvrede van Augsburg, Godsdienstvrijheid, Goed en kwaad, Golf (natuurkunde), Gottfried Wilhelm Leibniz, Gouden eeuw (metafoor), Gouverneur-generaal, Graafschap Henegouwen, Graafschap Holland, Graafschap Zeeland, Granada (stad), Gravure, Grieks-Orthodoxe Kerk, Griep, Grondwet, Grondwet van de Verenigde Staten, Grootgrondbezitter, Groothertogdom Toscane, Grootvorstendom Moskou, Grote hongersnood van 1315-1317, Grote mogendheid, Guinee, Guy Fawkes, Guyana, Habsburgse erflanden, Habsburgse monarchie, Habsburgse Nederlanden, Handelskapitalisme, Hanze, Hart en vaatstelsel, Harvard-universiteit, Hausse, Haver, Heerlijkheid Ierland, Heerlijkheid Mechelen, Heilige Roomse Rijk, Hekserij, Hendrik I van Guise, Hendrik III van Frankrijk, Hendrik IV van Frankrijk, Hendrik VIII van Engeland, Hertogdom Bourgondië, Hertogdom Bretagne, Hertogdom Karinthië, Hertogdom Krain, Hertogdom Milaan, Hertogdom Stiermarken, Hoge middeleeuwen, Hollandse Oorlog, Hollandse School, Honderdjarige Oorlog, Hongersnood, Hoogrenaissance, Hortus botanicus, Houtsnede, Hugenoten, Hugenotenoorlogen, Hugo de Groot (rechtsgeleerde), Huis Bourbon, Huis Habsburg, Huis Hohenzollern, Huis Valois, Huis Wittelsbach, Huisvesting, Humanisme, Hussieten, Immanuel Kant, India, Indianen, Indische Oceaan, Individualisme, Industrialisatie, Industriële revolutie, Infectieziekte, Inflatie, Intelligentie, Internationaal recht, Investituurstrijd, Ionische orde, Isaac Newton, Islam, Istanboel, Italiaanse Oorlogen, Italiaanse renaissance, Jacob Cats (dichter), Jacobus Arminius, Jacobus II van Engeland, Jacques-Bénigne Bossuet, Jakarta, Jamestown (Virginia), Jan Mostaert, Jan Pieterszoon Coen, Jan Swammerdam, Japan, Java (eiland), Jean Bodin, Jean le Rond d'Alembert, Jean-Jacques Rousseau, Jeanne d'Arc, Jenever, Jezuïeten, Joden, Johann Christian Bach, Johann Gottfried von Herder, Johann Sebastian Bach, Johann Wolfgang von Goethe, Johannes Calvijn, Johannes Gutenberg, Johannes Hus, Johannes Vermeer, John Harrison (uitvinder), John Law (econoom), John Locke (filosoof), Joost van den Vondel, Joseph François Dupleix, Jules Mazarin, Juryrechtspraak, Kaap de Goede Hoop, Kaap Hoorn, Kalender, Kamermuziek, Kanaat van de Krim, Kantons van Zwitserland, Kapitalisme, Kardinaal de Richelieu, Karel II van Engeland, Karel II van Spanje, Karpaten, Kasteel van Fontainebleau, Kasteel van Versailles, Katholicisme, Keizer, Keizer Ferdinand I (1503-1564), Keizer Karel V, Keizerrijk Rusland, Kerk (instituut), Kerkelijke Staat, Kerstening, Ketter, Ketterij, Keurvorstendom Beieren, Kiesrecht, Kiev, Klassieke mechanica, Klassieke oudheid, Kleur, Klokkentoren, Kochi (India), Koffie, Koffiehuis, Kolonisatie, Koning (titel), Koninklijk Hongarije (1526-1867), Koninkrijk Aragon, Koninkrijk Bohemen, Koninkrijk Castilië, Koninkrijk Engeland, Koninkrijk Frankrijk, Koninkrijk Groot-Brittannië, Koninkrijk Hongarije (1000-1526), Koninkrijk Napels, Koninkrijk Portugal, Koninkrijk Sicilië, Koninkrijk Zweden (1523-1814), Kool (plant), Kopergravure, Korinthische orde, Krakau, Krant, Krediet, Kritik der reinen Vernunft, Kruidnagel, Kunst, Kunsthistorisches Museum, Kunstschilder, Lage Landen, Landbouw, Landschapsarchitectuur, Latijn, Lübeck, Le Vaud, Leonardo da Vinci, Levensstandaard, Liberale democratie, Licht, Lijnperspectief, Lijst van Britse koningen, Lijst van heersers van Aquitanië, Lijst van kastelen van de Loire, Lijst van Rooms-Duitse koningen en keizers, Lissabon, Literatuur, Lodewijk XIV van Frankrijk, Lodewijk XV van Frankrijk, Loire (rivier), Londen, Longbow, Longobarden, Lotharingen (Frankrijk), Louvre, Loyalisten (Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog), Ludwig van Beethoven, Lutheranisme, Maarten Luther, Maarten Luther-Universiteit, Maas, Machiavellisme, Machtsevenwicht, Magie, Malabar (India), Malakka (stad), Malaria, Maleisië, Manhattan (New York), Maria I van Engeland, Maria I van Schotland, Marokko, Marseille, Marteling, Mensenoffer, Metropolitan Museum of Art, Meubilair, Mexico (land), Michelangelo Buonarroti, Microscoop, Middeleeuwen, Middellandse Zee, Middellandse Zeegebied, Middenklasse, Mijnbouw, Milaan (stad), Ming-dynastie, Moderne Tijd, Moedernegotie, Molukken, Monarchie, Mondialisering, Mongolen, Monopolie, Montesquieu, Museo Nacional del Prado, Museu Nacional de Arte Antiga, Nagasaki (stad), Napels (stad), Napoleon Bonaparte, Natiestaat, Nationalisme, Natuurkunde, Natuurrecht, Nederduitse Gereformeerde Kerk (later Nederlandse Hervormde Kerk), Nederlandse Opstand, Neolithische revolutie, New England (Verenigde Staten), New York (stad), Niccolò Machiavelli, Nicolas de Condorcet, Nieuwe Tijd, Nieuwe Wereld, Noord-Amerika, Nootmuskaat, Normen en waarden, Obligatie, Octrooi, Oder, Oemma, Oeralgebied, Olieverf, Onderwijs, Onderzeeboot, Ontdekking van Amerika, Ontdekkingsreizen, Ontginning (cultuur), Oorlog, Oost-Europa, Oost-Friesland, Oosters-orthodoxe kerken, Oostzee, Openbare dronkenschap, Opvattingen over heksen en hekserij in Europa, Orange (prinsdom), Osaka (stad), Ottomaanse Rijk, Oudheid, Overeenkomst (contract), Overheid, Overheidsschuld, Parachute, Parijs, Parlement van Engeland, Parlement van het Verenigd Koninkrijk, Parlementair systeem, Pastelkleur, Patois, Paus, Paus Bonifatius VIII, Pedro Álvares Cabral, Peking, Periodisering, Pernambuco, Peru, Pest (ziekte), Peter Hoppenbrouwers, Peter I van Rusland, Peter Paul Rubens, Petrus, Philadelphia (Pennsylvania), Philosophiae Naturalis Principia Mathematica, Pierre Bayle, Pierre-Louis de Maupertuis, Pieter Corneliszoon Hooft, Plantkunde, Pokken, Politicologie, Polyfonie, Pools-Litouwse Gemenebest, Poolse Delingen, Porselein, Potosí (stad), Potsdam, Predestinatie, President, Prijsrevolutie, Princes Czartoryski Foundation, Privilege (recht), Processie, Proletariaat, Protestantisme, Pruisen, Pruisische Academie van Wetenschappen, Puritanisme, Qing-dynastie, Rationalisme, Realisme (filosofie), Recht op leven, Recht van opstand, Rechten van de mens, Rechter, Rechtsstaat, Reconquista (Iberië), Rede, Reformatie, Religie, Rembrandt van Rijn, Remonstranten, Renaissance, Renaissance (stijlperiode), Renaissance-humanisme, René Descartes, Rentmeester (beroep), Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, Republiek Genua, Republiek Venetië, Restauratie (Engeland), Revolutie, Rhône (rivier), Richard II van Engeland, Rijksstad Neurenberg, Rijksvorst, Rijn, Robert Clive, Rococo, Roemenië, Rogge (graan), Romaanse talen, Rozenoorlogen, Ruiterstandbeeld, Salvador (stad), Samuel von Pufendorf, Sapere aude, Saturnus (planeet), Savoye (historische regio), Scandinavië, Schaarste, Schilderij, Scholastiek, Schoorsteen, Sebastiaan van Portugal, Secularisering, Separatisme, Sevilla (stad), Siberië, Siena (stad), Sint-Pietersbasiliek, Slag bij Plassey, Slag op het Merelveld, Slavernij, Slingeruurwerk (uurwerk), Smokkel, Smolensk, Sociaal contract, Soevereine staat, Soevereiniteit, Spaans-Engelse Oorlog (1585-1604), Spaanse Armada, Spaanse Nederlanden, Spaanse Rijk, Spaanse Successieoorlog, Spanje, Specerij, Specerijenhandel, Spiegel (optica), Spitsbergen (eiland), Sri Lanka, Staat, Stad, Stadstaat, Staten-Generaal van de Nederlanden, Sticht Utrecht, Stoel, Sumatra, Symbool, Symmetrie, Synode van Dordrecht, Tabak, Tachtigjarige Oorlog, Tafelsuiker, Taiwan, Tarwe, Terreur (Franse Revolutie), Thee (drank), Theologie, Thermidor, Thomas Hobbes, Thomas Paine, Thomas van Aquino, Tijdperk van de grote ontdekkingen, Tin (element), Tirol (regio), Titan (maan), Tol (recht), Tolerantie (maatschappij), Traditie, Transsylvanië, Trias politica, Triple Alliantie (1668), Tsjechisch, Tunis, Uitvinding, Unam Sanctam, Unanimiteit, Unie van Utrecht (1579), Urbanisatiegraad, Vazalstaat, Venetië (stad), Vereenigde Oostindische Compagnie, Verenigde Staten, Verlichting (stroming), Villa Hügel, Vlag, Vlees, Vliegtuig, Volkstaal (moedertaal), Voltaire, Vondeling, Vooruitgang, Vorstendom, Vrede van Nijmegen, Vrede van Parijs (1763), Vrede van Rastatt, Vrede van Utrecht (1713), Vrede van Westfalen, Vrijheid (sociologie), Vrijheid van geweten, Vroegrenaissance, Walvisvaart, Wenen, Wereld (christendom), West-Europa, West-Indische Compagnie, Westerse astrologie, Westerse wereld, Wet, Wet (wetenschap), Wetenschap, Wetenschappelijke methode, Wetenschappelijke revolutie, Wetgevende macht, Wetten van Newton, Whisky, Wijn, Willem Frijhoff, Willem III van Oranje, William Hogarth, William Shakespeare, Wim Blockmans, Windmolen, Winst (onderneming), Wolfgang Amadeus Mozart, Wortel (plant), Yersinia pestis, Zeestraat, Zevenjarige Oorlog (1756-1763), Zilver, Zuidelijke Nederlanden, Zwarte Dood, 1240, 1302, 1309, 1327, 1337, 1347, 1351, 1377, 1385, 1389, 1399, 13e eeuw, 1415, 1431, 1452, 1453, 1455, 1485, 1492, 14e eeuw, 1516, 1517, 1519, 1522, 1530, 1543, 1545, 1553, 1555, 1556, 1558, 1562, 1568, 1572, 1580, 1588, 1589, 1596, 1598, 15e eeuw, 1602, 1606, 1612, 1618, 1619, 1621, 1623, 1625, 1629, 1632, 1636, 1641, 1643, 1648, 1652, 1660, 1661, 1665, 1667, 1669, 1672, 1678, 1679, 1682, 1687, 1688, 1689, 1690, 1691, 1694, 1695, 1697, 16e eeuw, 1700, 1704, 1715, 1720, 1725, 1727, 1740, 1744, 1753, 1754, 1756, 1762, 1763, 1764, 1768, 1773, 1778, 1786, 1787, 1789, 17e eeuw, 1815, 18e eeuw, 19e eeuw, 20e eeuw. Uitbreiden index (774 meer) »

Aandeel

Een aandeel is een waardepapier dat een aantal rechten met betrekking tot een vennootschap geeft.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Aandeel · Bekijk meer »

Aarde (planeet)

De Aarde (soms de wereld of Terra genoemd) is vanaf de Zon gerekend de derde planeet van ons zonnestelsel.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Aarde (planeet) · Bekijk meer »

Aartshertogdom Oostenrijk

Het aartshertogdom Oostenrijk (Duits: Erzherzogtum Österreich) was een van de belangrijkste hertogdommen van het Heilige Roomse Rijk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Aartshertogdom Oostenrijk · Bekijk meer »

Aartshertogdom Oostenrijk beneden de Enns

Het aartshertogdom Oostenrijk beneden de Enns was van 1453 tot 1918 de naam voor de Oostenrijkse deelstaat Neder-Oostenrijk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Aartshertogdom Oostenrijk beneden de Enns · Bekijk meer »

Aartshertogdom Oostenrijk boven de Enns

Het aartshertogdom Oostenrijk boven de Enns was van 1453 tot 1918 de naam voor de Oostenrijkse deelstaat Opper-Oostenrijk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Aartshertogdom Oostenrijk boven de Enns · Bekijk meer »

Absolute monarchie

Lodewijk XIV, de Zonnekoning: "L'état, c'est Moi." (De staat, dat ben ik)Historici denken dat het hoogstwaarschijnlijk een uitspraak is van politieke tegenstanders om de situatie van absolute heerschappij in hun opinie weer te geven. De absolute monarchie of het vorstelijk absolutisme is een regeringsvorm waarbij de vorst over volledig regerende autoriteit beschikt; hij is niet door wetten gebonden, noch is hij verantwoording verschuldigd.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Absolute monarchie · Bekijk meer »

Adel

Elke adellijke familie heeft een eigen wapenschild, in vele gevallen ook een devies en in de middeleeuwen soms een wapenkreet. Hier het wapenschild van de vorsten van Schwarzenberg. Monarchen gebruikten orden om de adel aan zich te binden, de hertog draagt de Orde van de Kousenband Vele dames van adel hadden het voorrecht hofdame te worden De monarch staat in de meeste landen boven de adel; hier Alexander III van Rusland Hogerhuis in Londen, de enige plek waar de Britse adel nog enige politieke macht bezit; dit is de in 1850 afgebrande zaal Sir Winston Churchill met zijn zoon en kleinzoon Maria Louise van Savoye-Carignano; een van de bekendste adellijke slachtoffers van de Franse Revolutie Leo Tolstoj maakte als graaf deel uit van de Russische adel Ferdinand von Zeppelin, uitvinder van de zeppelin Pierre de Coubertin; een van de oprichters van de moderne versie van de Olympische Spelen Frank De Winne, een Belgisch kosmonaut, werd door de koning tot burggraaf verheven Nicolas Sarközy de Nagy-Bocsa De Amerikaanse acteur Jake Gyllenhaal Bronisław Komorowski Op de begrafenis van edelen worden soms hun eretekens en wapens getoond of meegedragen; begrafenis van aartshertog Otto van Habsburg De adel is een sociaal of juridisch afgebakende groep mensen (edelen) die van oorsprong een bevoorrechte positie innam.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Adel · Bekijk meer »

Adriaen Koerbagh

Adriaen Koerbagh (Amsterdam, 1633 – aldaar, oktober 1669) was een Nederlands arts, jurist en filosoof.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Adriaen Koerbagh · Bekijk meer »

Afrikaners

Afrikaners (vroeger Afrikaanders geheten) en de informele subgroep Boeren zijn de blanke Afrikaanstalige inwoners van Zuid-Afrika.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Afrikaners · Bekijk meer »

Agra (India)

Agra is een stad in de Indiase staat Uttar Pradesh.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Agra (India) · Bekijk meer »

Akkerbouw

Suikerbietenveld Noeba-vrouw Akkerbouw is een vorm van landbouw: het is het geheel van economische activiteiten waarbij het natuurlijke milieu wordt aangepast ten behoeve van de productie van planten voor menselijk gebruik.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Akkerbouw · Bekijk meer »

Albrecht Dürer

|Jonge haas, waterverf, gouache, 1506 |- |Rozenkransfeest, altaarstuk 1506, Nationaal Museum Praag |- |Adam en Eva, 1507 |- |Een houtsnede van Dürer uit 1527 demonstreert zijn ontwerpen voor verdedigingswerken in een oorlog |- |''Melencolia I'', 1514, gravure |- |Albrecht Dürer, Zelfportret na ziekte, circa 33-jarige leeftijd. Pen, penseel en krijt. | Albrecht Dürer (Neurenberg, 21 mei 1471 - aldaar, 6 april 1528) was een Duits kunstschilder, tekenaar, maker van houtsneden en kopergravures, kunsttheoreticus en humanist uit de Noordelijke renaissance.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Albrecht Dürer · Bekijk meer »

Alchemie

Derby. Het schilderij toont Hennig Brand die zojuist het lichtgevende fosfor heeft bereid. ''Het laboratorium van de alchemist'', Hans Vredeman de Vries, circa 1595 Saturnus symbool voor lood, Maan voor zilver en Zon voor goud. Hermes Trismegistus met caduceus, middeleeuwse prent. Alchemie of alchimie (van het Arabisch: الكيمياء, al-kimia) was een oude tak van de natuurfilosofie waarin geleerden op speculatieve wijze materie onderzochten.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Alchemie · Bekijk meer »

Alcoholmisbruik

Dees bij de presentatie van een campagne tegen alcoholmisbruik (1986) Alcoholmisbruik of ook wel alcoholabusus is het gebruiken van alcohol op een manier die nadelig is voor de drinker.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Alcoholmisbruik · Bekijk meer »

Almanak

Noorse almanak uit 1643 Amerikaanse reclame-almanak uit 1886 Een almanak is een jaarlijkse publicatie met steeds terugkerende informatie op bepaalde gebieden, deels geordend volgens de kalender.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Almanak · Bekijk meer »

Alpen

De Alpen (van Latijn Alpes, van de stam alb-.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Alpen · Bekijk meer »

Ambassadeur

"De Ambassadeurs" door Hans Holbein de Jonge. Het schilderij beeldt twee ambassadeurs van Frans I van Frankrijk af Een ambassadeur of ambassadrice is een persoon die de regering van zijn of haar land vertegenwoordigt bij een ander land of bij een internationale organisatie, bijvoorbeeld de NAVO of de Verenigde Naties.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Ambassadeur · Bekijk meer »

Ambon (eiland)

Ambon is een eiland in de Indonesische eilandengroep de Molukken, ruim twaalf kilometer van het eiland Ceram en behoort bestuurlijk tot de provincie Molukken of Zuid-Molukken.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Ambon (eiland) · Bekijk meer »

Amerika (continent)

Positie van Amerika Amerika is een landmassa die op het westelijk halfrond ten oosten van de Grote Oceaan en ten westen van de Atlantische Oceaan ligt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Amerika (continent) · Bekijk meer »

Amerikaans Congres

Zegel van het Amerikaans Congres Capitool, zetel van het Amerikaans Congres Het Congres van de Verenigde Staten (Engels: United States Congress) is de wetgevende instantie van de federale overheid van de Verenigde Staten.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Amerikaans Congres · Bekijk meer »

Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog

De Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog (1775-1783) was de oorlog tussen Groot-Brittannië en de koloniën die later de Verenigde Staten zouden worden.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog · Bekijk meer »

Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring

Franklin, Jefferson, Adams, Livingston, en Sherman bij het opstellen van de verklaring in 1776. Gravure naar Alonzo Chappel. Onafhankelijkheidsverklaring De Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring of Declaration of Independence is de onafhankelijkheidsverklaring van de Verenigde Staten die grotendeels werd opgesteld door Thomas Jefferson en die door vertegenwoordigers van 12 van de toen 13 Amerikaanse kolonies werd aangenomen op 4 juli 1776.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring · Bekijk meer »

Amsterdam

Amsterdam is de (titulaire) hoofdstad en naar inwonertal de grootste gemeente van Nederland.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Amsterdam · Bekijk meer »

Anabaptisme

Verspreiding van het anabaptisme over West-Europa in de periode 1525-1550 Anabaptisme (Grieks ανα (opnieuw, dubbel) + βαπτιζω (dopen), dus "herdopen") is een kerkelijke stroming daterend uit de tijd van de Reformatie.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Anabaptisme · Bekijk meer »

Anatomie

Gerard de Lairesse: Anatomische tekening van een linkerhand met pezen. Uit Govard Bidloo: ''Ontleding des menschelyken lichaams'', Jacob van Poolsum, Utrecht, 1728 (herdruk van uitgave 1690). De anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp, Rembrandt, Mauritshuis Anatomie (Oudgrieks: ἀνατομή (anatomé), ἀνά (aná), op,open, en τομή (tomé), snede) is de tak van biologie die de structuur en de organisatie van organismen behandelt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Anatomie · Bekijk meer »

Ancien régime

Met het ancien régime (Frans voor oud stelsel of oud systeem) wordt de periode bedoeld waarin het Franse koninkrijk op absolutistische wijze werd geregeerd door het huis Bourbon, vóór de Franse Revolutie van 1789.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Ancien régime · Bekijk meer »

Andrea Palladio

Andrea Palladio Illustratie uit ''I quattro libri dell'architettura'' Andrea di Pietro della Gondola (Palladio) (Padua, 30 november 1508 – Vicenza, 19 augustus 1580) was een Italiaans architect.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Andrea Palladio · Bekijk meer »

Andreas Vesalius

Voorblad van De humani corporis fabrica libri septem 7e houtsnede van Vesalius Andreas Vesalius (gelatiniseerde naam van Andries van Wesele) (Brussel, 31 december 1514 – Zakynthos (Griekenland), 15 oktober 1564) was een Brabants arts en anatoom.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Andreas Vesalius · Bekijk meer »

Anglicaanse Kerk

De kathedraal van Canterbury, de zetel van de aartsbisschop van Canterbury. De term Anglicaanse Kerk (van het Middenlatijnse anglicanus, 'Engels') wijst in Europese context meestal op de Kerk van Engeland (Church of England), officieel de Episcopaalse Kerk van Engeland.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Anglicaanse Kerk · Bekijk meer »

Antoni van Leeuwenhoek

''Sir William Davidson of Curriehill'' stelde Anthonie van Leeuwenhoek in 1648 aan als zijn assistent. Van Leeuwenhoek verliet na zes jaar dienst zijn Amsterdamse patroon.http://lensonleeuwenhoek.net/biography.htm Robert D. Huerta, http://books.google.nl/books?id.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Antoni van Leeuwenhoek · Bekijk meer »

Antonius-drieluik

Het Antonius-drieluik, ook De verzoeking of De temptatie van de heilige Antonius genoemd, is een drieluik van de Nederlandse schilder Jheronimus Bosch in het Museu Nacional de Arte Antiga in Lissabon.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Antonius-drieluik · Bekijk meer »

Antwerpen (stad)

| |- | Vroegst bekende gezicht op Antwerpen ca. 1510. Op de achtergrond de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal in aanbouw |- | Het stadhuis van Antwerpen met de Brabofontein | Antwerpen (Frans: Anvers) is de hoofdstad van de provincie Antwerpen en van het gelijknamige arrondissement, in België.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Antwerpen (stad) · Bekijk meer »

Appreciatie en depreciatie

Depreciatie is een economische term die aangeeft dat een bepaalde munteenheid in waarde daalt ten opzichte van een andere munteenheid.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Appreciatie en depreciatie · Bekijk meer »

Arbeidsloon

Arbeidsloon (ook vaak loon, salaris, maandgeld of traktement) is de (meestal financiële) tegenprestatie voor arbeid.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Arbeidsloon · Bekijk meer »

Aristocratie

Aristocratie (Oudgrieks: Van Dale, Groot Woordenboek der Nederlandse Taal, twaalfde druk Doorgaans geldt binnen een aristocratie dat het lidmaatschap erfelijk is. De Griekse oorsprong van het woord suggereert de betekenis: geregeerd door de besten.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Aristocratie · Bekijk meer »

Artikelen van Confederatie

Eerste pagina van het document De Artikelen van Confederatie (Eng. Articles of Confederation and Perpetual Union, kortweg Articles of Confederation) was de eerste wettelijke regeling waaronder de Verenigde Staten van Amerika werden bestuurd.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Artikelen van Confederatie · Bekijk meer »

Astronomie

De draaikolknevel, een sterrenstelsel Komeet Hale-Bopp met blauwe plasmastaart en witte stofstaart was met het blote oog te zien in 1997. Astronomie of sterrenkunde is de wetenschap die zich bezighoudt met de observatie en de studie van alle fenomenen buiten de atmosfeer van de Aarde.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Astronomie · Bekijk meer »

Atheïsme

Atheïsme kent meerdere elkaar soms overlappende, soms uitsluitende betekenissen, maar het begrip omvat vrijwel altijd de afwezigheid van geloof in een of meer goden.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Atheïsme · Bekijk meer »

Athene (stad)

Athene (Grieks: Αθήνα, Athèna; fonetisch) is de hoofdstad en grootste stad van Griekenland, en tevens het bestuurlijk centrum van de regio (periferia) Attica.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Athene (stad) · Bekijk meer »

Atlantische Oceaan

De Atlantische Oceaan is de oceaan die de continenten Afrika en Europa in het oosten van de continenten Noord- en Zuid-Amerika in het westen scheidt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Atlantische Oceaan · Bekijk meer »

Augsburg (stad)

Foto van het stadhuis van Augsburg Augsburg is een kreisfreie Stadt centraal in Zuid-Duitsland.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Augsburg (stad) · Bekijk meer »

Autopsie

''Anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp'', geschilderd door Rembrandt van Rijn Autopsie (Grieks: "met eigen ogen zien"), ook wel inwendige lijkschouw(ing), sectie of obductie, is het inwendig onderzoeken van het lichaam van een overleden persoon om doodsoorzaak en ziekteprocessen te onderzoeken en vast te stellen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Autopsie · Bekijk meer »

Avignon

Avignon is een stad in het zuiden van Frankrijk, in het departement Vaucluse.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Avignon · Bekijk meer »

Azteken

Azteekse Kalendersteen (replica) De Azteken of Mexica waren de dragers van een militaristische Meso-Amerikaanse beschaving die bestond tussen circa 1200 en 1521 in het huidige Mexico.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Azteken · Bekijk meer »

Babylonische ballingschap der pausen

Palais des Papes waar de pausen in verbleven De Babylonische ballingschap der pausen (ook wel Babylonische gevangenschap) was de periode van 1309 tot 1377 waarin de pausen niet in Rome zetelden.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Babylonische ballingschap der pausen · Bekijk meer »

Bacteriën

De bacteriën of Bacteria (ook wel: Eubacteria) vormen een domein van eencellige, soms in kolonies levende micro-organismen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Bacteriën · Bekijk meer »

Baldakijn van Bernini

Het baldakijn van Bernini Het baldakijn van Bernini bevindt zich in de Sint-Pietersbasiliek te Rome boven het graf van de apostel Petrus.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Baldakijn van Bernini · Bekijk meer »

Balkan (schiereiland)

Sava en Donau de grenzen van het gebied vormen De Balkan (of het Balkanschiereiland) vormt het oostelijkste schiereiland van de drie grote schiereilanden in Zuid-Europa.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Balkan (schiereiland) · Bekijk meer »

Balthasar Bekker

Balthasar Bekker getekend door Johannes Hilarides in 1691 Balthasar Bekker (Metslawier, 20 maart 1634 – Amsterdam, 11 juni 1698) was een Nederlands predikant en theoloog, een bestrijder van bijgeloof en een van de voorlopers van de Verlichting.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Balthasar Bekker · Bekijk meer »

Banale revolutie

De banale revolutie (mutation féodale) is het ontstaan van lokale banale heerschappijen in West-Europa vanaf de late tiende eeuw die de vorstelijke macht verzwakten.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Banale revolutie · Bekijk meer »

Banda-eilanden

Largethumb Fort Belgica op Bandaneira (1824) Natuur en waterweg op de Banda-eilanden Banda Neira tussen 1724 en 1726 Rade de Banda in 1846 Banda, Lonthor en Gunung Api De Banda-eilanden (Indonesisch: Kepulauan Banda) vormen een groep van tien kleine vulkanische eilanden in de Bandazee en behoren tot de Indonesische eilandengroep de Molukken en de provincie Zuid-Molukken.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Banda-eilanden · Bekijk meer »

Bank (financiële instelling)

Een bank is een financieel instituut dat bewaring van geld, leningen, betaalverkeer en diverse andere diensten aanbiedt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Bank (financiële instelling) · Bekijk meer »

Bank of England

Bank of England, afbeelding uit het Nordisk familjebok Bank of England, Leeds. De Bank of England is de centrale bank van het Verenigd Koninkrijk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Bank of England · Bekijk meer »

Barok (stijlperiode)

|De Heilige Drievuldigheid door Hendrick van Balen |- |Lodewijk XIV als Apollo door Charles Le Brun |- |Vierstromenfontein door Gian Lorenzo Bernini in Rome |- |Salta (Argentinië) | De barok is een Europese stijlperiode die aan het begin van de 17e eeuw in Italië tot ontwikkeling kwam en tot in de eerste helft van de 18e eeuw voortduurde, en die zich kenmerkt door overdaad van vorm en heftigheid van gevoelsuitdrukking.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Barok (stijlperiode) · Bekijk meer »

Barokmuziek

Barokmuziek is een vorm van westerse klassieke muziek, composities ontstaan tijdens de periode van de barok, die in de muziek van 1600 tot 1750 loopt, vanaf de late 16e-eeuwse revolte tegen polyfonie, die aanleiding gaf tot het ontstaan van het begeleid recitatief en de opera, de opkomst van de monodie, onder andere door Monteverdi, tot het sterfjaar van Johann Sebastian Bach.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Barokmuziek · Bekijk meer »

Bartholomeusnacht

De Bartholomeusnacht door Giorgio Vasari De Bartholomeusnacht of (Parijse) bloedbruiloft was een massale moordpartij op hugenoten (Franse protestanten) die te Parijs plaatsvond in de nacht van 23 op 24 augustus 1572.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Bartholomeusnacht · Bekijk meer »

Bartolomeu Dias

Beeld van Dias op Trafalgar Square (Londen) Bartolomeu Dias (ook Diaz, ca. 1450 – op zee nabij Kaap de Goede Hoop, 29 mei 1500) was een Portugees zeevaarder en ontdekkingsreiziger, die in 1488 als eerste Europeaan Kaap de Goede Hoop rondde.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Bartolomeu Dias · Bekijk meer »

Baruch Spinoza

De Mozes- en Aäronkerk staat op de plek waar Spinoza mogelijk geboren werd, maar zeker opgroeide Standbeeld van Baruch Spinoza in Den Haag. Een van de mythes is de ''Overval op Spinoza'' bij de oude Portugese synagoge. Op de afbeelding staat de nieuwe synagoge, die pas in 1675 in gebruik werd genomen. Uit ''Historie der Joden, vervolg op Flavius Josephus''. (1784) Wijk waar Spinoza opgroeide; kaart van Balthasar Florisz. van Berckenrode uit 1625. Een vroege gravure van Spinoza. Het onderschrift, in Latijn, zegt:'Jood en Atheïst' De tekst van de banvloek. Bron: archief Portugees-Israëlitische Gemeente, Amsterdam. Spinozahuisje aan de Spinozalaan in Rijnsburg. Voorburg van Baruch Spinoza. Haagse Jodenbuurt. In dit huis overleed Baruch Spinoza in 1677. Close-up standbeeld van Spinoza, Paviljoensgracht, Den Haag. Het standbeeld werd onthuld in 1880 en is vervaardigd door Frédéric Hexamer. basalt aangebracht, afkomstig uit het Meer van Tiberias in Israël, met het opschrift “Amcha” (uw volk) Brief van Spinoza aan Leibniz Beeld van Spinoza voor het Spinoza Lyceum aan de Peter van Anrooystraat in Amsterdam-Zuid. Beeld van Spinoza in Amsterdam, bij de Stopera (aan de Zwanenburgwal), gemaakt door Nicolas Dings. Het citaat op de sokkel luidt: ‘Het doel van de staat is de vrijheid’.http://www.nicolasdings.nl/spinoza/making/spinoza.pdf Toespraken bij onthulling beeld van Nicolas Dings en analyse symboliek monument (2008) Stichting Spinoza Monument De icosaëder staat volgens de kunstenaar symbool voor het denken van Spinoza: het universum als model, geslepen door de menselijke geest. Kast met boeken in het Spinozahuis. Titelblad van de ''Ethica''. Spinozahof in Amsterdam. Titelblad van de ''Tractatus Theologico-Politicus'' Bayles Encyclopedie, waarin opvallend veel aandacht werd besteed aan Spinoza. Gedrukt in Rotterdam. (1702) Baruch Spinoza (Latijn: Benedictus de Spinoza; Portugees: Bento de Espinosa of d'Espinosa; Hebreeuws: ברוך שפינוזה; Amsterdam, 24 november 1632 – Den Haag, 21 februari 1677), was een Nederlands filosoof, wiskundige, politiek denker en lenzenslijper uit de vroege Verlichting.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Baruch Spinoza · Bekijk meer »

Basisonderwijs

Kinderen in het eerste jaar van het basisonderwijs in Parijs. Met basisonderwijs wordt het onderwijs bedoeld aan kinderen in de leeftijd van ongeveer vier jaar tot twaalf jaar (soms tot 13 of 14 jaar).

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Basisonderwijs · Bekijk meer »

Batavia (Nederlands-Indië)

Wapenschild Batavia Stadhuis van Batavia, rond 1710 gebouwd, nu het Jakarta Historisch Museum. Tekening door Johannes Rach (1770) Opticaprent van Batavia in 1780 Batavia was van 1619 tot 1799 het hoofdkwartier van de VOC in Azië en vervolgens, tot de onafhankelijkheid van Indonesië, de hoofdstad van Nederlands-Indië.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Batavia (Nederlands-Indië) · Bekijk meer »

Bed

Een hemelbed Droombed anno 1960. Een hangmat aan boord van de ''Sjtandart'' op de Klassieke Schepenbeurs 2010 in Enkhuizen Een bed is een meubelstuk om in te slapen, en bestaat uit een ledikant met daarop een matras met beddengoed, zoals lakens en dekens of een dekbed, een overtrek en een hoofdkussen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Bed · Bekijk meer »

Belasting (fiscaal)

Betaling van belastinggeld aan koning Karel V van Frankrijk in de 14e eeuw Belastingontvangers in de 16e eeuw door Marinus van Reymerswale Onder belasting wordt verstaan een rechtsband tussen de overheid en een rechtssubject (de belastingplichtige) waarbij een heffing of prestatie wordt opgelegd ten behoeve van een overheid met als doel in de openbare uitgaven te voorzien.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Belasting (fiscaal) · Bekijk meer »

Belastingdruk

Belastingdruk is de mate waarin de belastingheffingen drukken op het besteedbaar inkomen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Belastingdruk · Bekijk meer »

Beleg en val van Constantinopel (1453)

Het beleg van Constantinopel in 1453 door de legers van het Ottomaanse Rijk onder leiding van sultan Mehmet II en de uiteindelijke val van Constantinopel op de zondag van pinksteren 29 mei 1453 betekende het einde van het Byzantijnse of Oost-Romeinse Rijk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Beleg en val van Constantinopel (1453) · Bekijk meer »

Bengalen (gebied)

Locatie van Bengalen Bengalen is een regio in het noordoosten van het Indisch Subcontinent die is onderverdeeld in de Indiase staat West-Bengalen en het land Bangladesh.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Bengalen (gebied) · Bekijk meer »

Beringstraat

De Beringstraat of Straat Bering (Engels: Bering Strait, Russisch: Берингов пролив; Beringov proliv) is de zeestraat gelegen tussen de Grote Oceaan en de Noordelijke IJszee.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Beringstraat · Bekijk meer »

Berlijn

Berlijn (Duits: Berlin) is de hoofdstad van Duitsland en als stadstaat een deelstaat van dat land.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Berlijn · Bekijk meer »

Beschaving

Beschaving heeft een verscheidenheid van betekenissen met betrekking tot de menselijke ontwikkeling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Beschaving · Bekijk meer »

Bestuur

Een bestuur is een college dat krachtens formele bevoegdheid de aangelegenheden van een bepaalde organisatie (te denken valt bijv. aan een bedrijf, onderwijsinstelling of kerkelijke instantie) leidt en regelt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Bestuur · Bekijk meer »

Bestuursvorm

De bestuursvorm is de formele vorm van bestuur in een staat en wordt ook wel de staatsvorm genoemd, maar staatsvorm en bestuursvorm zijn niet gelijk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Bestuursvorm · Bekijk meer »

Bier

Koperen brouwketel krat 5-litertapvaatje voor bier Reclame voor "Amstel super Stout" uit 1922 Bier is een licht alcoholische en koolzuurhoudende drank gemaakt met water, gefermenteerde mout en plantaardige bestanddelen, zoals kruiden en hop, (of extracten daarvan) die dienen voor de smaak en/of de houdbaarheid van het bier.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Bier · Bekijk meer »

Bijbel (christendom)

De Gutenbergbijbel, de eerste gedrukte Bijbel De Bijbel is het heilige boek van de christenen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Bijbel (christendom) · Bekijk meer »

Bill of Rights (Verenigde Staten)

geratificeerd op 15 december 1791. De Bill of Rights is de naam van de eerste tien amendementen van de grondwet van de Verenigde Staten.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Bill of Rights (Verenigde Staten) · Bekijk meer »

Bill of Rights van 1689

De Bill of Rights van 1689 De Bill of Rights is een wettelijk document dat in 1689 werd aangenomen door het parlement van Engeland, en welke de basis vormde voor een democratische parlementaire monarchie in dat land.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Bill of Rights van 1689 · Bekijk meer »

Boek (document)

Oude boeken Het boek is een veelgebruikte manier om informatie vast te leggen in de vorm van tekst en afbeeldingen en om deze informatie weer te geven, op te slaan en te verspreiden.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Boek (document) · Bekijk meer »

Boekdrukkunst

Oude boeken Boekdrukkunst is een mechanisch proces om geschriften te vermenigvuldigen door middel van een drukpers.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Boekdrukkunst · Bekijk meer »

Boerenstand

De boerenstand bestaat uit een aantal sociale lagen in de agrarische wereld die voortkomen uit de economische waarde van het bedrijf.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Boerenstand · Bekijk meer »

Boon

sojabonen ''Psophocarpus tetragonolobus'' (vleugelboon) kousenband) linzen ''Vicia faba'' (tuinboon) Boon is de algemene naam voor de eetbare zaden van een groot aantal soorten binnen de vlinderbloemenfamilie.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Boon · Bekijk meer »

Boston

Boston is de hoofdstad en grootste stad van de Amerikaanse staat Massachusetts.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Boston · Bekijk meer »

Bourgondische hertogen

Het rijk van de Bourgondische hertogen in 1477 Met Bourgondische hertogen worden de hertogen van het hertogdom Bourgondië bedoeld, die heersten over het groeiende Bourgondisch rijk tussen 1363 en 1506.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Bourgondische hertogen · Bekijk meer »

Brandenburg-Pruisen

Brandenburg-Pruisen (Duits: Brandenburg-Preußen) is de benaming voor het keurvorstendom Brandenburg en het hertogdom Pruisen in de periode dat deze staten in personele unie werden geregeerd, van 1618 tot 1701.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Brandenburg-Pruisen · Bekijk meer »

Brandewijn (drank)

Stellenbosch, Zuid-Afrika Brandewijn is een sterk alcoholische drank uit Noordwest-Europa.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Brandewijn (drank) · Bekijk meer »

Brazilië

Brazilië, officieel de Federale Republiek van Brazilië (Portugees: República Federativa do Brasil; IPA: bɾaˈziw), is een land in Zuid-Amerika grenzend aan Frankrijk (Frans-Guyana), Suriname, Guyana, Venezuela, Colombia, Peru, Bolivia, Paraguay, Argentinië, Uruguay en de Atlantische Oceaan.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Brazilië · Bekijk meer »

Britse Oost-Indische Compagnie

De Britse Oost-Indische Compagnie (Engels: East India Company, ook wel "John Company") werd opgericht bij Koninklijk Besluit van koningin Elisabeth I op 31 december 1600.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Britse Oost-Indische Compagnie · Bekijk meer »

Britse Rijk

Het Britse Rijk was het grootste imperium aller tijden.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Britse Rijk · Bekijk meer »

Brood

Tarwebrood Gesneden witbrood Bolletjes Verschillende broodsoorten in Oekraïne Christus in Eucharistie, door Juan de Juanes, 16e eeuw Protestmars voor brood, Polen, 1956 Brooddeeg Broodsoorten in Nederland Verschillende soorten brood in Hong Kong Brood is een meelproduct dat wordt gemaakt door brooddeeg te bakken, te koken of te stomen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Brood · Bekijk meer »

Buiktyfus

Buiktyfus of tyfeuze koorts (vroeger bekend als zenuwzinkingskoorts; niet te verwarren met vlektyfus) is een darminfectie met bacteriën van de soort Salmonella typhi, een pathogeen dat efficiënt de darmwand passeert en het mononucleair fagocytosesysteem kan infecteren.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Buiktyfus · Bekijk meer »

Buitenechtelijk kind

Een Sacheverell wapen en een bastaard van die familie met een opvallende schildzoom Een Franse koning, de hertog van Orleans (met barensteel), een hertog van Anjou met rode schildzoom en een bastaard van de Franse koning In het midden een hertog van Bourgondië geflankeerd door de wapens van twee Bourgondische bastaarden. De hertog van Orleans en zijn bastaard Jan van Orléans John Beaufort met een brede schuinbalk dexter Een onwettig kind, onecht kind of buitenechtelijk kind is een kind van een vader en moeder dat niet tijdens een wettig huwelijk of binnen een bepaalde periode na de ontbinding daarvan is geborenGrote Winkler Prins, 7e druk, 1972Microsoft Encarta, 1993-2002.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Buitenechtelijk kind · Bekijk meer »

Bul (document)

Een pauselijke bul van Urbanus VIII uit 1637. Een bul is een officieel document van pausen, vorsten en universiteiten.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Bul (document) · Bekijk meer »

Bureaucratie

Bureaucratie is een organisatiestructuur die gekenmerkt wordt door aan regels onderheven procedures, verdeling van verantwoordelijkheid, hiërarchie en onpersoonlijke relaties.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Bureaucratie · Bekijk meer »

Burgerij

''La sortie du bourgeois'', geschilderd door Jean Béraud (1889) De burgerij, burgerdom of bourgeoisie (uitgesproken als) is een sociale klasse van mensen in de middenklasse en bovenklasse die hun macht of status ontlenen aan hun vermogen, opleiding en werk, anders dan de aristocraten, die hun status in eerste plaats aan hun familieachtergrond ontlenen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Burgerij · Bekijk meer »

Buste (kunst)

Een buste of borstbeeld is een beeldhouwwerk dat enkel het hoofd, de borst en de schouders toont.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Buste (kunst) · Bekijk meer »

Byzantijnse Rijk

| |- | |- | | Het Byzantijnse Rijk (kortweg Byzantium) of Oost-Romeinse Rijk (Grieks: Βασιλεία Ρωμαίων, Basileía Rhōmaíōn, "Romeinse Rijk"; ook wel Romania, Grieks: Ῥωμανία, Rhōmanía) was een keizerrijk dat in de late oudheid en de daaropvolgende middeleeuwen een groot deel van het oostelijke Middellandse Zeegebied besloeg, met als hoofdstad Constantinopel.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Byzantijnse Rijk · Bekijk meer »

Caïro (stad)

| |- | | Caïro of Kairo/Cairo (Arabisch: القاهرة Al-Qāhira) is de hoofdstad van Egypte en bestaat uit de gouvernementen Caïro en Gizeh.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Caïro (stad) · Bekijk meer »

Café

Café anno 1908, door Jean Béraud Brussel Londen Utrecht Een "fietscafé" in Wierden Interieur van Grand Café Americain in Amsterdam Café Papeneiland, een typisch Amsterdams bruin café, met de naam in het kenmerkende lettertype op de ramen geschilderd De Drie Gezusters in Groningen Een café, ook wel kroeg, knijp en bar genaamd, is een uitgaansgelegenheid waar dorpse of stadse zaken worden besproken onder het genot van alle mogelijke drank (sterke drank, wijn, bier, koffie, thee, frisdrank).

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Café · Bekijk meer »

Calais

| |- |Rodin | Calais (Nederlands: Kales) is een stad en gemeente in het Franse departement Pas-de-Calais.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Calais · Bekijk meer »

Calvinisme

Westerkerk te Amsterdam Het calvinisme is in strikte zin het theologische gedachtegoed van de hervormer Johannes Calvijn (1509-1564), met de daaruit voortvloeiende sociale en politieke leer.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Calvinisme · Bekijk meer »

Caravaggio (schilder)

Caravaggio voluit Michelangelo Merisi da Caravaggio (Amerighi da Caravaggio, gelegen in de provincie Bergamo, 29 september 1571 - Porto Ercole, tegenwoordige gemeente Monte Argentario, 18 juli 1610), was een Italiaans kunstschilder die leefde in de periode van de Barok.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Caravaggio (schilder) · Bekijk meer »

Carl Philipp Emanuel Bach

Carl Philipp Emanuel Bach Carl Philipp Emanuel Bach (Weimar, 8 maart 1714 – Hamburg, 14 december 1788) was een Duits componist.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Carl Philipp Emanuel Bach · Bekijk meer »

Centralisme

Centralisme of centralisatie behelst het streven naar een organisatie of natie die zo veel mogelijk vanuit één centraal punt of zelfs door één centraal orgaan of persoon bestuurd wordt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Centralisme · Bekijk meer »

Cesuur (geschiedenis)

Cesuur staat voor een verandering in ontwikkeling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Cesuur (geschiedenis) · Bekijk meer »

Charivari (volksgericht)

Een charivari was een ritueel in de vorm van een volksgericht, waarbij een individu of een stel dat de sociale gedragsnormen had overtreden werd bespot en bestraft.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Charivari (volksgericht) · Bekijk meer »

Charles Le Brun

Zelfportret Charles Le Brun (24 februari 1619 – 12 februari 1690) was een barokschilder uit de Franse school.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Charles Le Brun · Bekijk meer »

China

China is de benaming voor een groot cultuurgebied met een zeer lange geschiedenis, een oude beschaving en een staat in Oost-Azië.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en China · Bekijk meer »

Chinees Keizerrijk

Vlag van het Keizerrijk van 1889 tot 1911 Het Chinees Keizerrijk bestond tussen het jaar 221 v.Chr. en 1911.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Chinees Keizerrijk · Bekijk meer »

Christendom

Icoon van Jezus als Pantocrator, mozaïek uit het Hosios Loukas klooster in Boeotië, Griekenland. Vroege 11de eeuw Het christendom is een religie gebaseerd op het evangelie en leven van Jezus zoals beschreven in het Nieuwe Testament, het tweede gedeelte van het heilige boek van de christenen, de Bijbel.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Christendom · Bekijk meer »

Christiaan Huygens

Christiaan Huygens (Den Haag, 14 april 1629 – aldaar, 8 juli 1695) was een vooraanstaande Nederlandse wis-, natuur- en sterrenkundige, uitvinder en schrijver van vroege sciencefiction.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Christiaan Huygens · Bekijk meer »

Christian Wolff (filosoof)

Christian Wolff Christian Freiherr (von) Wolff (Breslau, 24 januari 1679 - Halle, 9 april 1754) was een Duitse rechtsgeleerde, filosoof, politiek denker en één van de belangrijkste figuren in de Duitse Verlichting.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Christian Wolff (filosoof) · Bekijk meer »

Christoffel Columbus

Christoffel Columbus (Italiaans Cristoforo Colombo, Spaans Cristóbal Colón, Portugees Cristóvão Colombo, Latijn Christophorus Columbus; Genua, 1451 – Valladolid, 20 mei 1506) is de beroemdste ontdekkingsreiziger uit het tijdperk van de grote ontdekkingen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Christoffel Columbus · Bekijk meer »

Chronometer

Chronometer, 1766 Chronometer, circa 1930 Zakhorloge, circa 1910 Een chronometer is een uurwerk waarvan de tijdsaanduiding voldoet aan de standaard van nauwkeurigheid zoals deze is opgesteld door het COSC (Contrôle Officiel Suisse des Chronomètres).

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Chronometer · Bekijk meer »

Clair-obscur (schilderkunst)

Caravaggio, ''De Emmaüsgangers'' Rembrandt, ''Badende vrouw'' Clair-obscur (Italiaans: chiaroscuro, Duits: Helldunkel) is een techniek uit de schilderkunst, film en fotografie waarbij de licht-donkercontrasten sterker worden uitgebeeld dan ze in werkelijkheid vaak zijn.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Clair-obscur (schilderkunst) · Bekijk meer »

Claudius Galenus

Claudius Galenus Claudius Galenus, Galenus van Pergamon, (Pergamum,129 – 199) was een Grieks/Romeinse arts die in de geschiedenis van de westerse geneeskunde een belangrijke plaats inneemt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Claudius Galenus · Bekijk meer »

Clermont-Ferrand

Uitzicht over de stad Kathedraal Notre-Dame-de-l'Assomption van Clermont-Ferrand Clermont-Ferrand (Occitaans: Clarmont-Ferrand, Clarmont, Clarmont d'Auvèrnhe of Clarmont d'Auvèrnha) is de hoofdstad van de voormalige Franse regio Auvergne en de belangrijkste stad in en tevens hoofdplaats van het departement Puy-de-Dôme.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Clermont-Ferrand · Bekijk meer »

Common Sense (Thomas Paine)

Common Sense (Gezond verstand) is een pamflet geschreven door Thomas Paine.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Common Sense (Thomas Paine) · Bekijk meer »

Congres van Wenen

Het Congres van Wenen of Weens Congres werd na de val van Napoleon in 1814 en 1815 gehouden door de overwinnende mogendheden Pruisen, Oostenrijk, Rusland en het Verenigd Koninkrijk met als doel de staatkundige herordening en institutionele reconstructie van Europa.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Congres van Wenen · Bekijk meer »

Conjunctuur

Conjunctuur of fluctuatie is de verandering van het groeipercentage van de economie of de productie op de korte termijn.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Conjunctuur · Bekijk meer »

Constantijn de Grote

Flavius Valerius Aurelius Constantinus (Naissus, 27 februari ca. 280 - Ancyrona, 22 mei 337), bekend als Constantijn I de Grote, was een Romeins keizer.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Constantijn de Grote · Bekijk meer »

Constantinopel

Kaart van Constantinopel met de stadsmuren Constantinopel in het Byzantijnse Rijk. Keizerlijke district van Constantinopel met o.a. het hippodroom, het keizerlijke paleis en de beroemde kathedraal Hagia Sophia gotische stijl (Franse miniatuur, na 1455)Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Français 9087, http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b8449038d/f424.item.r.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Constantinopel · Bekijk meer »

Constitutie

Een constitutie is de staatsinrichting van een staat.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Constitutie · Bekijk meer »

Continent

Indelingen van de wereld in continenten. Een continent is een zeer grote landmassa die niet of vrijwel niet met andere landmassa's verbonden is, en die zo groot is dat er plekken zijn waar een landklimaat of overgangsklimaat heerst.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Continent · Bekijk meer »

Contrareformatie

Concilie van Trente (1545-1563) De Katholieke Reformatie, Katholieke Hervorming of contrareformatie was de hervormingsbeweging binnen de Katholieke Kerk die aanving tijdens de 16e eeuw.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Contrareformatie · Bekijk meer »

Conventie

Een conventie is een afspraak tussen twee of meer partijen, maar vaak tussen alle leden van een grote of kleine gemeenschap.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Conventie · Bekijk meer »

Cuius regio, eius religio

Cuius regio, eius religio (”wiens gebied, diens gebed”), ook cuius regio, illius religio, is de Latijnse omschrijving van de rechtsregel waarnaar volgens de Godsdienstvrede van Augsburg (1555) in de diverse staten van het Duitse Rijk moest worden gehandeld ten aanzien van de godsdienst.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Cuius regio, eius religio · Bekijk meer »

Cultuur

Cultuur is dat wat de mens schept.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Cultuur · Bekijk meer »

Curaçao

Curaçao (Papiaments: Kòrsou) is een eiland in de zuidelijke Caraïbische Zee, voor de kust van Venezuela.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Curaçao · Bekijk meer »

De dame met de hermelijn

De dame met de hermelijn is een schilderij van Leonardo da Vinci.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en De dame met de hermelijn · Bekijk meer »

De facto

De facto is Latijn voor "in feite" of "in de praktijk".

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en De facto · Bekijk meer »

De geograaf

De geograaf is een gecompliceerd schilderij waarop de Hollandse meester Johannes Vermeer het belang van onderzoek en wetenschap naar voren brengt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en De geograaf · Bekijk meer »

De humani corporis fabrica libri septem

Handgekleurde houtsnede van Johan Stefan van Kalkar 7e houtsnede van Vesalius De humani corporis fabrica libri septem (Zeven boeken over de bouw van het menselijk lichaam) is een anatomieboek geschreven door Vesalius, gepubliceerd in Bazel in 1543, het jaar dat de De Revolutionibus Orbium Coelestium (Over de omwentelingen der hemellichamen) van Nicolaus Copernicus verscheen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en De humani corporis fabrica libri septem · Bekijk meer »

De iure belli ac pacis

De iure belli ac pacis (Over het recht van oorlog en vrede) is een boek van Hugo de Groot uit 1625.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en De iure belli ac pacis · Bekijk meer »

De jure

De jure, in klassiek Latijn gespeld als de iure, is een uitdrukking die "volgens het recht" betekent.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en De jure · Bekijk meer »

De staalmeesters

De staalmeesters is de naam waaronder het schilderij De waardijns van het Amsterdamse lakenbereidersgilde bekend staat.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en De staalmeesters · Bekijk meer »

Dejima

Dejima of Deshima (Japans: 出島, in de 17e eeuw ook wel 築島, Tsukishima, "Eiland dat uitsteekt") was een kunstmatig, waaiervormig eilandje van nog geen anderhalve hectare in de haven van Nagasaki in Japan.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Dejima · Bekijk meer »

Demografie van Europa

Groei en afname van de bevolking in de Europese landen in 2009 Bevolkingsdichtheid in Europa De demografie van Europa is zowel in historisch als in cultureel opzicht een zeer belangrijk gegeven.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Demografie van Europa · Bekijk meer »

Dertien koloniën

De dertien koloniën (Engels: Thirteen Colonies) waren de Britse koloniën aan de oostkust van Noord-Amerika die in 1775 in opstand kwamen en op 4 juli 1776 hun onafhankelijkheid uitriepen als de Verenigde Staten van Amerika.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Dertien koloniën · Bekijk meer »

Dertigjarige Oorlog

De Dertigjarige Oorlog (1618–1648) was een grootschalig conflict waar de meeste Europese mogendheden bij betrokken waren.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Dertigjarige Oorlog · Bekijk meer »

Desiderius Erasmus

nog een afbeelding Grafsteen van Erasmus in de Münster van Bazel Desiderius Erasmus (Rotterdam, 28 oktober 1466, 1467 of 1469 – Bazel, 12 juli 1536) was een Nederlandse priester, augustijner kanunnik, theoloog, filosoof, schrijver en humanist.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Desiderius Erasmus · Bekijk meer »

Dialect

Dialect is in de taalkunde de benaming voor een talige variëteit die niet als standaardtaal geldt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Dialect · Bekijk meer »

Difterie

Difterie, vroeger ook bekend als kroep, is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door een bacterie (Corynebacterium diphtheriae), die via hoesten van mens op mens wordt overgebracht.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Difterie · Bekijk meer »

Dominee

Het woord dominee (afgekort ds., of da. voor een vrouwelijke dominee) is een aanspreektitel voor een predikant, zoals professor dat is bij een hoogleraar.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Dominee · Bekijk meer »

Donatello

Bargello Donatello (Florence, 1386 - aldaar, 13 december 1466) was een Italiaans beeldhouwer die werkzaam was in de vroege Renaissance.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Donatello · Bekijk meer »

Donato Bramante

Donato Bramante Donato Bramante (Fermignano (bij Urbino), 1444 – Rome, 11 april 1514) was een Italiaanse architect en kunstschilder, die tijdens de Italiaanse renaissance werkte in Florence en Rome.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Donato Bramante · Bekijk meer »

Dorische orde

Dorisch kussenkapiteel van de Hera-tempel in Olympia De Dorische orde is ongetwijfeld de oudste van de drie bekendste bouworden uit de Griekse oudheid (de andere zijn de Ionische en de Korinthische orde).

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Dorische orde · Bekijk meer »

Droit divin

Karel I van Engeland wordt gekroond door een hand uit een wolk, mogelijk God. Het droit divin is het goddelijk recht waarmee absolute christelijke vorsten hun gezag legitimeerden.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Droit divin · Bekijk meer »

Duits

'''-- ''Het Duitse taalgebied'' --''' Verspreiding van het Duits in West- en Midden-Europa Verspreiding in de wereld Het Duits is een taal behorende tot de West-Germaanse tak van de Germaanse talen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Duits · Bekijk meer »

Duitse Keizerrijk

Duitse Keizerrijk (Duits: Deutsches Kaiserreich) is de onofficiële benaming voor de periode tussen 18 januari 1871 en 9 november 1918 waarin het Duitse Rijk een semi-constitutionele monarchie was.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Duitse Keizerrijk · Bekijk meer »

Duitse talen en dialecten

De Duitse talen en dialecten in het Duits aangeduid als Deutsche Mundarten, is een groep West-Germaanse talen en dialecten die gesproken worden in Duitsland, België (de Duitse kantons), Frankrijk (Elzas-Lotharingen), het Duitstalige gedeelte van Zwitserland, Oostenrijk en Italië (Zuid-Tirol en een aantal enclaves).

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Duitse talen en dialecten · Bekijk meer »

Dynastie

Een dynastie is een opeenvolging van heersers die tot eenzelfde familie behoren.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Dynastie · Bekijk meer »

Dysenterie

Dysenterie is een zware vorm van diarree die wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van bloed in de ontlasting.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Dysenterie · Bekijk meer »

Edict van Nantes

kasteel van de hertogen van Bretagne in Nantes, waar het Edict werd uitgevaardigd Het Edict van Nantes was een op 13 april 1598 door de Franse koning Hendrik IV uitgevaardigd edict.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Edict van Nantes · Bekijk meer »

Edirne (stad)

Edirne (Nederlands (in historische context): Adrianopel; Grieks: Αδριανούπολις, Adrianoúpolis; Bulgaars: Одрин', Odrin) is een stad in het Europese deel van Turkije in het historische Thracië.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Edirne (stad) · Bekijk meer »

Eduard I van Engeland

Eduard I (Engels: Edward) (Palace of Westminster, Westminster, 17 juni 1239 – Burgh by Sands, 7 juli 1307) was koning van Engeland van 1272 tot 1307.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Eduard I van Engeland · Bekijk meer »

Eduard II van Engeland

Eduard II van Carnarvon (Engels: Edward, Caernarfon (Wales), 25 april 1284 – Berkeley Castle (Gloucestershire), 21 september 1327) was koning van Engeland van 1307 tot 1327.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Eduard II van Engeland · Bekijk meer »

Eduard III van Engeland

Eduard III (Engels: Edward) (Windsor Castle, 13 november 1312 – Richmond upon Thames, 21 juni 1377) was koning van Engeland van 1327 tot 1377.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Eduard III van Engeland · Bekijk meer »

Eigendom

Eigendom is het recht van een rechtssubject om over een zaak (stuk grond, voorwerp, hoeveelheid geld enz.) naar eigen goeddunken te beschikken en anderen van deze beschikking uit te sluiten.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Eigendom · Bekijk meer »

Eikel (vrucht)

Eikels van de wintereik Een ontkiemde eikel van ''Quercus robur'' ''Quercus ithaburensis ssp.macrolepis'' Een eikel of een aker is de vrucht van een eik.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Eikel (vrucht) · Bekijk meer »

Elite

Elite (Frans: élite uit Latijn eligere.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Elite · Bekijk meer »

Elizabeth I van Engeland

Tower van Londen 1593. Elizabeth I (Greenwich, 7 september 1533 – Richmond upon Thames, 24 maart 1603) was koningin van Engeland en van Ierland vanaf 17 november 1558 tot haar dood.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Elizabeth I van Engeland · Bekijk meer »

Elzas

Ligging van de Elzas in Frankrijk Elzas (Frans: Alsace, Duits: Elsass) is een streek en een voormalige bestuurlijke regio van Frankrijk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Elzas · Bekijk meer »

Emancipatie

Gedenksteen van het 25-jarig Emancipatiefeest in 1888 op Curaçao Emancipatie (van het Latijnse emancipatio) is het streven naar een volwaardige plaats in de samenleving vanuit een achtergestelde positie.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Emancipatie · Bekijk meer »

Empirisch onderzoek

Empirisch onderzoek omvat elke wetenschappelijke onderzoeksactiviteit die directe, eigen waarnemingen gebruikt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Empirisch onderzoek · Bekijk meer »

Engeland

Engeland (Engels: England) is een voormalig koninkrijk en maakt als constituerend land met Noord-Ierland, Schotland en Wales deel uit van één soevereine staat: het Verenigd Koninkrijk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Engeland · Bekijk meer »

Engelse Burgeroorlog

De Engelse Burgeroorlog is de periode van conflict in de koninkrijken Engeland, Schotland en Ierland tussen 1639 en 1651, en verwijst specifiek naar de twee oorlogen (1642–1645 en 1648–1649) tussen de koningsgezinde aanhangers van Karel I van Engeland – de cavaliers – en de aanhangers van het Long Parliament, de roundheads.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Engelse Burgeroorlog · Bekijk meer »

Epidemie

Een militair ziekenhuis in Kansas tijdens de uitbraak van de Spaanse griep. Een epidemie (Grieks: epidémios, "over de (gehele) bevolking") is een verschijnsel dat meestal in ongunstige zin optreedt in een kleiner of groter gebied van mens of dier.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Epidemie · Bekijk meer »

Erfopvolging

Erfopvolging is de regeling, die binnen een monarchie of andere dynastie geldt, voor het geval waarin een heersend monarch overlijdt, aftreedt of om andere redenen de regering moet neerleggen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Erfopvolging · Bekijk meer »

Essen (Noordrijn-Westfalen)

Essen is een kreisfreie Stadt, gelegen in het Ruhrgebied in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Essen (Noordrijn-Westfalen) · Bekijk meer »

Etiquette

Etiquette op een bal in Londen in het Victoriaans tijdperk. De etiquette of het decorum is een geheel van cultuurgebonden beleefdheidsregels en de omgangsvormen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Etiquette · Bekijk meer »

Europa (werelddeel)

Europa ten opzichte van andere continenten Europa is de naam van het werelddeel dat ten westen van Azië en ten noorden van Afrika ligt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Europa (werelddeel) · Bekijk meer »

Europese kolonisatie

Europese kolonisatie is de historische kolonisatie van andere werelddelen door (met name West-)Europese landen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Europese kolonisatie · Bekijk meer »

Evangelie volgens Matteüs

Het Evangelie volgens Matteüs (vaak kortweg Matteüs of Mattheüs genoemd) is een van de vier evangeliën in het Nieuwe Testament van de christelijke Bijbel.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Evangelie volgens Matteüs · Bekijk meer »

Excommunicatie

''De excommunicatie van Robert de Vrome'' (Jean-Paul Laurens) Excommunicatie, afsnijding of in de ban doen is het uit een kerkelijke gemeenschap uitstoten van iemand die volgens de gezagsdragers volhardt in de zonde.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Excommunicatie · Bekijk meer »

Experiment

''Een experiment met een vogel in een luchtpomp'', Joseph Wright of Derby, 1768 Een experiment of proef is een zorgvuldig opgezette en nauwkeurige observatie van een stukje werkelijkheid dat kan worden uitgevoerd om een wetenschappelijke hypothese te testen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Experiment · Bekijk meer »

Factie

Een factie is een politieke groepering, met name als die deel uitmaakt van een grotere groep.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Factie · Bekijk meer »

Factorij

De Nederlandse factorij in Hirado. 17e-eeuwse gravure Het kasteel Elmina Een factorij was een nederzetting in een ander land die fungeerde als steunpunt voor overzeese handel.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Factorij · Bekijk meer »

Federalisme

Het federalisme is een staatsvorm waarin de soevereiniteit wordt gedeeld tussen het centrale of nationale of federale niveau en de deelstaten.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Federalisme · Bekijk meer »

Feodalisme

Het feodalisme of de feodaliteit (van het Latijnse feudum of "leen") is in politieke zin het leenstelsel dat van de val van het West-Romeinse Rijk (ca. 500) tot in de nieuwe tijd in Europa bestond.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Feodalisme · Bekijk meer »

Fernand Braudel

Gedenkplaquette in Parijs Fernand Braudel (Luméville-en-Ornois, 24 augustus 1902 – Cluses, 27 november 1985) was een Frans historicus.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Fernand Braudel · Bekijk meer »

Filippo Brunelleschi

Filippo Brunelleschi (Florence, 1377 - aldaar, 15 april 1446) was een architect, ingenieur, goudsmid en beeldhouwer uit de Italiaanse renaissance.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Filippo Brunelleschi · Bekijk meer »

Filips II van Spanje

Wapen van Filips II, Koning van Spanje en Portugal, heerser over de Nederlanden en tijdelijk ook over Engeland. Filips II (Valladolid, 21 mei 1527 - San Lorenzo de El Escorial, 13 september 1598) was heerser over Castilië en Aragón (deze landen vormden samen Spanje), Napels, Sicilië, de Spaanse Nederlanden en Portugal.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Filips II van Spanje · Bekijk meer »

Filips IV van Frankrijk

Filips IV van Frankrijk, bijgenaamd de Schone (Frans: Philippe le Bel), (Fontainebleau, 1268 - Fontainebleau, 29 november 1314) was koning van Frankrijk van 1285 tot 1314.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Filips IV van Frankrijk · Bekijk meer »

Foelie

kiemwit (de muskaatnoot), een zwarte zaadhuid (de dop), en een rode zaadmantel. foelie Foelie (ook: folie) is een in de keuken gebruikte specerij met een vrij zachte smaak.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Foelie · Bekijk meer »

Founding Fathers

''The Declaration of Independence'', een schilderij van John Trumbull. Het beeldt het zogeheten ''Committee of Five'' af, dat hun ontwerp van de Onafhankelijkheidsverklaring aan de rest het ''Continental Congress'' presenteert. Dit vond plaats op 28 juni 1776. Founding Fathers is de naam die in de VS gebruikt wordt voor de grondleggers van de Verenigde Staten van Amerika.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Founding Fathers · Bekijk meer »

Francesco Petrarca

Standbeeld in de Uffizi, Florence Francesco Petrarca (ook Francesco Petracco) (Arezzo, 20 juli 1304 – Arquà Petrarca, 19 juli 1374) was een Italiaans dichter en prozaschrijver en tevens de grondlegger van het humanisme.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Francesco Petrarca · Bekijk meer »

Franche-Comté

De Franche-Comté (Arpitaans: Franche-Comtât) is een voormalige provincie en regio van Frankrijk, tegenwoordig onderdeel van de regio Bourgogne-Franche-Comté.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Franche-Comté · Bekijk meer »

Frankrijk

Frankrijk, officieel de Franse Republiek (Frans: République française), is een land in West-Europa en qua oppervlakte het op twee na grootste Europese land.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Frankrijk · Bekijk meer »

Frankrijk in de Middeleeuwen

Dit artikel behandelt de geschiedenis van Frankrijk in de Middeleeuwen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Frankrijk in de Middeleeuwen · Bekijk meer »

Frans

Minderheden Het Frans is veruit de meest gesproken Gallo-Romaanse taal.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Frans · Bekijk meer »

Frans Hals

Frans Hals (Antwerpen, 1582/1583 - Haarlem, begraven 1 september 1666) geldt als een van de belangrijkste Oude Hollandse Meesters.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Frans Hals · Bekijk meer »

Franse Oost-Indische Compagnie

Wapen van de Franse Oost-Indische Compagnie De Franse Oost-Indische Compagnie (Frans: Compagnie française des Indes Orientales) was een commerciële onderneming die werd gesticht in 1664, als tegenhanger van de Nederlandse en Britse Oost-Indische Compagnieën.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Franse Oost-Indische Compagnie · Bekijk meer »

Franse Revolutie

Jeanne-Louise (Nanine) Vallain (1767-1815) De Franse Revolutie (1789–1799"Het is gebruikelijk de omwenteling te laten beginnen met de bijeenkomst van de Staten-Generaal op 5 mei 1789 en te laten eindigen óf met de val van Robespierre (27 juli 1794), óf met de staatsgreep van Bonaparte (24 dec. 1799)." Encarta-encyclopedie Winkler Prins (1993–2002) s.v. "Franse Revolutie. §1. Chronologisch verloop van de gebeurtenissen". Microsoft Corporation/Het Spectrum.) was een invloedrijke politieke omwenteling aan het eind van de 18e eeuw waarbij de absolute monarchie die Frankrijk drie eeuwen had geregeerd werd afgeschaft en de Eerste Franse Republiek werd opgericht.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Franse Revolutie · Bekijk meer »

Frederik II van Pruisen

von Katte aanzien Frederik de Grote als kroonprins door Antoine Pesne (1736) Hij leefde apart van zijn echtgenote Elisabeth Christine van Brunswijk-Bevern, die hij enkel ontmoette bij staatsaangelegenheden Slot Rheinsberg Jean François de Troy, The Declaration of Love, 1731. Stiftung Preussische Schlösser und Gärten, Berlin-Brandenburg De groei van Pruisen tijdens de regering van Frederik de Grote Slag bij Leuthen Zevenjarige Oorlog George en James Keith, Friedrich Rudolf von Rothenburg en Francesco Algarotti Adolph von Menzel (1850-52) Het Chinese paviljoen of theehuis, gebouwd tussen 1754 en 1757 door Johann Gottfried Büring Portret uit 1763 door Johann Georg Ziesenis Het Stadtschloss Potsdam (1772) Zijn lievelingshond, de Italiaanse windhond waarnaast hij begraven wilde worden Frederik de Grote op 60-jarige leeftijd; ruiterstandbeeld in Huis Doorn.https://web.archive.org/web/20070313184243/http://www.collectieutrecht.nl/view.asp?type.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Frederik II van Pruisen · Bekijk meer »

Frederik Willem I van Pruisen

Het tabakscollege aan het werk. Frederik II zit rechts vooraan. Jachtslot Stern in de bossen van Potsdam, gebouwd door Cornelis van den Bosch, afkomstig uit Haarlem Frederik Willem I (Duits: Friedrich Wilhelm I.) (Berlijn, 14 augustus 1688 – Potsdam, 31 mei 1740) was koning in Pruisen en keurvorst van Brandenburg (als Frederik Willem II) van 1713 tot zijn dood.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Frederik Willem I van Pruisen · Bekijk meer »

Fronton (bouwkunde)

Metope, F:Geison, G:Timpaan of Fronton, H:Cimaas, I:Akroterion Diverse soorten fronton Het fronton is in de bouwkunde de bekroning van een gevel, venster of ingang in driehoeks- of segmentvorm.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Fronton (bouwkunde) · Bekijk meer »

Fysiologie

Fysiologie is de biologische wetenschap die de levensverrichtingen (zoals de stofwisseling) van organismen bestudeert.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Fysiologie · Bekijk meer »

Galileo Galilei

Galileo Galilei in 1624, portret door Ottavio Leoni (1578-1630) Viviani, 1892, Tito Lessi Galileo Galilei (Pisa, 15 februari 1564 – Arcetri, Florence, 8 januari 1642) was een Italiaans natuurkundige, astronoom, wiskundige en filosoof.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Galileo Galilei · Bekijk meer »

Ganges (rivier)

De Ganges is een 2510 km lange rivier die door India en Bangladesh stroomt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Ganges (rivier) · Bekijk meer »

Gdańsk

| |- |Zicht op de oude haven, de 'Mottlau' |- |De markante Kraanpoort, 'Krantor' |- |Groene poort, 'Grünes Tor' |- |Neptunusfontein met op achtergrond de Artushof in het centrum | Gdańsk (uitspraak.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Gdańsk · Bekijk meer »

Geestelijke

Geestelijken Rembrandt (1633) Orthodoxe geestelijken in de ''All Saints' Antiochian Orthodox Church'', Raleigh, Verenigde Staten. Van links naar rechts een priester, twee diakenen en op de rug gezien een bisschop kardinaal Danneels, Roger Vangheluwe en Jozef De Kesel Een islamitische geestelijke: de prominente Koeweitse imam en journalist Mohammed al-Awadi Hebron en Kiryat Arba met leerlingen Een geestelijke is iemand die, vaak door een bepaalde religieuze wijding, de bevoegdheid heeft gekregen om godsdienstonderricht te geven en/of bepaalde gewijde handelingen te verrichten en/of religieuze bestuursfuncties uit te oefenen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Geestelijke · Bekijk meer »

Genève (stad)

Luchtfoto van Genève Cathédrale St. Pierre Het twaalf meter hoge standbeeld 'Broken Chair' van Daniel Berset, in 2007 opgericht ter ere van de slachtoffers van landmijnen en clusterbommen op de Place des Nations Genève (Frans: Genève; Arpitaans: Geneva; Duits: Genf; Italiaans: Ginevra; Reto-Romaans: Genevra) is na Zürich de grootste stad van Zwitserland en heeft volgens de gemeentelijke website 201.164 inwoners (december 2015) en ligt in het Franstalige gedeelte van het land.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Genève (stad) · Bekijk meer »

Geneesmiddel

Pillenbakje voor dagelijks gebruik, met vakindeling voor morgen, middag, avond en nacht Tilidine, een pijnstiller Een geneesmiddel, ook medicijn en medicament, is een chemische stof of complex van chemische stoffen met een beoogd farmacologisch, immunologisch of metabolisch effect op het (dierlijk of menselijk) lichaam.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Geneesmiddel · Bekijk meer »

George Washington

George Washington (Westmoreland County (Virginia), 22 februari 1732 – Mount Vernon (Virginia), 14 december 1799) was generaal, opperbevelhebber van de koloniën in de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog, slavenhouder en de eerste president van de Verenigde Staten van 1789 tot 1797.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en George Washington · Bekijk meer »

Gerbrand Adriaensz. Bredero

Monument voor Bredero in Amsterdam Gerbrand Adriaenszoon Bredero (Amsterdam, 16 maart 1585 - aldaar, 23 augustus 1618) was een Nederlands dichter, toneelschrijver en rederijker, niet van hooggecultiveerde renaissancewerken maar van een volkse dichtkunst.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Gerbrand Adriaensz. Bredero · Bekijk meer »

Gerst

Gerst (Hordeum vulgare) is een graansoort.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Gerst · Bekijk meer »

Geschiedenis

allegorie van geschiedenis), Nikolaos Gyzis, 1892 Geschiedenis verwijst in de eerste plaats naar de vakdiscipline die zich bezighoudt met de studie van chronologische ordening van gebeurtenissen, zich daarbij baserend op een kritisch onderzoek van bronnen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Geschiedenis · Bekijk meer »

Geschiedenis van de westerse beschaving

De geschiedenis van de westerse beschaving valt grotendeels samen met de geschiedenis van Europa en wordt ingedeeld in verschillende periodes.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Geschiedenis van de westerse beschaving · Bekijk meer »

Geschiedenis van Denemarken

Kaart van Denemarken uit 1630 De geschiedenis van Denemarken kan worden verdeeld in verschillende perioden.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Geschiedenis van Denemarken · Bekijk meer »

Geschiedenis van Duitsland

Dit artikel geeft een beknopt overzicht van de geschiedenis van Duitsland.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Geschiedenis van Duitsland · Bekijk meer »

Geschiedenis van Engeland

Deze geschiedenis van Engeland beschrijft de prehistorie en de geschiedenis van het grootste en dichtstbevolkte deel van het Verenigd Koninkrijk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Geschiedenis van Engeland · Bekijk meer »

Geschiedenis van Europa

Dit artikel is een overzicht van de (menselijke) geschiedenis van het werelddeel Europa.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Geschiedenis van Europa · Bekijk meer »

Geschiedenis van Frankrijk

Dit artikel geeft beknopt en chronologisch de geopolitieke en culturele ontwikkelingen van de geschiedenis van Frankrijk weer.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Geschiedenis van Frankrijk · Bekijk meer »

Geschiedenis van Japan

Dit artikel beoogt een overzicht te geven van de geschiedenis van Japan.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Geschiedenis van Japan · Bekijk meer »

Geschiedenis van Nederland

De geschiedenis van Nederland is het verhaal van het gebied van het huidige Nederland.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Geschiedenis van Nederland · Bekijk meer »

Geschiedenis van Portugal

Hendrik de Zeevaarder De geschiedenis van Portugal is de geschiedenis van een oud Europees land, waarvan de oorsprong teruggaat tot de vroege middeleeuwen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Geschiedenis van Portugal · Bekijk meer »

Geschiedenis van Rusland

De koloniale groei van het Russische rijk tussen 1613 en 1914 De geschiedenis van Rusland beslaat een lange en veelbewogen reeks eeuwen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Geschiedenis van Rusland · Bekijk meer »

Geschiedenis van Schotland

De geschiedenis van Schotland is de geschiedenis van het deel van het Verenigd Koninkrijk dat Schotland heet.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Geschiedenis van Schotland · Bekijk meer »

Geschiedenis van Servië

Dit artikel geeft een overzicht van de geschiedenis van Servië.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Geschiedenis van Servië · Bekijk meer »

Geschiedenis van Spanje

Dit artikel geeft een overzicht van de geschiedenis van Spanje.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Geschiedenis van Spanje · Bekijk meer »

Geschiedenis van Zweden

Dit artikel beschrijft de geschiedenis van Zweden.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Geschiedenis van Zweden · Bekijk meer »

Geschiedenis van Zwitserland

Dit artikel beschrijft de geschiedenis van Zwitserland.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Geschiedenis van Zwitserland · Bekijk meer »

Geschiedfilosofie

Universiteit van Berlijn (foto uit 1900), de eerste universiteit die - met Hegel - geschiedfilosofie in haar aanbod opnam. Geschiedfilosofie, ofwel wijsbegeerte der geschiedenis, is een tak van de filosofie die zich enerzijds bezighoudt met de betekenis die mogelijk kan worden toegekend aan de menselijke geschiedenis en anderzijds de praktijk van geschiedschrijving analyseert.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Geschiedfilosofie · Bekijk meer »

Geur

Honden kunnen zeer goed geuren onderscheiden. Geur wordt veroorzaakt door de inwerking op het reukorgaan in de neus door aerosolen of gassen, kleine moleculaire deeltjes die verdampen uit een stof.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Geur · Bekijk meer »

Gewas

Een gewas is een plantensoort, die geteeld wordt voor de productie van planten in de land- en tuinbouw, bijvoorbeeld in de akkerbouw en sierteelt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Gewas · Bekijk meer »

Geweten

Illustratie van François Chifflart, voor ''La conscience'' van Victor Hugo Het geweten (Duits: Gewissen, Grieks: syneidèsis, Latijn: conscientia, dat wil zeggen "bij of met zichzelf weten") vergelijkt een aangeleerde of ingeboren ethische norm met een praktische situatie.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Geweten · Bekijk meer »

Giambattista Vico

Giambattista Vico of Giovan Battista Vico (Napels, 23 juni 1668 - aldaar, 23 januari 1744) was een Italiaans filosoof, jurist en een voorloper van de geschiedfilosofie.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Giambattista Vico · Bekijk meer »

Gian Lorenzo Bernini

Sint-Pietersplein Het Baldakijn van Bernini Detail van de Vierstromenfontein Santa Maria Maggiore Buste van Lodewijk XIV in het Kasteel van Versailles Gian Lorenzo Bernini (Napels, 7 december 1598 - Rome, 28 november 1680) was een Italiaanse architect en beeldhouwer uit de barokperiode.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Gian Lorenzo Bernini · Bekijk meer »

Gietijzer

Gietijzeren pan Gietijzer is een in vormen gegoten legering van ijzer, koolstof (2,5%-6,67%), mangaan en silicium.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Gietijzer · Bekijk meer »

Glorious Revolution

Westerwolde De Glorious Revolution (in het Nederlands ook bekend als de Roemrijke omwenteling en de Glorieuze overtocht) is de benaming van de machtsovername door de Nederlandse stadhouder Willem III van Oranje-Nassau en zijn echtgenote Maria Stuart als koning en koningin van Engeland, Schotland en Ierland in 1688–1689, op uitnodiging van een aantal protestantse leiders in Londen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Glorious Revolution · Bekijk meer »

God (christendom)

God de Vader, de Zoon en de Heilige Geest door El Greco God is het opperwezen binnen het christendom.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en God (christendom) · Bekijk meer »

God (monotheïsme)

God is in monotheïstische religies het Opperwezen, een hogere macht die de unieke schepper en onderhouder is van al het bestaande.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en God (monotheïsme) · Bekijk meer »

Goddelijke voorzienigheid

De voorzienigheid Gods of goddelijke voorzienigheid is een in het christendom gebruikte term waarmee de veronderstelde universele macht en handelende aanwezigheid van God in de wereld wordt aangeduid.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Goddelijke voorzienigheid · Bekijk meer »

Godsdienstoorlog

Een godsdienstoorlog is een oorlog veroorzaakt door godsdienstige verschillen of gelegitimeerd door godsdienstige argumenten.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Godsdienstoorlog · Bekijk meer »

Godsdienstvrede van Augsburg

Het verdrag. De godsdienstvrede van Augsburg was een vredesovereenkomst die in 1555 na veertig jaar van religieuze twisten in het Heilige Roomse Rijk, met als hoogtepunten de Schmalkaldische Oorlog (1546-1552) en de Vorstenopstand, getekend werd op de Rijksdag van 25 september 1555 een compromis bereikt tussen de Habsburgse Ferdinand I, die zijn broer keizer Karel V verving, en de katholieke Rijksgroten aan de ene kant, en het Schmalkaldisch Verbond aan de andere kant, dat de protestantse rijkvorsten groepeerde.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Godsdienstvrede van Augsburg · Bekijk meer »

Godsdienstvrijheid

''Freedom of Worship'', een schilderij van Norman Rockwell uit 1943 Godsdienstvrijheid (ook wel vrijheid van godsdienst, vrijheid van religie of religievrijheid genoemd) is een van de klassieke grondrechten.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Godsdienstvrijheid · Bekijk meer »

Goed en kwaad

Het begrip goed en kwaad verwoordt doorgaans een tegenstelling of spanning die in vele religies, filosofieën, mythen en andere verhalen wordt aangetroffen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Goed en kwaad · Bekijk meer »

Golf (natuurkunde)

Enkelvoudige harmonische trilling Een golf is een zich ruimtelijk voortplantende verandering (verstoring) of trilling van een plaats- en tijdsafhankelijke fysische grootheid.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Golf (natuurkunde) · Bekijk meer »

Gottfried Wilhelm Leibniz

Gottfried Wilhelm (von) Leibniz, ook als Leibnitz gespeld (Leipzig, 1 juli 1646 – Hannover, 14 november 1716), was een veelzijdige Duitse wiskundige, filosoof, logicus, natuurkundige, historicus, rechtsgeleerde en diplomaat, die wordt beschouwd als een van de grootste denkers van de 17e eeuw.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Gottfried Wilhelm Leibniz · Bekijk meer »

Gouden eeuw (metafoor)

Het Gouden Tijdperk door Pietro da Cortona. Een gouden eeuw of gouden tijdperk is een term die gebruikt wordt om te verwijzen naar een periode in de geschiedenis van bijvoorbeeld een land of cultuur dat op een bepaald gebied boven andere periodes uitsteekt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Gouden eeuw (metafoor) · Bekijk meer »

Gouverneur-generaal

Gouverneur-generaal is in veel onderhorige (speciaal koloniale) gebieden de titel van de hoogste gezagsdrager.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Gouverneur-generaal · Bekijk meer »

Graafschap Henegouwen

Topografische kaart van het Graafschap Henegouwen in de late 14e eeuw. Het graafschap Henegouwen was een vorstendom dat zijn naam heeft ontleend aan de reeds tijdens de Karolingische periode bestaande Henegouw (pagus Hanoniensis), die later het zuidelijk deel van het graafschap vormde.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Graafschap Henegouwen · Bekijk meer »

Graafschap Holland

Het graafschap Holland was een graafschap binnen het Rooms-Duitse Rijk, waarvan het gebied uiteindelijk ongeveer overeenkwam met de provincies Noord- en Zuid-Holland zonder de Zuid-Hollandse eilanden en met de eilanden Terschelling, Vlieland, Urk en Schokland, die later zijn overgeheveld naar andere provincies.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Graafschap Holland · Bekijk meer »

Graafschap Zeeland

Het graafschap Zeeland was, zoals de andere gewesten in de Nederlanden, tot aan de Bourgondische tijd relatief zelfstandig.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Graafschap Zeeland · Bekijk meer »

Granada (stad)

Granada is een stad en gemeente in Andalusië, in het zuidoosten van Spanje, en is de hoofdstad van de provincie Granada.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Granada (stad) · Bekijk meer »

Gravure

Albrecht Dürer, ''Melencolia'' (gravure) |- |Marie-Antoinette |- |Staalgravure uit 1853 | Een gravure is een afdruk in diepdruk-techniek van een afbeelding of een tekst die in een metalen plaat is gegraveerd (gesneden).

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Gravure · Bekijk meer »

Grieks-Orthodoxe Kerk

De Grieks-Orthodoxe Kerk of de Kerk van Griekenland (Grieks: Εκκλησία της Ελλάδος, Ekklēsía tês Helládos) is een van de vijftien autocefale oosters-orthodoxe kerken.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Grieks-Orthodoxe Kerk · Bekijk meer »

Griep

Griep of influenza is een ziekte die door het influenzavirus wordt veroorzaakt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Griep · Bekijk meer »

Grondwet

De ''Magna Carta'' uit 1215, een van de eerste documenten met kenmerken van een grondwet. In het staatsrecht is een constitutie de grondslag van een staat.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Grondwet · Bekijk meer »

Grondwet van de Verenigde Staten

|Pagina I van de Grondwet van de Verenigde Staten |- |De Syng inkstand, waarmee de Grondwet was ondertekend | De Grondwet van de Verenigde Staten (Engels: Constitution of the United States) is de hoogste wet van de Verenigde Staten van Amerika en de oudst gecodificeerde geschreven nationale grondwet die nog van kracht is.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Grondwet van de Verenigde Staten · Bekijk meer »

Grootgrondbezitter

Een grootgrondbezitter is een heerser, instelling of particulier persoon die in bezit is van een grote oppervlakte aan land.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Grootgrondbezitter · Bekijk meer »

Groothertogdom Toscane

Het groothertogdom Toscane (Italiaans: Granducato di Toscana, Latijn: Magnus Ducatus Etruriae) was een Centraal-Italiaanse monarchie die bestond, met onderbrekingen, van 1569 tot 1859.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Groothertogdom Toscane · Bekijk meer »

Grootvorstendom Moskou

Het Grootvorstendom Moskou (Russisch: Великое Княжество Московское, Velikoje Knjazjestvo Moskovskoje) was een laat-middeleeuws Russisch vorstendom met als hoofdstad Moskou, en de voorgangerstaat van het vroegmoderne Tsaardom Rusland.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Grootvorstendom Moskou · Bekijk meer »

Grote hongersnood van 1315-1317

Van de Apocalyps in een ''Biblia Pauperum'', geïllumineerd in Erfurt ten tijde van de Grote Hongersnood. De Dood "(Mors") zit schrijlings op een leeuw, waarvan de lange staart eindigt in een bal van vuur, die de hel voorstelt. Hongersnood ("Fames") wijst naar haar hongerige mond. De Grote Hongersnood van 1315-1317 (ook wel gedateerd van 1315 tot 1322) was de eerste uit een reeks van grootschalige crises, waardoor Europa in de veertiende eeuw werd getroffen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Grote hongersnood van 1315-1317 · Bekijk meer »

Grote mogendheid

Als grote mogendheid - soms ook grootmacht - worden gewoonlijk die staten aangeduid die door grote economische, politieke en militaire kracht de mogelijkheid hebben om druk uit te oefenen op de internationale politiek.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Grote mogendheid · Bekijk meer »

Guinee

Guinee, voormalig Frans-Guinee, soms Guinee-Conakry genoemd en officieel de Republiek Guinee, is grondwettelijk een presidentiële republiek in West-Afrika, gelegen aan de Atlantische Oceaan tussen Guinee-Bissau en Sierra Leone.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Guinee · Bekijk meer »

Guy Fawkes

Guy Fawkes, ook wel Guido Fawkes, (York, 13 april 1570 – Londen, 31 januari 1606) was een Engels militair.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Guy Fawkes · Bekijk meer »

Guyana

Guyana, officieel de Coöperatieve Republiek Guyana, is een land in het noorden van Zuid-Amerika, dat grenst aan Suriname, Brazilië en Venezuela.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Guyana · Bekijk meer »

Habsburgse erflanden

De Habsburgse erflanden of Oostenrijkse erflanden (Duits:Habsburgische Erblande) bestonden uit een aantal gebieden in Oostenrijk, Slovenië, Italië, Tsjechië, Polen en Duitsland, die lange tijd werden geregeerd door Habsburgse vorsten uit het Habsburgse Huis.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Habsburgse erflanden · Bekijk meer »

Habsburgse monarchie

De Habsburgse monarchie, de Oostenrijkse monarchie of het Habsburgse Rijk is de historiografische term voor de landen die geregeerd werden door de Oostenrijkse tak van het Huis Habsburg van 1526 tot 1804.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Habsburgse monarchie · Bekijk meer »

Habsburgse Nederlanden

De Habsburgse Nederlanden was een benaming voor de Nederlanden gedurende de tijd dat ze geregeerd werden door vorsten uit het huis Habsburg.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Habsburgse Nederlanden · Bekijk meer »

Handelskapitalisme

Het handelskapitalisme of vroegkapitalisme is een economisch systeem dat ontstond bij de opkomst van de rijke stedelijke gebieden in Noord-Italië en Vlaanderen in de hoge en late middeleeuwen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Handelskapitalisme · Bekijk meer »

Hanze

Hanzesteden en handelsroutes Een hanze of hanza ('groep', 'schare' of 'gevolg', van het Oudhoogduits hansa) was een samenwerkingsverband van handelaren en steden tijdens de middeleeuwen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Hanze · Bekijk meer »

Hart en vaatstelsel

Schematische vereenvoudigde voorstelling bloedsomloop Het bloedvatenstelsel of de bloedsomloop bij de mens is het gesloten systeem van vaten waardoor bloed stroomt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Hart en vaatstelsel · Bekijk meer »

Harvard-universiteit

Harvard Law School De Harvard-universiteit (Engels: Harvard University) is een Amerikaanse particuliere universiteit die hoofdzakelijk in Cambridge (Massachusetts) is gevestigd.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Harvard-universiteit · Bekijk meer »

Hausse

De internetzeepbel was een hausse die in het jaar 2000 haar hoogtepunt bereikte, waarna de bel uiteen spatte. Een hausse is het overspannen hoogtepunt in een conjunctuur.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Hausse · Bekijk meer »

Haver

Haver (Avena sativa) is een eenjarige plant uit de grassenfamilie (Poaceae).

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Haver · Bekijk meer »

Heerlijkheid Ierland

De heerlijkheid Ierland (Engels: Lordship of Ireland, Latijn: Dominus Hiberniae) was de benaming voor het deel van Ierland dat tussen 1171 en 1541 door de Engelse koning werd beheerst.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Heerlijkheid Ierland · Bekijk meer »

Heerlijkheid Mechelen

Mechelen is tot 1795 een kleine zelfstandige heerlijkheid geweest, bestaande uit de stad Mechelen en enkele omliggende gemeenten.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Heerlijkheid Mechelen · Bekijk meer »

Heilige Roomse Rijk

Het Heilige Roomse Rijk (Duits: Heiliges Römisches Reich, Italiaans: Sacro Romano Impero, Latijn: Sacrum Romanum Imperium) was een rijk in Centraal-Europa en omringende gebieden.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Heilige Roomse Rijk · Bekijk meer »

Hekserij

Lancashire (19 augustus 1612) donkere maan. Olaus Magnus, ''Historia de gentibus septentrionalibus'', 1555 Een heks is volgens het volksgeloof iemand, meestal een vrouw, die in contact treedt met boze machten, waardoor zij (of in enkele gevallen hij) in staat is mensen en dieren te betoveren en hun schade te berokkenen, soms ook hen te genezen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Hekserij · Bekijk meer »

Hendrik I van Guise

Hendrik I van Guise (31 december 1550 – Blois, 23 december 1588) was de oudste zoon van Frans van Guise (bijgenaamd le Balafré.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Hendrik I van Guise · Bekijk meer »

Hendrik III van Frankrijk

Hendrik III (Fontainebleau, 19 september 1551 – Saint-Cloud, 2 augustus 1589, geboren als Alexandre Édouard de France, was koning van Frankrijk van 1574 tot 1589. Als Hendrik van Valois (Pools: Henryk Walezy, Litouws: Henrikas Valua) was hij de eerste verkozen monarch van het Pools-Litouwse Gemenebest met de dubbele titels van koning van Polen en grootvorst van Litouwen van 1573 tot 1575.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Hendrik III van Frankrijk · Bekijk meer »

Hendrik IV van Frankrijk

Neurenbergse jeton (of rekenpenning) met afbeelding van Hendrik IV. Maker: Hans Laufer. Hendrik IV (Pau (Navarra, nu Frankrijk), 13 december 1553 – Parijs, 14 mei 1610), was koning van Navarra (als Hendrik III) van 1572 tot 1610 en koning van Frankrijk van 1589 tot 1610.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Hendrik IV van Frankrijk · Bekijk meer »

Hendrik VIII van Engeland

Hendrik VIII (Greenwich, 28 juni 1491 – Westminster, 28 januari 1547) was van 1509 tot 1547 koning van Engeland, heer van Ierland en later ook koning van Ierland.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Hendrik VIII van Engeland · Bekijk meer »

Hertogdom Bourgondië

Het hertogdom Bourgondië was tussen 918 en het einde van de vijftiende eeuw een in hoge mate zelfstandig gebied binnen het Koninkrijk Frankrijk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Hertogdom Bourgondië · Bekijk meer »

Hertogdom Bretagne

Het hertogdom Bretagne was een hertogdom, dat de opvolger was van het koninkrijk Bretagne in de vroege middeleeuwen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Hertogdom Bretagne · Bekijk meer »

Hertogdom Karinthië

Het hertogdom Karinthië was een hertogdom binnen het Heilige Roomse Rijk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Hertogdom Karinthië · Bekijk meer »

Hertogdom Krain

Het hertogdom Krain (Sloveens: Vojvodina Kranjska) (Duits: Herzogtum Krain) was van 1368 tot 1918 een kroonland van Oostenrijk-Hongarije,.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Hertogdom Krain · Bekijk meer »

Hertogdom Milaan

Het hertogdom Milaan is een voormalig hertogdom in Noord-Italië.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Hertogdom Milaan · Bekijk meer »

Hertogdom Stiermarken

Het hertogdom Stiermarken (Duits: Herzogtum Steiermark; Sloveens: Vojvodina Stajerska) was een hertogdom dat zich bevond in hedendaags zuidelijk Oostenrijk en noordelijk Slovenië.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Hertogdom Stiermarken · Bekijk meer »

Hoge middeleeuwen

gotisch bouwwerk Met hoge middeleeuwen of volle middeleeuwen wordt door westerse historici gewoonlijk die periode in de geschiedenis van Europa bedoeld die duurde van ca.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Hoge middeleeuwen · Bekijk meer »

Hollandse Oorlog

De Hollandse Oorlog (1672-1679) of de Frans-Nederlandse Oorlog begon toen Frankrijk de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden binnenviel wegens zijn streven naar natuurlijke grenzen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Hollandse Oorlog · Bekijk meer »

Hollandse School

Onder de Hollandse School of oude Hollandse meesters verstaat men kunstenaars werkzaam van de vroege renaissance tot en met het begin van de barok, een periode waarin veel kunstenaars actief waren.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Hollandse School · Bekijk meer »

Honderdjarige Oorlog

De Honderdjarige Oorlog was een reeks oorlogen, gevoerd van 1337 tot 1453, door het Huis Valois en het Huis Plantagenet, ook bekend als het Huis Anjou, om de Franse troon, die vacant was door het uitsterven van het Huis Capet, de eerste lijn van Franse koningen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Honderdjarige Oorlog · Bekijk meer »

Hongersnood

Hongersnood in Bangalore, India in 1867 Hongersnood is een toestand van honger, meestal bedoeld als begrip om te verwoorden dat een heel volk, land of streek in honger verkeert als gevolg van voedselschaarste, maar het kan ook voor een toestand van honger voor een individu worden gebruikt (hij verkeert in hongersnood).

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Hongersnood · Bekijk meer »

Hoogrenaissance

De naam hoogrenaissance wordt gegeven aan de korte periode van ongeveer 1495 tot 1520 toen de renaissance op haar hoogtepunt was.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Hoogrenaissance · Bekijk meer »

Hortus botanicus

Hortus botanicus is een traditionele naam voor wat tegenwoordig ook vaak een botanische tuin of in Vlaanderen ook wel plantentuin genoemd wordt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Hortus botanicus · Bekijk meer »

Houtsnede

Albrecht Dürer: ''Rhinocerus'', houtsnede, 1515 Toshusai Sharaku: Otani Oniji II, 1794 Maria Uhden: "Koe en vrouw met kind, houtsnede, 1918, 18,3 x 14 cm Omri, een van de 950 houtsnedes in het ''Promptuarii Iconum Insigniorum'', 1553 De houtsnijkunst of xylografie is een grafische techniek, waarbij een houtsnede ontstaat.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Houtsnede · Bekijk meer »

Hugenoten

Hugenotenkruis Hugenoten is de benaming die in de 16e, 17e en 18e eeuw in Frankrijk werd gegeven aan protestanten.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Hugenoten · Bekijk meer »

Hugenotenoorlogen

De Hugenotenoorlogen (Frans: Guerres de religion, "Godsdienstoorlogen") waren een reeks conflicten tussen katholieken en (protestantse) hugenoten vanaf het midden van de zestiende eeuw tot de afkondiging van het edict van Nantes in 1598.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Hugenotenoorlogen · Bekijk meer »

Hugo de Groot (rechtsgeleerde)

Hugo de Groot (Delft, 10 april 1583 – Rostock, 28 augustus 1645) was een Nederlands rechtsgeleerde en schrijver.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Hugo de Groot (rechtsgeleerde) · Bekijk meer »

Huis Bourbon

Het huis Bourbon is een uit Frankrijk afkomstig vorstenhuis en een zijlinie van het huis der Capetingen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Huis Bourbon · Bekijk meer »

Huis Habsburg

Het huis Habsburg was een belangrijk Europees vorstengeslacht, vernoemd naar het stamslot Habichtsburg in Aargau.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Huis Habsburg · Bekijk meer »

Huis Hohenzollern

Burg Hohenzollern bij Hechingen Slot Sigmaringen Frederik de Grote, koning van Pruisen Carol I, koning van Roemenië Het Huis Hohenzollern is een Duits vorstengeslacht, oorspronkelijk afkomstig uit Zwaben.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Huis Hohenzollern · Bekijk meer »

Huis Valois

Wapen van het huis Valois Het huis Valois was een belangrijke dynastie.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Huis Valois · Bekijk meer »

Huis Wittelsbach

Wapen van het Huis Wittelsbach vanaf 1835 Het huis Wittelsbach is een zeer oud en belangrijk Duits vorstenhuis dat eeuwenlang de graven, hertogen en de koningen van Beieren leverde.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Huis Wittelsbach · Bekijk meer »

Huisvesting

Huisvesting is de overkoepelende term voor verschillende typen onderkomens waarin men tijdelijk of permanent onderdak heeft om in te leven, te slapen, te werken of te ontspannen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Huisvesting · Bekijk meer »

Humanisme

Humanisme is de intellectuele, literaire en wetenschappelijke beweging van de veertiende tot de zestiende eeuw, die elke vorm van kennis wilde baseren op de literatuur en cultuur van de klassieke oudheid.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Humanisme · Bekijk meer »

Hussieten

Johannes Hus De hussieten waren een verzameling van protestantse groeperingen die zich lieten inspireren door de theoloog Johannes Hus.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Hussieten · Bekijk meer »

Immanuel Kant

Standbeeld van Kant in Kaliningrad (kopie van het originele vernietigde kunstwerk) Portret van Kant op middelbare leeftijd Immanuel Kant (Koningsbergen, Pruisen, 22 april 1724 - aldaar, 12 februari 1804) was een Duitse filosoof ten tijde van de Verlichting, wiens ideeën een grote invloed hebben uitgeoefend op de westerse wijsbegeerte.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Immanuel Kant · Bekijk meer »

India

India, officieel de Republiek India (Hindi: भारत गणराज्य, Bhārat Gaṇarājya, Engels: Republic of India), is een land in Zuid-Azië.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en India · Bekijk meer »

Indianen

Indianentypen uit Noord-Amerika Crow-strijder, foto door Edward S. Curtis Percentage indianen per land Indianen (Surinaams-Nederlands: Inheemsen) zijn de oorspronkelijke bewoners van Amerika.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Indianen · Bekijk meer »

Indische Oceaan

De Indische Oceaan is een oceaan tussen het oosten van Afrika, het zuidoosten en zuiden van Azië, de archipel van Indonesië en Australië.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Indische Oceaan · Bekijk meer »

Individualisme

Individualisme is een filosofisch standpunt waarbij de gedachtegangen en de rechten van het individu boven het belang van de gemeenschap worden geplaatst.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Individualisme · Bekijk meer »

Industrialisatie

Stoomlocomobiel voor het aandrijven van machines Industrialisatie is het proces van veranderingen in het productieproces door mechanisatie en de daaropvolgende veranderingen in de productieorganisatie, zoals de invoering van het fabriekssysteem.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Industrialisatie · Bekijk meer »

Industriële revolutie

Model van een ''Spinning Jenny'', het eerste machinaal aangedreven spinnewiel, uitgevonden door James Hargreaves. (''museum voor Vroege Industrialisatie, Wuppertal, Duitsland'') De industriële revolutie is de overgang van handmatig naar machinaal vervaardigde goederen die gepaard ging met grootschalige organisationele en sociale veranderingen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Industriële revolutie · Bekijk meer »

Infectieziekte

Een infectieziekte is een ziekte bij dier of mens die de gastheer nadeel berokkent en wordt veroorzaakt door de aanwezigheid van een of meer microbiële agentia (micro-organismen), zoals een bacterie, een virus, een schimmel, of een afwijkend eiwit, een zogenaamd prion.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Infectieziekte · Bekijk meer »

Inflatie

Inflatie in de Eurozone sedert 1991 Argentinië kende in de jaren 90 een inflatie die opliep tot circa 3000 procent Inflatie in de wereld (cijfers uit 2009) Inflatie (letterlijk 'opblazen') of geldontwaarding is een stijging van het algemene prijspeil in een economie.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Inflatie · Bekijk meer »

Intelligentie

Intelligentie is een algemeen begrip uit de psychologie dat een mentale eigenschap beschrijft met veel verschillende functies; zoals de mogelijkheid overeenkomsten en verschillen op te merken in waarnemingen, zich in de ruimte te oriënteren, te redeneren, plannen te maken, problemen te doorgronden en op te lossen, in abstracties te denken, ideeën en taal te begrijpen en te produceren, informatie op te slaan in het geheugen en daar weer uit op te halen, te leren van ervaringen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Intelligentie · Bekijk meer »

Internationaal recht

Met internationaal recht wordt meestal internationaal publiekrecht bedoeld, ook wel bekend als Volkenrecht.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Internationaal recht · Bekijk meer »

Investituurstrijd

Hoogtepunt van de Investituurstrijd: keizer Hendrik IV vraagt Mathilde van Toscane en abt Hugo van Cluny te bemiddelen, waarna de ''tocht naar Canossa'', een kasteel van Mathilde, de excommunicatie van Hendrik IV beëindigde. De Investituurstrijd was een machtsstrijd tussen de Rooms-Duitse keizer en de paus van Rome tijdens de 11e en 12e eeuw.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Investituurstrijd · Bekijk meer »

Ionische orde

de Ionische bouwstijl De Ionische orde is een van de drie bouworden uit de Griekse bouwkunst, oorspronkelijk afkomstig van de Ionische eilanden.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Ionische orde · Bekijk meer »

Isaac Newton

Isaac Newton (Woolsthorpe-by-Colsterworth, 4 januari 1643 – Kensington, 31 maart 1727) (juliaanse kalender: 25 december 1642 – 20 maart 1727)De juliaanse kalender verschilde 10 of 11 dagen met de gregoriaanse kalender in die periode, het nieuwe jaar begon op 25 maart; zie Old Style en New Style voor meer informatie.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Isaac Newton · Bekijk meer »

Islam

Wassende maan en ster. De islam (Arabisch: اسلام (islām) of الإسلام (al-islām), Nederlands: overgave) is een monotheïstische godsdienst en een van de drie grote(re) zogenoemde abrahamitische religies.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Islam · Bekijk meer »

Istanboel

Istanboel of Istanbul (Turks: İstanbul, uitspraak) is een stad in het Europese en Aziatische deel van Turkije en was de hoofdstad van het Ottomaanse Rijk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Istanboel · Bekijk meer »

Italiaanse Oorlogen

260px Onder de Italiaanse Oorlogen wordt een reeks van opeenvolgende conflicten tussen 1494 en 1559 verstaan, waarbij op verschillende tijdstippen alle belangrijke West-Europese staten betrokken waren.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Italiaanse Oorlogen · Bekijk meer »

Italiaanse renaissance

De Italiaanse renaissance was een in de 14e eeuw in Italië ontstane intellectueel-culturele beweging, periode en kunststijl die omstreeks 1500 haar hoogtepunt bereikte.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Italiaanse renaissance · Bekijk meer »

Jacob Cats (dichter)

Canon van Zeeland, venster 24 Jacob Cats Het oudershuis van Jacob Cats in Brouwershaven Embleem van ''Monita amoris virginei'' (1620) Jacob Cats (Brouwershaven, 10 november 1577 – Den Haag, 12 september 1660) was een Nederlands dichter, jurist en politicus.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Jacob Cats (dichter) · Bekijk meer »

Jacobus Arminius

Jacobus Arminius Jacobus Arminius, latinisering van Jacobus Hermansz(oon), (Oudewater, ± 1559 - Leiden, 19 oktober 1609) was een Nederlandse predikant en godgeleerde tijdens het begin van de Tachtigjarige Oorlog.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Jacobus Arminius · Bekijk meer »

Jacobus II van Engeland

Jacobus II en VII (Engels: James) (Londen, 14 oktober 1633 – Saint-Germain-en-Laye, 16 september 1701) was koning van Engeland, Schotland en Ierland van 6 februari 1685 tot 1688.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Jacobus II van Engeland · Bekijk meer »

Jacques-Bénigne Bossuet

Jacques-Bénigne Bossuet, Hyacinthe Rigaud, Louvre Jacques-Bénigne Bossuet (Dijon, 27 september 1627 - Parijs, 12 april 1704) was een Frans bisschop en schrijver, vooral bekend vanwege zijn "preken" (sermons).

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Jacques-Bénigne Bossuet · Bekijk meer »

Jakarta

Jakarta, officieel de Speciale Hoofdstedelijke Regio Jakarta (Daerah Khusus Ibukota Jakarta, DKI), is de hoofdstad en regeringszetel van de Republiek Indonesië.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Jakarta · Bekijk meer »

Jamestown (Virginia)

Jamestown is een plaats in de Amerikaanse staat Virginia.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Jamestown (Virginia) · Bekijk meer »

Jan Mostaert

''Portret van Abel van der Coulster'' geschilderd door Jan Mostaert. Aangenomen wordt dat dit werk overeenkomsten vertoont met een verloren gegaan zelfportret. Jan Jansz.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Jan Mostaert · Bekijk meer »

Jan Pieterszoon Coen

Standbeeld van Jan Pieterszoon Coen in Hoorn; door Ferdinand Leenhoff (1893). Op 16 augustus 2011 viel het beeld van zijn sokkel door een tik van een kraan die met werkzaamheden bezig was. Jan Pieterszoon Coen (Hoorn, 8 januari 1587Romein, Jan en Annie Romein-Verschoor, (zie ook) – Batavia, 21 september 1629) was een Nederlands koopman, boekhouder-generaal (1613), directeur-generaal (1614) en vanaf 1617 de vierde gouverneur-generaal over alle bezittingen van de Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) buiten de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Jan Pieterszoon Coen · Bekijk meer »

Jan Swammerdam

Er bestaat geen portret van Jan Swammerdam. Dit is een 19e-eeuwse fantasie, gebaseerd op een schilderij van Rembrandt Oudeschans te Amsterdam. Titelpagina van ''Historia Insectorum Generalis ofte Algemeene Verhandeling van de Bloedeloose Dierkens'', 1669 Jan Swammerdam (Amsterdam, 12 februari 1637 – aldaar, 17 februari 1680) was een Nederlandse natuuronderzoeker.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Jan Swammerdam · Bekijk meer »

Japan

Japan (Japans: 日本, Nippon, Nihon, met de letterlijke betekenis: oorsprong van de zon; de naam voor het oude Japan is 大和,Yamato) is een eilandstaat ten oosten van het Aziatische continent.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Japan · Bekijk meer »

Java (eiland)

Java (Indonesisch, Javaans en Soendanees: Jawa) is een eiland in de Republiek Indonesië.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Java (eiland) · Bekijk meer »

Jean Bodin

Jean Bodin Jean Bodin (1530-1596) was een Frans politiek filosoof en is bekend doordat hij het begrip soevereiniteit introduceerde.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Jean Bodin · Bekijk meer »

Jean le Rond d'Alembert

Jean le Rond d'Alembert Jean le Rond d'Alembert (Parijs, 16 november 1717 - aldaar, 29 oktober 1783) was een Frans wiskundige, natuurkundige en filosoof.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Jean le Rond d'Alembert · Bekijk meer »

Jean-Jacques Rousseau

Du Contract Social" uit 1762, gedrukt in Amsterdam. Jean-Jacques Rousseau (Genève, 28 juni 1712 - Ermenonville, 2 juli 1778) was een baanbrekend filosoof en schrijver.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Jean-Jacques Rousseau · Bekijk meer »

Jeanne d'Arc

Jeanne d'Arc (Domrémy, Lotharingen, ca. 1412Moderne biografieën geven vaak 6 januari 1412 als haar geboortedatum, maar Jeanne zelf kon haar leeftijd slechts schatten. Dat geldt ook voor alle getuigen bij het rehabilitatieproces, hoewel verscheidene van dezen meters en peters van haar waren. De vaak genoemde datum 6 januari is op één enkele bron gebaseerd: een brief van Lord Perceval de Boulainvilliers op 21 juli 1429 (zie, Joan of Arc: By Herself and Her Witnesses, New York, 1966, p. 98: "Boulainvilliers tells of her birth in Domrémy, and it is he who gives us an exact date, which may be the true one, saying that she was born on the night of Epiphany, January 6"). Boulainvilliers was echter niet afkomstig uit Domrémy. De gebeurtenis was waarschijnlijk niet vastgelegd. Het gebruik van parochieregisters voor niet-adellijke geboortes begon pas verscheidene generaties later. – Rouen, Normandië, 30 mei 1431), bijgenaamd de Maagd van Orléans, is een nationale heldin van Frankrijk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Jeanne d'Arc · Bekijk meer »

Jenever

Hollandse graanjenever - een jonge-jeneversoort waarvan de alcohol voor 100% afkomstig is uit granen Jenever is een sterkedrank die vervaardigd wordt in Nederland, België en enkele gebieden in het noorden van Frankrijk (onder de naam genièvre) en het noordwesten van Duitsland als (Ostfriesischer) Korngenever.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Jenever · Bekijk meer »

Jezuïeten

De Sociëteit van Jezus, bekend als de jezuïeten, is een katholieke religieuze orde die in 1534 in Parijs werd opgericht door een groep studievrienden rond Iñigo Lopez de Loyola, beter bekend als Ignatius van Loyola met verlatiniseerde voornaam.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Jezuïeten · Bekijk meer »

Joden

De Joden vormen een volk of etniciteit, ook bekend als Israëlieten, het Joodse volk of volk Israël.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Joden · Bekijk meer »

Johann Christian Bach

Johann Christian Bach Johann Christian Bach (Leipzig, 5 september 1735 – Londen, 1 januari 1782) was een Duits componist.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Johann Christian Bach · Bekijk meer »

Johann Gottfried von Herder

Johann Gottfried Herder, door Gerhard von Kügelgen Johann Gottfried (von) Herder (Mohrungen in Oost-Pruisen, 25 augustus 1744 – Weimar, 18 december 1803) was een Duitse dichter, filosoof en theoloog.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Johann Gottfried von Herder · Bekijk meer »

Johann Sebastian Bach

Het door Bach zelf ontworpen monogram met de spiegelbeeldig in elkaar verweven initialen van zijn naam, JSB Johann Sebastian Bach (Eisenach, 21 maart 1685 – Leipzig, 28 juli 1750) was een Duitse componist van barokmuziek, organist, klavecinist, violist, muziekpedagoog en dirigent.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Johann Sebastian Bach · Bekijk meer »

Johann Wolfgang von Goethe

Johann Wolfgang von Goethe (spreek uit als) (Frankfurt am Main, 28 augustus 1749 – Weimar, 22 maart 1832) was een Duits wetenschapper, toneelschrijver, romanschrijver, filosoof, dichter, natuuronderzoeker en staatsman.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Johann Wolfgang von Goethe · Bekijk meer »

Johannes Calvijn

Johannes Calvijn, geboren als Jehan Cauvin (Noyon, 10 juli 1509 – Genève, 27 mei 1564), was een belangrijke Frans-Zwitserse christelijke theoloog tijdens de reformatie, naar wie een protestants-christelijke stroming, het calvinisme, is genoemd.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Johannes Calvijn · Bekijk meer »

Johannes Gutenberg

Johannes Gutenberg (postuum portret, tijdens zijn leven is hij niet afgebeeld) Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg (Mainz, ca. 1397 - aldaar, 3 februari 1468) was een Duits drukker.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Johannes Gutenberg · Bekijk meer »

Johannes Hus

Johannes Hus Standbeeld van Johannes Hus op het Oudestadsplein in Praag Johannes Hus (Tsjechisch: Jan Hus) (Husinec, ca. 1369/1370 – Konstanz, 6 juli 1415) was een Boheemse hoogleraar die geldt als een voorloper van de Reformatie.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Johannes Hus · Bekijk meer »

Johannes Vermeer

Johannes Vermeer (gedoopt te Delft, 31 oktober 1632 – begraven aldaar, 15 december 1675) is een van de beroemdste Nederlandse kunstschilders en leefde in de Gouden Eeuw.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Johannes Vermeer · Bekijk meer »

John Harrison (uitvinder)

John Harrison met zijn H3-klok (links) en zijn slingerklok uit 1726 (rechts). P. L. Tassaert, 1768 naar een olieschildering van Thomas King uit 1767. John Harrison (verm. Foulby, 24 maart 1693 - Londen, 24 maart 1776) is de uitvinder van de chronometer, het eerste instrument dat ook op zee altijd de juiste tijd aangaf.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en John Harrison (uitvinder) · Bekijk meer »

John Law (econoom)

John Law John Law (Edinburgh, gedoopt op 16 april 1671 - Venetië, 21 maart 1729) was een Schotse econoom, met een grote aanleg voor wiskunde en een briljant kaartspeler.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en John Law (econoom) · Bekijk meer »

John Locke (filosoof)

John Locke (Wrington bij Bristol, 29 augustus 1632 – High Laver, Essex, 28 oktober 1704) was een Engels filosoof van de vroege verlichting.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en John Locke (filosoof) · Bekijk meer »

Joost van den Vondel

Joost van den Vondel (Keulen, 17 november 1587 – Amsterdam, 5 februari 1679) was een uit Zuid-Nederlandse ouders geboren dichter en toneelschrijver, alsmede handelaar in kousen en suppoost bij de Bank van Lening.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Joost van den Vondel · Bekijk meer »

Joseph François Dupleix

Joseph François Dupleix (Landrecies, 1 januari 1697 - Parijs, 10 november 1763) was gouverneur-generaal van de Franse kolonie in India en de grote tegenstrever van Robert Clive.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Joseph François Dupleix · Bekijk meer »

Jules Mazarin

Jules Raymond kardinaal Mazarin (Pescina, in de Abruzzen, 14 juli 1602 – Vincennes, 9 maart 1661) was een Franse kardinaal van Italiaanse afkomst.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Jules Mazarin · Bekijk meer »

Juryrechtspraak

Zitplaatsen voor een jury bij een rechtszaak In de rechtspraak is een jury een groep burgers die de schuldvraag van een verdachte beoordeelt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Juryrechtspraak · Bekijk meer »

Kaap de Goede Hoop

Kaap de Goede Hoop (Afrikaans: Kaap die Goeie Hoop, Engels: Cape of Good Hope) is gelegen in Zuid-Afrika, nabij Kaapstad.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Kaap de Goede Hoop · Bekijk meer »

Kaap Hoorn

Kaap Hoorn wordt beschouwd als het zuidelijkste punt van Zuid-Amerika.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Kaap Hoorn · Bekijk meer »

Kalender

|Mexico |- | |- |Een kalender uit 1375 |- |Midzomer bij Stonehenge, afbeelding in het Nordisk familjebok (een encyclopedie), 1918 |- |Koblenz ligt Goloring (uit de bronstijd), dit bouwwerk kan gebruikt worden als kalender zoals het observatorium in Goseck en Stonehenge |- |zonnenestralen in de zuidelijke tempel diagonaal door de ingang op de rechter gedecoreerde megaliet van de doorgang tussen de eerste en de tweede tempelruimte. Bij het zomersolstitium vallen de zonnestralen op de linker megaliet van dezelfde doorgang. Bij de equinoxen baadt de centrale tempelruimte in het licht. |- |Goseck observatorium; de richting van zonsopkomst en zonsondergang tijdens de zonnewende (van de winter en de zomer) en het voorjaarsfeest |- |Russische maankalender, 17e eeuw |- |zodiac aan, Praag | Een kalender is een systeem voor het indelen van de tijd in perioden, zoals jaren, maanden, weken en dagen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Kalender · Bekijk meer »

Kamermuziek

''Chamber Music Concert'', van Jules-Alexandre Grün. Het Pražák Quartet repeteert in de huiskamer Kamermuziek is een genre in de klassieke muziek, waaronder muziek voor kleine, enkelvoudige bezettingen wordt verstaan, die bij wijze van spreken in een (grote) huiskamer kan worden gespeeld.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Kamermuziek · Bekijk meer »

Kanaat van de Krim

Het kanaat van de Krim (Krimtataars: قريم يورتى;Qırım Hanlığı of Qırım Yurtu; Russisch: Крымское ханство; Krymskoje chanstvo, Oekraïens: Кримське ханство; Krymske chanstvo, Turks: Kırım Hanlığı) was een Krimtataarse staat die bestond vanaf 1441 tot 1783.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Kanaat van de Krim · Bekijk meer »

Kantons van Zwitserland

De Bondsbrief van 1291 Het Bondsverdrag dat van 1815 tot 1848 de basis was van het eedgenootschap Het grondgebied van Zwitserland is sinds 1979 verdeeld in 26 kantons die de deelstaten van de federatie vormen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Kantons van Zwitserland · Bekijk meer »

Kapitalisme

New York, een icoon van het kapitalisme. Het kapitalisme is een economisch systeem dat is gebaseerd op investeringen van geld in de verwachting winst te maken.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Kapitalisme · Bekijk meer »

Kardinaal de Richelieu

Kardinaal de Richelieu geschilderd door Philippe de Champaigne, ca. 1640 De Richelieu geschilderd door Philippe de Champaigne, 1637 of 1642 Romantische weergave (1881) van ''Kardinaal de Richelieu bij het beleg van La Rochelle'' door Henri Motte pairs van Frankrijk en de versierselen van de Orde van de Heilige Geest Armand Jean du Plessis, Cardinal-Duc de Richelieu et de Fronsac (Parijs, 9 september 1585 – aldaar, 4 december 1642) was een Franse geestelijke, edelman en staatsman.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Kardinaal de Richelieu · Bekijk meer »

Karel II van Engeland

Karel II (Engels: Charles) (St. James's Palace (Londen), 29 mei 1630 – Palace of Whitehall (Londen), 6 februari 1685) was koning van Engeland, Schotland en Ierland van 1660 tot 1685.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Karel II van Engeland · Bekijk meer »

Karel II van Spanje

Karel II (Madrid, 6 november 1661 – aldaar, 1 november 1700) was koning van Spanje (inclusief de Zuidelijke Nederlanden), Napels en Sicilië.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Karel II van Spanje · Bekijk meer »

Karpaten

De Karpaten (Tsjechisch, Pools en Slowaaks: Karpaty, Oekraïens: Карпати (Karpaty), Roemeens: Carpați, Duits: Karpaten, Servisch: Karpati, Hongaars: Kárpátok) zijn een hooggebergte in Midden-Europa.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Karpaten · Bekijk meer »

Kasteel van Fontainebleau

Het Kasteel van Fontainebleau (Frans: Château de Fontainebleau) in Fontainebleau is een voormalige koninklijke residentie, gelegen in de Île-de-France, het oorspronkelijke persoonlijke domein van de Franse koning.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Kasteel van Fontainebleau · Bekijk meer »

Kasteel van Versailles

Het kasteel in 1715 door de ogen van Pierre-Denis Martin Tuin gezien vanaf Pareterre d'eau Het kasteel gezien vanuit de tuinen Het centrale gedeelte van het plafond van de Galerij der veldslagen Het Kasteel van Versailles (Frans: Château de Versailles) is een kasteel en sinds 1792 een nationaal museum, het Musée des châteaux de Versailles et de Trianon in de Franse stad Versailles, op een twintigtal kilometer van Parijs.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Kasteel van Versailles · Bekijk meer »

Katholicisme

christelijk symbool. De X en P zijn de twee eerste letters van Christus in het Grieks (Χριστός), aangevuld met de alfa en omega. Rubens als (eerste) paus geschilderd. De Sint-Pietersbasiliek in Vaticaanstad, een van de belangrijkste kerken van de rooms-katholieken. Troon van de patriarch van Constantinopel. Onder het katholicisme wordt de grootste stroming in het christendom verstaan.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Katholicisme · Bekijk meer »

Keizer

De rijkskroon van keizer Otto I (962) Keizer is de hoogste vorstelijke titel en staat voor de heerser waaraan alle andere vorsten ondergeschikt zijn.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Keizer · Bekijk meer »

Keizer Ferdinand I (1503-1564)

Ferdinand I (Alcalá de Henares, 10 maart 1503 - Wenen, 25 juli 1564) was keizer van het Heilige Roomse Rijk, koning van Bohemen en Hongarije.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Keizer Ferdinand I (1503-1564) · Bekijk meer »

Keizer Karel V

Keizer Karel V, voor zijn mondigverklaring Karel van Luxemburg genoemd (Gent, 24 februari 1500 – Cuacos de Yuste, Spanje, 21 september 1558) was een telg uit het huis Habsburg.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Keizer Karel V · Bekijk meer »

Keizerrijk Rusland

Het Keizerrijk Rusland (Russisch: Российская Империя, Rossijskaja Imperija), ook wel het Russische Rijk, was een staat die bestond vanaf 1721 tot het uitroepen van de republiek onder leiding van de Voorlopige Regering in februari 1917.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Keizerrijk Rusland · Bekijk meer »

Kerk (instituut)

Met het woord Kerk kan, naast de betekenis gebouw, ook de organisatie bedoeld worden: de leden zijn ingeschreven, deze leveren een (meestal vrijwillige) financiële bijdrage en participeren in de activiteiten zoals kerkdiensten.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Kerk (instituut) · Bekijk meer »

Kerkelijke Staat

De Kerkelijke Staat of de Pauselijke Staat behoorde tot de belangrijkste historische staten van Italië vanaf het midden van de 8e eeuw.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Kerkelijke Staat · Bekijk meer »

Kerstening

Kerstening van Polen. Kerstening is het historische bekeren, vaak massaal, van niet-christelijke (veelal heidense) volkeren tot het christendom.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Kerstening · Bekijk meer »

Ketter

Dertiende-eeuwse ketter op de brandstapel Ketter in zijn specifieke betekenis is een aanduiding voor een aanhanger van een ketterij, een leerstelling, die bewust en opzettelijk in tegenspraak is met datgene wat een bepaalde geloofsgemeenschap beschouwt als de fundamentele geloofsleer.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Ketter · Bekijk meer »

Ketterij

Religie verslaat ketterij en haat. (''Pierre Legros 1695-1699)'' Ketterij of heresie of heterodoxie is een welbewuste en opzettelijke afwijking van wat in een bepaalde geloofsgemeenschap of geloof- of kerkleer wordt beschouwd als behorend tot de fundamentele geloofsleer.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Ketterij · Bekijk meer »

Keurvorstendom Beieren

Het keurvorstendom Beieren was van 1623 tot 1806 een vorstendom binnen het Heilige Roomse Rijk; hieruit is het koninkrijk Beieren later ontstaan.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Keurvorstendom Beieren · Bekijk meer »

Kiesrecht

federale verkiezingen in België (2007) Irakezen staan in de rij om hun stem uit te brengen. 21 Kiesrecht is het recht van een individu om deel te nemen aan het politieke proces in een land of andere bestuurlijke eenheid of organisatie door middel van verkiezingen, bijvoorbeeld door te stemmen op een partij naar zijn of haar voorkeur, of zich kandidaat te stellen voor een volksvertegenwoordiging.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Kiesrecht · Bekijk meer »

Kiev

Sint-Andreaskerk Holenklooster Sint-Michielskathedraal Straatbeeld Universiteit van Kiev Kiev (Oekraïens: Киïв Kyiv, ˈkɪjiu̯; Russisch: Киев Kiëv, ˈkʲijɪf; in het Nederlands ook Kiëv) is de hoofdstad en grootste stad van Oekraïne, en telde tijdens de volkstelling van 1 januari 2015, 2.887.974 inwoners.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Kiev · Bekijk meer »

Klassieke mechanica

De klassieke mechanica, ook wel Newtoniaanse mechanica genoemd, is de vorm, waarin de mechanica sinds Isaac Newton wordt beschreven.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Klassieke mechanica · Bekijk meer »

Klassieke oudheid

Socrates De klassieke oudheid is een naam van een periode die uitsluitend gebruikt wordt in de periodisering van de westerse geschiedenis.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Klassieke oudheid · Bekijk meer »

Kleur

Kleurpotloden Kleur is een eigenschap van licht die wordt bepaald door de verschillende golflengtes waaruit dat licht is samengesteld.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Kleur · Bekijk meer »

Klokkentoren

Elizabeth Tower, Londen Uurwerk binnenin een klokkentoren Een klokkentoren is een toren met één of meer (meestal vier) goed zichtbare wijzerplaten.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Klokkentoren · Bekijk meer »

Kochi (India)

Kochi (Malayalam: കൊച്ചി), vroeger bekend als Cochin, is de op een na grootste stad in de Indiase deelstaat Kerala.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Kochi (India) · Bekijk meer »

Koffie

Een kopje koffie Koffie is een meestal warme drank, bereid op basis van water en gedroogde en gebrande zaden van de koffieplant (Coffea) die vanwege hun vorm koffiebonen worden genoemd.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Koffie · Bekijk meer »

Koffiehuis

thumb droge-naaldprent van Lesser Ury (1861-1931) Een koffiehuis is een wat verouderde benaming voor een horecagelegenheid die overdag is geopend, en waar vooral koffie en soms ook alcoholische dranken worden genuttigd.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Koffiehuis · Bekijk meer »

Kolonisatie

De koloniale situatie vlak voor de Tweede Wereldoorlog Kolonisatie betekent oorspronkelijk: het vestigen van een deel van de eigen bevolking in een landstreek die nog niet door het eigen volk bewoond wordt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Kolonisatie · Bekijk meer »

Koning (titel)

De kroon van Denemarken, het ambtsteken van een koning. Koning is na keizer de hoogste vorstelijke titel.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Koning (titel) · Bekijk meer »

Koninklijk Hongarije (1526-1867)

Koninklijk Hongarije was tussen 1526 en 1867 de naam van een deel van het gebied van het middeleeuwse Hongarije en het Koninkrijk Kroatië waar de Habsburgse Monarchie sinds 1526 over heerste als koningen van Hongarije en Kroatië.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Koninklijk Hongarije (1526-1867) · Bekijk meer »

Koninkrijk Aragon

Het koninkrijk Aragon (Spaans: Reino de Aragón, Aragonees: Reino d'Aragón, Catalaans: Regne d'Aragó) was een middeleeuws koninkrijk in het oosten van Spanje.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Koninkrijk Aragon · Bekijk meer »

Koninkrijk Bohemen

Het koninkrijk Bohemen was vanaf 1198 een koninkrijk binnen het Heilige Roomse Rijk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Koninkrijk Bohemen · Bekijk meer »

Koninkrijk Castilië

Het Koninkrijk Castilië was een van de middeleeuwse koninkrijken van het Iberisch Schiereiland.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Koninkrijk Castilië · Bekijk meer »

Koninkrijk Engeland

Het Koninkrijk Engeland was, van 927 tot 1707, een soevereine staat ten noordwesten van continentaal Europa.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Koninkrijk Engeland · Bekijk meer »

Koninkrijk Frankrijk

Het Koninkrijk Frankrijk (Frans: Royaume de France) was een staat in West-Europa die ruim 800 jaar bestond en vanaf de 16e eeuw een grote mogendheid in Europa was.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Koninkrijk Frankrijk · Bekijk meer »

Koninkrijk Groot-Brittannië

Het Koninkrijk Groot-Brittannië, soms ook beschreven als het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië (Engels: United Kingdom of Great Britain), was een staat in West-Europa van 1707 tot 1801.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Koninkrijk Groot-Brittannië · Bekijk meer »

Koninkrijk Hongarije (1000-1526)

Het Koninkrijk Hongarije was een koninkrijk in Centraal-Europa dat meer dan vijfhonderd jaar bestond.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Koninkrijk Hongarije (1000-1526) · Bekijk meer »

Koninkrijk Napels

Het koninkrijk Napels, bestaande uit het zuidelijk deel van het Apennijns Schiereiland, was het restant van het oude koninkrijk Sicilië na de afscheiding van het eiland Sicilië als gevolg van de opstand van de Siciliaanse Vespers van 1282.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Koninkrijk Napels · Bekijk meer »

Koninkrijk Portugal

Het Koninkrijk Portugal was een koninkrijk op het Iberisch Schiereiland.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Koninkrijk Portugal · Bekijk meer »

Koninkrijk Sicilië

Het koninkrijk Sicilië was een staat in het zuiden van het huidige Italië.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Koninkrijk Sicilië · Bekijk meer »

Koninkrijk Zweden (1523-1814)

Zweden was van 1523 tot 1814 een zelfstandig koninkrijk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Koninkrijk Zweden (1523-1814) · Bekijk meer »

Kool (plant)

De kool (Brassica oleracea) is een plantensoort uit de kruisbloemenfamilie met verschillende eetbare gecultiveerde variëteiten, zoals wittekool, savooikool, bloemkool, broccoli en spruitjes.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Kool (plant) · Bekijk meer »

Kopergravure

opwekking van Lazarus, 1608 Een kopergravure is een afdruk van een gegraveerde koperen plaat.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Kopergravure · Bekijk meer »

Korinthische orde

De Korinthische bouwstijl De Korinthische orde is de jongste van de drie bouworden van de Griekse bouwkunst, volgens overlevering gecreëerd door de beeldhouwer Callimachus.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Korinthische orde · Bekijk meer »

Krakau

| |- |'''Leonardo da Vinci''' ''De dame met de hermelijn'', Nationaal Museum, Czartoryski Collection, Krakau |- |Raadhuistoren |- |Het arsenaal en het centrum van de stad Krakau |- |Detail van de Wawelkathedraal |- |De Wawel-heuvel aan de Wisła, met links de kathedraal | Krakau (Pools: Kraków, Jiddisch: Kroke) is met 766.739 inwoners (juni 2017), na Warschau, de grootste stad van Polen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Krakau · Bekijk meer »

Krant

Rek met grote buitenlandse kranten Een krant (vroeger: courant; ook wel: nieuwsblad of gazet) is een regelmatig verschijnende publicatie, meestal op papier gedrukt, waarin nieuws wordt opgenomen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Krant · Bekijk meer »

Krediet

Een creditcard is een vorm van krediet Een krediet is een zeker kapitaal (meestal geld) dat aan iemand is verstrekt maar waar op een zekere termijn een dienst of terugbetaling voor verschuldigd is, dus eigenlijk een economische term voor lening.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Krediet · Bekijk meer »

Kritik der reinen Vernunft

De Kritik der reinen Vernunft (Kritiek van de zuivere rede) is het eerste grote werk van de Duitse filosoof Immanuel Kant.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Kritik der reinen Vernunft · Bekijk meer »

Kruidnagel

Kruidnagel is een specerij met een zeer overheersende smaak.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Kruidnagel · Bekijk meer »

Kunst

|- | |- | ''Attributen van schilderkunst, beeldhouwkunst en architectuur''. Anne Vallayer-Coster, 1769, olieverf op canvas | Onder kunst wordt in het algemeen verstaan: het product van creatieve menselijke uitingen, onder meer: schilderen, tekenen, fotografie, grafiek, beeldhouwen, moderne media, theater, muziek en zang, dans, film, bouwkunde of architectuur, literatuur en poëzie.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Kunst · Bekijk meer »

Kunsthistorisches Museum

KHM Hal Trap Het Kunsthistorisches Museum (ΚΗM) in Wenen is een van de belangrijkste musea ter wereld voor Europese schilderkunst.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Kunsthistorisches Museum · Bekijk meer »

Kunstschilder

Georg Friedrich Kersting: een kunstschilder aan het werk Gustave Courbet: het atelier van de kunstschilder In de buitenlucht werkt een kunstschilder aan een veldezel Kunstschilderes Nevin Çokay aan het werk Kunstschilder bij een panoramaschilderij Kunstschilder Hans Seiler in zijn atelier Een kunstschilder is een kunstenaar die met verf schilderijen op een meestal vlakke drager (ondergrond) vervaardigt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Kunstschilder · Bekijk meer »

Lage Landen

De Lage Landen vanuit de ruimte gezien De Lage Landen of Nederlanden verwijst naar de laagvlakte in Noordwest-Europa die het stroomgebied vormt van de beneden-Rijn, de beneden-Maas en de Schelde.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Lage Landen · Bekijk meer »

Landbouw

Video koolzaadoogst in Tsjechië Landbouw (ook: agricultuur) is het geheel van economische activiteiten waarbij het land wordt gebruikt ten behoeve van de productie van planten en dieren voor menselijk gebruik.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Landbouw · Bekijk meer »

Landschapsarchitectuur

Oranjerie van het kasteel van Versailles is een voorbeeld van landschapsarchitectuur Landschapsarchitectuur is het ontwerpen, plannen en omvormen van de ruimtelijke indeling van een onbebouwd plangebied.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Landschapsarchitectuur · Bekijk meer »

Latijn

Latijn ((Lingua) Latina) is een dode Italische taal die oorspronkelijk door de Romeinen of Latijnen werd gesproken, een volk dat vanaf het eerste millennium voor Christus in de streek Latium (het huidige Lazio, Italië) woonde.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Latijn · Bekijk meer »

Lübeck

| |- | |- | St. Annen-Kloster | De Hanzestad Lübeck (oorspronkelijke uitspraak Lubeek, thans meer en meer Lubek) is een kreisfreie Stadt aan de monding van de Trave in de Duitse deelstaat Sleeswijk-Holstein, met inwoners.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Lübeck · Bekijk meer »

Le Vaud

Le Vaud is een gemeente en plaats in het Zwitserse kanton Vaud, en maakt deel uit van het district Nyon.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Le Vaud · Bekijk meer »

Leonardo da Vinci

Leonardo da Vinci (Vinci, 15 april 1452 - Amboise, 2 mei 1519) was een architect, uitvinder, ingenieur, filosoof, natuurkundige, scheikundige, anatomist, beeldhouwer, schrijver, schilder en componist uit de Florentijnse Republiek, tijdens de Italiaanse renaissance.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Leonardo da Vinci · Bekijk meer »

Levensstandaard

De levensstandaard (ook wel het welvaartspeil genoemd) geeft het niveau van welvaart aan waarop een volk (of de mens in het algemeen) op economisch, sociaal en cultureel vlak leeft.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Levensstandaard · Bekijk meer »

Liberale democratie

Een liberale democratie of constitutionele democratie is een vorm van representatieve democratie.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Liberale democratie · Bekijk meer »

Licht

verstrooid door stof in de lucht en daardoor worden de lichtbundels ook van opzij zichtbaar. Spoorwegstation Chicago Union Station, 1943. Licht is elektromagnetische straling in het frequentiebereik dat waarneembaar is met het menselijk oog, soms foutief met inbegrip van infrarood licht, met een iets lagere frequentie, en ultraviolet licht, met een iets hogere frequentie.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Licht · Bekijk meer »

Lijnperspectief

Onder lijnperspectief worden de verhoudingen verstaan waarop driedimensionale objecten in een plat vlak, zoals een tekening of een schilderij, zijn afgebeeld als gezien vanuit het standpunt van een waarnemer.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Lijnperspectief · Bekijk meer »

Lijst van Britse koningen

Elizabeth II. Dit is een lijst van Britse koningen en koninginnen vanaf het jaar 802 tot heden.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Lijst van Britse koningen · Bekijk meer »

Lijst van heersers van Aquitanië

Dit is een lijst van heersers van Aquitanië, een gebied dat in 1449 bij Frankrijk kwam.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Lijst van heersers van Aquitanië · Bekijk meer »

Lijst van kastelen van de Loire

Er zijn ongeveer 140 kastelen van de Loire (Châteaux de la Loire), voornamelijk langs de rivier de Loire in de departementen Maine-et-Loire, Loir-et-Cher en Indre-et-Loire in midden-Frankrijk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Lijst van kastelen van de Loire · Bekijk meer »

Lijst van Rooms-Duitse koningen en keizers

Dit is een lijst van Rooms-Duitse koningen en keizers, de heersers van het Heilige Roomse Rijk (962-1806).

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Lijst van Rooms-Duitse koningen en keizers · Bekijk meer »

Lissabon

Lissabon (Lisboa in het Portugees) is de hoofdstad en de grootste stad van Portugal.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Lissabon · Bekijk meer »

Literatuur

bibliotheek Literatuur in de betekenis van letterkunde of letteren is de verzamelde schriftelijke neerslag van een land of van een periode, voor zover het geschriften betreft die hun waarde ontlenen aan veronderstelde vormschoonheid of emotioneel effect.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Literatuur · Bekijk meer »

Lodewijk XIV van Frankrijk

Monsieur, de hertog van Orléans Lodewijk XIV in 1661 Bernini, 1665 De Zonnekoning ontvangt de doge van Genua in Versailles Lodewijk XIV van Frankrijk (Saint-Germain-en-Laye, 5 september 1638 – Versailles, 1 september 1715), bekend als Lodewijk de Grote (Frans: Louis le Grand) of de Zonnekoning (Frans: le Roi-Soleil), was koning van Frankrijk en van Navarra.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Lodewijk XIV van Frankrijk · Bekijk meer »

Lodewijk XV van Frankrijk

Lodewijk XV (Versailles, 15 februari 1710 - aldaar, 10 mei 1774) regeerde als koning van Frankrijk en van Navarra van 1 september 1715 tot zijn dood.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Lodewijk XV van Frankrijk · Bekijk meer »

Loire (rivier)

De Loire is een rivier in Frankrijk, die met een lengte van 1012 km de langste rivier van dat land is.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Loire (rivier) · Bekijk meer »

Londen

Londen (Engels: London) is de hoofdstad en grootste stad van zowel Engeland als het Verenigd Koninkrijk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Londen · Bekijk meer »

Longbow

Een longbow (Engels voor lange boog) is een handboog waarmee de Engelse legers in de Honderdjarige Oorlog veel overwinningen op de Fransen hebben behaald.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Longbow · Bekijk meer »

Longobarden

De Longobarden (ook Langobarden of Lombarden) waren een Germaans volk dat oorspronkelijk in Scandinavië woonachtig was.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Longobarden · Bekijk meer »

Lotharingen (Frankrijk)

Ligging van de voormalige regio Lotharingen in Frankrijk Lotharingen (Frans: Lorraine, Duits: Lothringen, Rijnfrankisch: Lothringe, Luxemburgs: Loutrengen en in het Nederlands ook wel Lorreinen) is een streek in het noordoosten van Frankrijk Historisch bestaat het uit het oude hertogdom Lotharingen, het hertogdom Bar en de zogenaamde Drie Bisdommen (Trois-Évêchés: Metz, Toul en Verdun).

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Lotharingen (Frankrijk) · Bekijk meer »

Louvre

Het Louvre (Frans: Musée du Louvre of kortweg: Le Louvre) is een van 's werelds grootste musea en ligt in het 1e arrondissement van de Franse hoofdstad Parijs net ten noorden van de Seine.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Louvre · Bekijk meer »

Loyalisten (Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog)

Loyalisten op de vlucht. De Loyalisten waren Amerikaanse kolonisten die tijdens de Amerikaanse Revolutie trouw bleven aan Groot-Brittannië.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Loyalisten (Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog) · Bekijk meer »

Ludwig van Beethoven

Ludwig van Beethoven (Bonn, 16 december 1770 – Wenen, 26 maart 1827) was een Duitse componist, musicus, virtuoos en dirigent.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Ludwig van Beethoven · Bekijk meer »

Lutheranisme

Maarten Luther Het lutheranisme is een stroming binnen het protestantse christendom.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Lutheranisme · Bekijk meer »

Maarten Luther

Maarten Luther (Duits: Martin Luther) (Eisleben, 10 november 1483 – aldaar, 18 februari 1546) was een Duits protestantse theoloog en reformator.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Maarten Luther · Bekijk meer »

Maarten Luther-Universiteit

De Maarten Luther-Universiteit (Martin-Luther-Universität Halle-Wittenberg) is een publieke onderzoeks-georiënteerde universiteit in de steden Halle en Wittenberg in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Maarten Luther-Universiteit · Bekijk meer »

Maas

De Maas (Frans: Meuse) is een 950 kilometer lange rivier in West-Europa.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Maas · Bekijk meer »

Machiavellisme

Niccolò Machiavelli Machiavellisme is de politieke theorie stelt dat alles is toegestaan voor het verwerven of behouden van macht, onafhankelijk van recht en moraal.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Machiavellisme · Bekijk meer »

Machtsevenwicht

Machtsevenwicht is het politieke en veelal ook militaire evenwicht tussen twee of meer machtige staten.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Machtsevenwicht · Bekijk meer »

Magie

Magie of toverij is de vermeende kunst van het manipuleren van de werkelijkheid met behulp van speciale objecten, spreuken en rituelen op basis van verborgen krachten.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Magie · Bekijk meer »

Malabar (India)

Kaart van Kerala met de Malabaarse kust De Malabar (Malayalam: മലബാര്‍), Malabarkust of de Peperkust is een kustgebied in het zuidwesten van India, tussen de bergen van de West-Ghats en de Arabische Zee.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Malabar (India) · Bekijk meer »

Malakka (stad)

Malakka of Malacca (Maleis: Melaka), officieel Melaka Bandaraya Bersejarah is een historische kuststad in Maleisië en hoofdstad van de gelijknamige deelstaat Malakka en gemeente (majlis bandaraya; city council).

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Malakka (stad) · Bekijk meer »

Malaria

''Plasmodium malariae'' in het midden Malaria of moeraskoorts is een infectieziekte die veroorzaakt wordt door eencellige parasieten van het geslacht Plasmodium dat tot de Sporozoa behoort.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Malaria · Bekijk meer »

Maleisië

Maleisië is een land in het zuidoosten van Azië.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Maleisië · Bekijk meer »

Manhattan (New York)

| |- | bevervellen (Nationaal Archief, Den Haag) |- | fort en de muur (tegen Engelsen en indianen, mogelijk ter plaatse van de latere "Wall Street"), zijn zichtbaar. Noorden is rechts. Dit ''Castello Plan'' van 1660 is de enige kaart van Nieuw-Amsterdam uit de Nederlandse tijd |- | Lower Manhattan | Manhattan is een eiland en een van de vijf stadsdelen van New York.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Manhattan (New York) · Bekijk meer »

Maria I van Engeland

Maria (Mary) Tudor (Greenwich, 18 februari 1516 - Londen, 17 november 1558) was koningin van Engeland van 1553 tot 1558 en afkomstig uit het Huis Tudor.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Maria I van Engeland · Bekijk meer »

Maria I van Schotland

Maria I Stuart of Stewart (Engels: Mary) (paleis van Linlithgow, 7 of 8 december 1542 – Fotheringhay Castle, 8 februari 1587), ook bekend als Mary, Queen of Scots, was koningin van Schotland vanaf 14 december 1542 tot 24 juli 1567.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Maria I van Schotland · Bekijk meer »

Marokko

Marokko, officieel het Koninkrijk Marokko, is een land in noordelijk Afrika aan de kust van de Middellandse Zee, de Straat van Gibraltar en de Atlantische Oceaan, grenzend aan Algerije en de (betwiste) Westelijke Sahara.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Marokko · Bekijk meer »

Marseille

Marseille (Occitaans: Marselha) is - na Parijs - de tweede stad naar inwoneraantal van Frankrijk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Marseille · Bekijk meer »

Marteling

Marteling, ook wel foltering of pijniging, is een handeling waarmee het slachtoffer ernstige psychische of lichamelijke pijn wordt toegebracht.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Marteling · Bekijk meer »

Mensenoffer

Een mensenoffer is het doden van een mens als offer aan een god, binnen de context van een religie.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Mensenoffer · Bekijk meer »

Metropolitan Museum of Art

De centrale lobby van het museum Het Metropolitan Museum of Art is een van de grootste en belangrijkste kunstmusea ter wereld.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Metropolitan Museum of Art · Bekijk meer »

Meubilair

Diverse soorten meubilair Polygoonjournaal uit 1955. Impressie van de Vakbeurs Meubelen en Woningtextiel in Utrecht met veel nieuws voor de woninginrichting Meubilair is een verzamelnaam voor allerhande meubels die worden gebruikt in en om het huis, een kasteel of een kerk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Meubilair · Bekijk meer »

Mexico (land)

Mexico (Spaans: México), officieel de Verenigde Mexicaanse Staten (Spaans: Estados Unidos Mexicanos) is een land in Noord-Amerika, grenzend aan de Verenigde Staten, Belize en Guatemala, de Grote Oceaan en de Golf van Mexico.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Mexico (land) · Bekijk meer »

Michelangelo Buonarroti

Onze-Lieve-Vrouwekerk te Brugge. Een standbeeld van Michelangelo aan de buitenkant van het Uffizi, Florence Sint Pieter, Rome, hoogte 174 cm Mozes; graftombe van paus Julius II in de San Pietro in Vincoli kerk te Rome Galleria dell'Accademia, Florence ''De Schepping'', Sixtijnse Kapel, Vaticaanstad Het plafond van de Sixtijnse Kapel ''Koepel van de Sint-Pietersbasiliek in Vaticaanstad'' Michelangelo's graftombe in de Santa Croce (Florence) Tondo Doni; Uffizi, Florence Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni, beter bekend onder alleen zijn voornaam Michelangelo (Caprese, 6 maart 1475 – Rome, 18 februari 1564) was een Italiaans kunstschilder, beeldhouwer, architect en dichter.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Michelangelo Buonarroti · Bekijk meer »

Microscoop

Binoculaire luminescentiemicroscoop Een microscoop (Oudgrieks, mikros en skopein (μικρός, "klein" en σκοπεῖν, "nauwkeurig bekijken, onderzoeken")) is een instrument voor het bestuderen van objecten, die te klein zijn om goed met het blote oog te kunnen worden gezien.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Microscoop · Bekijk meer »

Middeleeuwen

Mainzer Dom vanuit het zuidwesten. De middeleeuwen (ca. 500 tot ca. 1500) vormen in de geschiedenis van Europa de periode tussen de oudheid en de vroegmoderne tijd.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Middeleeuwen · Bekijk meer »

Middellandse Zee

De Middellandse Zee is gelegen tussen Zuid-Europa, West-Azië en Noord-Afrika.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Middellandse Zee · Bekijk meer »

Middellandse Zeegebied

Het Middellandse Zeegebied is het gebied rond de Middellandse Zee, omvattende Spanje, Gibraltar, het zuiden van Frankrijk, Monaco, Italië, Malta, San Marino, het Vaticaan, Slovenië, Kroatië, Montenegro, Albanië, Bosnië en Herzegovina, Griekenland, Turkije, Cyprus, Syrië, Libanon, Israël, Palestina, Egypte, Libië, Tunesië, Algerije en Marokko.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Middellandse Zeegebied · Bekijk meer »

Middenklasse

De middenklasse is een sociale klasse, die bestaat uit personen die niet (meer) met hun handen (hoeven te) werken.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Middenklasse · Bekijk meer »

Mijnbouw

Open mijn in Peru. Oude goudmijn bij Skidoo in de Death Valley, Californië. Mijnbouw is het systematisch onttrekken van stoffen (delfstoffen, mineralen) aan de bodem voor bijzonder gebruik of verwerking, met een speciaal daarvoor ingerichte voorziening of infrastructuur.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Mijnbouw · Bekijk meer »

Milaan (stad)

Largethumb De San Lorenzo-zuilengalerij La Scala, het beroemde operagebouw Milaan (Italiaans: Milano, West-Lombardisch: Milan) is de tweede stad van Italië en de belangrijkste stad van Noord-Italië.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Milaan (stad) · Bekijk meer »

Ming-dynastie

De Ming-dynastie (1368-1644) regeerde bijna drie eeuwen over China.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Ming-dynastie · Bekijk meer »

Moderne Tijd

De Moderne Tijd of Nieuwste Tijd is de meest recente (grote) periode in de westerse geschiedenis.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Moderne Tijd · Bekijk meer »

Moedernegotie

Hollandse fluitschepen in de 17e eeuw (Wenzel Hollar, 1647) De moedernegotie ("moeder aller handel") was de handel met de landen rond de Oostzee die door kooplieden uit Amsterdam vanaf de Late Middeleeuwen werd gedreven.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Moedernegotie · Bekijk meer »

Molukken

De Molukken (Maluku) zijn een eilandengroep in het oosten van de Indische Archipel, gelegen tussen (met de klok mee) Celebes, de Filipijnen, Nieuw-Guinea en Timor.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Molukken · Bekijk meer »

Monarchie

Monarchieën in de wereld Een monarchie is van origine een regeringsvorm waarbij de macht bij één persoon berust, de monarch.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Monarchie · Bekijk meer »

Mondialisering

Mondialisering (ook wel globalisering genoemd) is een voortdurend proces van wereldwijde economische, politieke en culturele integratie, met als centraal kenmerk een wereldwijde arbeidsdeling, waarbij productielijnen over de wereld worden gespreid die gedreven worden door de informatie- en communicatietechnologie en door internationale handel.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Mondialisering · Bekijk meer »

Mongolen

Mongolië en autonome Mongoolse deelgebieden in China De grens van het Mongoolse Rijk en het huidige leefgebied van de Mongolen in Europa en Azië De Mongolen (Mongools: Монгол Mongol) vormen een etnische groep ontstaan in een gebied dat tegenwoordig Mongolië en delen van Rusland en China omvat.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Mongolen · Bekijk meer »

Monopolie

Een monopolie (uit het Grieks monos / μονος (alleen, enkel) + pōlein / πωλειν (verkopen)) is een situatie waarin een product of dienst slechts door één (markt)partij wordt aangeboden.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Monopolie · Bekijk meer »

Montesquieu

Montesquieu of voluit Charles Louis de Secondat, baron de La Brède et de Montesquieu (kasteel van La Brède nabij Bordeaux, 18 januari 1689 – Parijs, 10 februari 1755), wiens naam vaak wordt verkort tot Charles de Montesquieu of alleen Montesquieu, was een Frans filosoof.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Montesquieu · Bekijk meer »

Museo Nacional del Prado

Akropolis (4e eeuw v.Chr.), Prado Het Prado, officieel het Museo Nacional del Prado, is een van de grootste en beroemdste kunstmusea ter wereld, gevestigd in Madrid.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Museo Nacional del Prado · Bekijk meer »

Museu Nacional de Arte Antiga

Het Museu Nacional de Arte Antiga, (MNAA) of het Nationaal Museum voor Oude Kunst is het belangrijkste kunstmuseum in Portugal en een belangrijk museum in Europa.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Museu Nacional de Arte Antiga · Bekijk meer »

Nagasaki (stad)

Nagasaki (長崎市, Nagasaki-shi) is een stad in de gelijknamige prefectuur Nagasaki in Japan.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Nagasaki (stad) · Bekijk meer »

Napels (stad)

Napels (Italiaans: Napoli; Napolitaans: Napule) is een havenstad, de derde stad van Italië, en de grootste van de Mezzogiorno (Zuid-Italië).

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Napels (stad) · Bekijk meer »

Napoleon Bonaparte

Napoleon Bonaparte (Ajaccio, 15 augustus 1769 - Sint-Helena, 5 mei 1821) was een Frans generaal en dictator tijdens de laatste regeringen van de Franse Revolutie.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Napoleon Bonaparte · Bekijk meer »

Natiestaat

Munsterse vrede in 1648 De term natiestaat wordt wel gebruikt om aan te geven dat binnen een staat één natie (dominant) aanwezig is en dient om een soeverein territorium te bieden aan een bepaalde natie en haar culturele identiteit.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Natiestaat · Bekijk meer »

Nationalisme

Marianne het Franse nationalisme symboliseert tijdens de Julirevolutie in 1830. Nationalisme is een politieke ideologie die stelt dat de staat als politieke eenheid moet voortvloeien uit de natie als historisch gegroeide sociaal-culturele eenheid.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Nationalisme · Bekijk meer »

Natuurkunde

regenboog (de tweede boog is vaag zichtbaar buiten de eerste). Overtallige regenbogen zijn binnen de eerste boog te zien. De schaduw van de camera is het middelpunt van de cirkelboog. Opname in Wrangell–St. Elias National Park and Preserve, Alaska. atmosfeer. Wet van Wien. Pahoehoe-type lava, ten zuiden van Pu‘u Kahaualea, Hawaï, United States Geological Survey, 1983. aarde gedurende de belichtingstijd van 3 minuten. 2006 F-18 Hornet met transsonische snelheid (rond de geluidssnelheid). De kegelvormige wolk ontstaat door condensatie van waterdruppeltjes in de zone van lagere druk en temperatuur achter de vleugel. Ook bovenachter de cockpit is condensatie zichtbaar. De frequentie en de golflengte van een bewegende geluids- of lichtbron verandert voor de waarnemer door het dopplereffect. Links verdichten de golven zich, maar rechts is hun tussenruimte vergroot. Gemaal bij Kinderdijk past schroef van Archimedes toe om water op te pompen. protonen in de CMS-detector van de Large Hadron Collider van CERN, waarin het langverwachte higgsboson optreedt en uit elkaar valt. Zonnepanelen op een woning Bioscoopjournaal uit 1971 over een open dag in natuurkundige laboratoria in Nederland. De natuurkunde of fysica is de tak van wetenschap die algemene eigenschappen van materie, straling en energie onderzoekt en beschrijft, zoals kracht, evenwicht en beweging, fasen en faseovergangen, straling, warmte, licht, geluid, magnetisme en elektriciteit, voor zover hierbij geen scheikundige veranderingen optreden.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Natuurkunde · Bekijk meer »

Natuurrecht

Natuurrecht is verondersteld universeel geldend hoger of beter recht dat wordt beschouwd als van nature gegeven, in de natuurlijke orde van de dingen gefundeerd.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Natuurrecht · Bekijk meer »

Nederduitse Gereformeerde Kerk (later Nederlandse Hervormde Kerk)

De Nederduitse Gereformeerde Kerk (in de oude spelling Nederduitsche Gereformeerde Kerk of vaak in die tijd ook Gereformeerde Kerk) is de gereformeerde kerk die ontstaan is in de stad Emden (Oost-Friesland), in 1571.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Nederduitse Gereformeerde Kerk (later Nederlandse Hervormde Kerk) · Bekijk meer »

Nederlandse Opstand

rooms-katholieke landvoogd. De Nederlandse Opstand of Opstand is de strijd van het opstandige deel van de Nederlandse gewesten tegen hun landsheer, de Spaans-Habsburgse koning Filips II.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Nederlandse Opstand · Bekijk meer »

Neolithische revolutie

De neolithische revolutie, soms gespeld als Neolithische Revolutie, was de eerste landbouwrevolutie en vormde de overgang van een samenleving van jager-verzamelaars met een rondtrekkend bestaan naar een samenleving van mensen die in nederzettingen woonden (sedentarisme) en aan landbouw en veeteelt deden.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Neolithische revolutie · Bekijk meer »

New England (Verenigde Staten)

Wegenkaart van New England uit 1929 Nieuw-Nederland (''Nova Belgica'') en New England New England (Nederlands: Nieuw-Engeland) is een regio in het uiterste noordoosten van de Verenigde Staten.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en New England (Verenigde Staten) · Bekijk meer »

New York (stad)

New York is de grootste stad van de Verenigde Staten van Amerika.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en New York (stad) · Bekijk meer »

Niccolò Machiavelli

Niccolò Machiavelli (Florence, 3 mei 1469 – aldaar, 21 juni 1527) was een Italiaanse diplomaat, politiek filosoof, militair strateeg, historicus, dichter, toneelschrijver en humanist gevestigd in Florence tijdens de Italiaanse renaissance.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Niccolò Machiavelli · Bekijk meer »

Nicolas de Condorcet

Marie Jean Antoine Nicolas de Caritat, markies de Condorcet (Ribemont, 17 september 1743 – Bourg-la-Reine, 28 maart 1794) was een Franse filosoof, wiskundige en politicus (en vroege politieke wetenschapper) die het concept van de methode Condorcet ontwikkelde.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Nicolas de Condorcet · Bekijk meer »

Nieuwe Tijd

De Nieuwe Tijd is een periode in de westerse geschiedenis.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Nieuwe Tijd · Bekijk meer »

Nieuwe Wereld

Met het begrip de Nieuwe Wereld wordt bedoeld: de continenten die door de Europeanen vanaf 1492 werden ontdekt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Nieuwe Wereld · Bekijk meer »

Noord-Amerika

Positie van Noord-Amerika Kaart: The World Factbook CIA Satellietafbeelding van Noord-Amerika Noord-Amerika is een continent dat volledig op het noordelijk halfrond ligt en bijna volledig binnen het westelijk halfrond.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Noord-Amerika · Bekijk meer »

Nootmuskaat

Muskaatnoten en nootmuskaatolie zaadrok (in gedroogde vorm de specerij foelie). Nootmuskaat is een specerij afkomstig van de muskaatboom (Myristica fragrans), die in regenrijke tropische kustgebieden gekweekt wordt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Nootmuskaat · Bekijk meer »

Normen en waarden

Normen en waarden zijn de omgangsvormen en principes volgens welke men publiekelijk en in sociaal verband handelt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Normen en waarden · Bekijk meer »

Obligatie

Een obligatie is een verhandelbaar schuldbewijs voor een lening die door een overheid, een onderneming of een instelling is aangegaan.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Obligatie · Bekijk meer »

Octrooi

Octrooibewijs Een octrooi of patent is een exclusief (uitsluitend) recht tot het industrieel maken of verkopen van een product of anderszins het exploiteren van een uitvinding.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Octrooi · Bekijk meer »

Oder

De Oder (Tsjechisch en Pools: Odra) is met haar 854,3 kilometer de dertiende rivier van Europa.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Oder · Bekijk meer »

Oemma

De oemma (Arabisch: الامة الاسلامية Al-oemma al-islamiyya of kortweg: Al-oemma) is de wereldwijde islamitische gemeenschap.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Oemma · Bekijk meer »

Oeralgebied

Federale District Oeral Het Oeralgebied of Oeral (Russisch: Ура́л) is de geografische regio rond het gelijknamige gebergte, de Oeral.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Oeralgebied · Bekijk meer »

Olieverf

Olieverf op een palet Olieverf is een verfsoort, een mengsel van pigment in de vorm van een zeer fijn gekleurd poeder met, als bindmiddel, een plantaardige drogende olie, meestal lijnolie.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Olieverf · Bekijk meer »

Onderwijs

Bioscoopjournaal uit 1972 over de nationale onderwijstentoonstelling te Utrecht, waar audiovisuele toepassingen een belangrijk onderwerp vormen. Het onderwijs is het overbrengen van kennis, vaardigheden en attitudes met vooraf vastgelegde doelen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Onderwijs · Bekijk meer »

Onderzeeboot

4 onderzeeboten uit de Walrusklasse van de Nederlandse marine USS Chicago (SSN 721) op periscoop-diepte bij Maleisië Een onderzeeboot, onderzeeër of duikboot, is een vaartuig dat zich onderwater kan voortbewegen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Onderzeeboot · Bekijk meer »

Ontdekking van Amerika

Christoffel Columbus bij zijn aankomst in de Nieuwe Wereld. Geromantiseerd Amerikaans schilderij uit 1893. Met de ontdekking van Amerika wordt meestal de reis van Christoffel Columbus bedoeld, en zijn landing op 12 oktober 1492 in de Nieuwe Wereld, op een van de eilanden van de Bahama's in het Caraïbisch gebied.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Ontdekking van Amerika · Bekijk meer »

Ontdekkingsreizen

Ontdekkingsreizen of expedities zijn reizen waarmee niet of weinig bekende gebieden verkend worden.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Ontdekkingsreizen · Bekijk meer »

Ontginning (cultuur)

Een ontginning is in cultuur gebrachte woeste grond.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Ontginning (cultuur) · Bekijk meer »

Oorlog

De oorlog door Henri Rousseau, 1894 De dulle griet door Pieter Bruegel de Oude, 1563 De terugtocht uit Moskou na de Veldtocht van Napoleon naar Rusland. Paratroepen landen tijdens Operatie Market Garden (september 1944) Oorlog is een gewapende strijd tussen volkeren of staten.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Oorlog · Bekijk meer »

Oost-Europa

StAGN In het rood: Oost-Europa volgens de Verenigde Naties Oost-Europa is een omvangrijk deel van het Europese continent.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Oost-Europa · Bekijk meer »

Oost-Friesland

Oost-Friesland (Duits: Ostfriesland, Nedersaksisch: Oostfreesland (uitspraak), Saterfries: Aastfräislound) is een streek in het uiterste noordwesten van de Duitse deelstaat Nedersaksen, grenzend aan de Waddenzee in het noorden en aan de Nederlandse provincie Groningen in het westen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Oost-Friesland · Bekijk meer »

Oosters-orthodoxe kerken

De oosters-orthodoxe kerk, ook wel orthodoxe kerk of Byzantijnse kerk genoemd, ziet zichzelf als voortzetting van de ene, heilige, katholieke en apostolische kerk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Oosters-orthodoxe kerken · Bekijk meer »

Oostzee

De Oostzee of Baltische Zee is een randzee van de Atlantische Oceaan die ruwweg tussen Zweden, Finland, Polen, Duitsland, Denemarken en de Baltische staten ligt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Oostzee · Bekijk meer »

Openbare dronkenschap

Foto ter illustratie. Op een cruiseschip zijn de betrokkenen niet in de openbare ruimte, dus in juridische zin hoeft hier geen sprake te zijn van openbare dronkenschap largethumb Openbare dronkenschap is het strafbaar feit dat iemand pleegt die in het openbaar in staat van dronkenschap verkeert.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Openbare dronkenschap · Bekijk meer »

Opvattingen over heksen en hekserij in Europa

Spotprent van Hand Baldung Grien: Heksen (Hexen beim Schadenszauber) - houtsnede 1508Spotprent over hekserij uit 1865 Opvattingen over heksen en hekserij in Europa kennen een lange geschiedenis.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Opvattingen over heksen en hekserij in Europa · Bekijk meer »

Orange (prinsdom)

Het vorstendom Orange (Frans: principauté d'Orange, Nederlands vaak ook prinsdom), is een klein voormalig vorstendom in de Provence, een streek in het zuidoosten van Frankrijk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Orange (prinsdom) · Bekijk meer »

Osaka (stad)

Osaka (大阪市, Ōsaka-shi, letterlijk 'grote heuvel') is de op twee na grootste stad van Japan, met ongeveer 2,7 miljoen inwoners.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Osaka (stad) · Bekijk meer »

Ottomaanse Rijk

Het Ottomaanse of Osmaanse Rijk (Osmaans: دَوْلَتِ عَلِيّهٔ عُثمَانِیّه, Devlet-i Âliyye-i Osmaniyye, Turks: Osmanlı İmparatorluğu) was een islamitisch rijk dat gesticht werd door de Oguz Turken onder Osman I, de stamvader van de Ottomaanse dynastie en naamgever van dit rijk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Ottomaanse Rijk · Bekijk meer »

Oudheid

Oudheid is de periode binnen een beschaving die begint met de introductie van het schrift in die beschaving.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Oudheid · Bekijk meer »

Overeenkomst (contract)

Het gebruik om na het sluiten van een overeenkomst elkaars handen te schudden. Een overeenkomst (ook contract en convenant) is een afspraak tussen minimaal twee natuurlijke personen of rechtspersonen (de partijen, of specifieker contractanten, genoemd) over wat ze met elkaar of voor elkaar zullen gaan doen (de te leveren prestatie) of laten.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Overeenkomst (contract) · Bekijk meer »

Overheid

De overheid is het hoogste bevoegd gezag op een bepaald territorium of grondgebied.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Overheid · Bekijk meer »

Overheidsschuld

Schuldklok van de Vereniging van belastingbetalers in Duitsland, opgenomen op 29 juli 2006 in Berlijn De staatsschuld of overheidsschuld omvat het totaal van de schulden van de centrale overheid, de niet-centrale overheden (provincies, waterschappen, gemeenten) en de wettelijke sociale verzekeringsinstellingen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Overheidsschuld · Bekijk meer »

Parachute

Een parachutesprong Een parachute of valscherm (uitspr. "parasjuut" of parasjute) is een hulpmiddel waarmee iets of iemand in vrije val in het zwaartekrachtveld van een hemellichaam zijn snelheid kan afremmen door wrijving met de atmosfeer.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Parachute · Bekijk meer »

Parijs

De Eiffeltoren, met op de achtergrond de wolkenkrabbers van zakendistrict La Défense Parijs (Frans: Paris) is de hoofdstad en regeringszetel van Frankrijk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Parijs · Bekijk meer »

Parlement van Engeland

Het parlement van Engeland was een wetgevend lichaam van het Koninkrijk Engeland.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Parlement van Engeland · Bekijk meer »

Parlement van het Verenigd Koninkrijk

Het parlementsgebouw Palace of Westminster in Londen. Het Parlement van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland (ook wel het Britse parlement, het Westminster Parlement, of voorheen het Rijksparlement) is de hoogste wetgevende macht van het Verenigd Koninkrijk en de Britse overzeese gebieden, gelegen in Londen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Parlement van het Verenigd Koninkrijk · Bekijk meer »

Parlementair systeem

Landen die een parlementair systeem handhaven zijn '''rood''' gekleurd. Het parlementaire systeem of parlementaire stelsel is een regeringsvorm waarbij de uitvoerende macht verantwoording schuldig is aan het parlement.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Parlementair systeem · Bekijk meer »

Pastelkleur

''Ballet'', pastel van Edgar Degas Een pastelkleur is een zachte kleur die wordt verkregen door een zuiver pigment met een lichte kleur te mengen, meestal met wit of lichtgeel.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Pastelkleur · Bekijk meer »

Patois

Een patois is een taalvariant die substandaard is, een variant dus die niet aan de normen van de standaardtaal voldoet.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Patois · Bekijk meer »

Paus

Het embleem van het pausschap.http://www.katholiek.org/pausschap.html Franciscus De paus is het hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Paus · Bekijk meer »

Paus Bonifatius VIII

Tombe van Bonifatius VIII onder de Sint-Pietersbasiliek Bonifatius VIII, geboren als Benedetto Gaetani (Anagni, 1235 – Rome, 11 oktober 1303) was paus van 1294 tot 1303.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Paus Bonifatius VIII · Bekijk meer »

Pedro Álvares Cabral

Pedro Alvares Cabral Pedro Álvares Cabral (Belmonte, 1467 (?) – Santarém, 1520 (?), als uitgesproken in het Braziliaans Portugees), was een Portugees zeevaarder en ontdekkingsreiziger.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Pedro Álvares Cabral · Bekijk meer »

Peking

Peking of Beijing is de hoofdstad van China.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Peking · Bekijk meer »

Periodisering

Periodisering is een manier om de geschiedenis en de archeologie in te delen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Periodisering · Bekijk meer »

Pernambuco

Pernambuco is een van de 26 deelstaten van Brazilië.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Pernambuco · Bekijk meer »

Peru

Peru (Spaans: Perú; Quechua en Aymara: Piruw), officieel de Republiek Peru (Spaans: República del Perú), is een land aan de westkust van Zuid-Amerika.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Peru · Bekijk meer »

Pest (ziekte)

De pest is een infectieziekte die van de 14e tot en met de 19e eeuw in Europa veelvuldig, bij vlagen epidemisch en zelfs pandemisch voorkwam en enorme aantallen slachtoffers maakte.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Pest (ziekte) · Bekijk meer »

Peter Hoppenbrouwers

P.C.M. (Peter) Hoppenbrouwers (Zundert, 1954) is een Nederlands historicus.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Peter Hoppenbrouwers · Bekijk meer »

Peter I van Rusland

Detail van de boot van Peter de Grote Peter door Godfrey Kneller (1698) Abraham Storck: Oefengevecht van de Nederlandse vloot ter ere van Peter, 1 september 1697 Standbeeld in Zaandam Herengracht 527 en 529: bouwheer Constantin Ranst. Het grootste werd in 1717 door de tsaar bewoond Tsaar Peter op weg naar het schip de 'Pieter en Paul' op het IJ in 1698 kathedraal Peter de Grote door Paul Delaroche Peter de Grote ondervraagt zijn zoon Aleksej. Schilderij van Nikolaj Ge Peter I Aleksejevitsj Romanov (Russisch: Пётр I Алексеевич Рома́нов) (Moskou, 9 juni 1672 – Sint-Petersburg, 8 februari 1725), bijgenaamd Peter de Grote (Пётр Великий) was van 1682 tot zijn dood in 1725 tsaar van Rusland.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Peter I van Rusland · Bekijk meer »

Peter Paul Rubens

hertog van Lerma Tenhemelopneming van de Goddelijke en Heilige Maagd Maria olieschets; een ontwerp voor een altaarstuk ''Portret van de kunstenaar en zijn vrouw in een prieel van kamperfoelie'', Isabella Brant samen met haar echtgenoot Rubens Hélène Fourment, tweede echtgenote van Rubens Isabella, Rubens' mecenassen Sint-Jacobskerk met schilderij van zijn hand ''Madonna omringd door heiligen'' Peter Paul Rubens (Siegen of Antwerpen, 28 juni 1577 – Antwerpen, 30 mei 1640) was een Zuid-Nederlands schilder van Vlaamse barok, tekenaar en diplomaat, werkzaam in Antwerpen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Peter Paul Rubens · Bekijk meer »

Petrus

| |- |Jezus roept Simon (Petrus) en Andreas (Duccio di Buoninsegna). |- |Jezus laat Petrus over het water lopen (François Boucher). |- |Een engel verlost Petrus van zijn handboeien (Bernardo Strozzi). |- |Bourgondisch schilderij uit ca. 1520 |- |“Domine, quo vadis?” (Annibale Carracci) |- |“Tu es Petrus” in de Sint-Pietersbasiliek te Rome |- |Rubens). |- |Het visioen van de heilige Petrus Nolascus met de gekruisigde apostel Petrus (Francisco Zurbarán) |- |Arnolfo di Cambio (13e eeuw) in de Sint-Pietersbasiliek |- |Troon van Petrus in de Sint-Pietersbasiliek |- |Jezus geeft de sleutels aan Petrus (fresco van Pietro Perugino in de Sixtijnse Kapel). | Petrus (Grieks: Πέτρος, Petros oftewel 'Rots'; Aramees: Cephas; vernederlandst Sint-Pieter); ook Simon Petrus genoemd; (Galilea, geboortedatum onbekend - Rome(?), ca. 64) is een persoon uit het Nieuwe Testament en een van de twaalf apostelen van Jezus.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Petrus · Bekijk meer »

Philadelphia (Pennsylvania)

De skyline van Philadelphia in de avond. Philadelphia is een stad in de Amerikaanse staat Pennsylvania, in het oosten van het land.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Philadelphia (Pennsylvania) · Bekijk meer »

Philosophiae Naturalis Principia Mathematica

Titelpagina van de Principia, eerste uitgave. Newtons eigen exemplaar met handgeschreven verbeteringen voor de tweede uitgave. lichaam dat een cirkel beschrijft. Philosophiae Naturalis Principia Mathematica (Lat.: "De wiskundige beginselen van de natuurfilosofie", kortweg de Principia) is een werk van Isaac Newton gepubliceerd op 5 juli 1687.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Philosophiae Naturalis Principia Mathematica · Bekijk meer »

Pierre Bayle

Pierre Bayle (Carla-Bayle, 18 november 1647 – Rotterdam, 28 december 1706) was een Frans wijsgeer en schrijver die vooral bekend is om zijn Dictionaire historique et critique uit 1697.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Pierre Bayle · Bekijk meer »

Pierre-Louis de Maupertuis

Pierre-Louis Maupertuis in dikke Laplandse bontkraag Pierre-Louis Moreau de Maupertuis (Saint-Malo, 7 juli 1698 - Bazel, 27 juli 1759) was een Frans wiskundige, astronoom, natuurvorser en filosoof in de tijd van de Verlichting.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Pierre-Louis de Maupertuis · Bekijk meer »

Pieter Corneliszoon Hooft

Pieter Corneliszoon Hooft (Amsterdam, 16 maart 1581 - Den Haag, 21 mei 1647) was een Nederlandse dichter, toneelschrijver en historicus, alsmede drost van Muiden en baljuw van Naarden.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Pieter Corneliszoon Hooft · Bekijk meer »

Plantkunde

Geromantiseerd beeld van een vooroorlogse werktafel van een botanicus. De plantkunde, botanie, fytologie, of botanica is een tak van de biologie.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Plantkunde · Bekijk meer »

Pokken

Pokken of variola was een uiterst besmettelijke en levensbedreigende virusziekte die de mensheid eeuwenlang heeft geteisterd.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Pokken · Bekijk meer »

Politicologie

Politicologie (ook wel politieke wetenschap of politieke wetenschappen) is de sociaalwetenschappelijke discipline die zich bezighoudt met de studie van politiek.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Politicologie · Bekijk meer »

Polyfonie

Onder polyfonie (Grieks: πολύς, veel; φωνή, stem, klank, geluid) verstaat men in de muziek: gecomponeerde meerstemmigheid, dat wil zeggen, meerdere melodieën tegelijkertijd, al dan niet in verschillende stemregisters, soms zelfs complex bezet.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Polyfonie · Bekijk meer »

Pools-Litouwse Gemenebest

Polen-Litouwen of het Pools-Litouwse Gemenebest (Pools: Rzeczpospolita Korony Polskiej i Wielkiego Księstwa Litewskiego, letterlijk: Republiek van de Poolse Kroon en Grootvorstendom Litouwen) was een staat die ontstond door het omvormen van de personele unie van het Koninkrijk Polen en het Grootvorstendom Litouwen tot één staat.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Pools-Litouwse Gemenebest · Bekijk meer »

Poolse Delingen

|Polen-Litouwen voor de delingen |- |De Eerste Poolse Deling in 1772 |- |Tweede Poolse deling in 1793 |- |Derde Poolse deling in 1795 | Met de Poolse Delingen (1772, 1793 en 1795) verdeelden Rusland, Oostenrijk en Pruisen onderling in drie stappen het sterk verzwakte Pools-Litouws Gemenebest, dat daardoor in 1795 van de Europese kaart verdween.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Poolse Delingen · Bekijk meer »

Porselein

Hizen Kyushu Ceramic Museum Japanse dekschaal in kakiemonstijl (1645)http://naturalisticspoon.com/Imari.html Bordje uit Kangxiperiode Porselein is een specifieke vorm van keramiek, samengesteld uit kaolien (een weerbarstige, witte kleisoort), kwarts en een veldspaat, en gebakken op een hoge temperatuur.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Porselein · Bekijk meer »

Potosí (stad)

Potosí is een stad in Bolivia, in het gelijknamige departement.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Potosí (stad) · Bekijk meer »

Potsdam

Het lustslot Sanssouci Het Orangeriepaleis Hollandse wijk Potsdam is de hoofdstad van de Duitse deelstaat Brandenburg.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Potsdam · Bekijk meer »

Predestinatie

Predestinatie of voorbeschikking is een religieus begrip, betreffende de relatie tussen het begin van alle dingen en het doel van deze dingen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Predestinatie · Bekijk meer »

President

President of presidente is een uit het Latijn afkomstig woord dat letterlijk voorzitter of voorzitster betekent (samengesteld uit pre.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en President · Bekijk meer »

Prijsrevolutie

De prijsrevolutie wordt over het algemeen gebruikt voor een reeks van economische gebeurtenissen van de tweede helft van de 15e eeuw tot het einde van de eerste helft van de 17e eeuw.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Prijsrevolutie · Bekijk meer »

Princes Czartoryski Foundation

De Princes Czartoryski Foundation, in 1991 opgericht door vorst Adam Karol Czartoryski beheert de kunstverzameling die sinds 1878 ondergebracht is in het Czartoryski Museum in Krakau, Polen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Princes Czartoryski Foundation · Bekijk meer »

Privilege (recht)

Een privilege is een recht dat aan een persoon, een groep personen of een organisatie wordt toegekend om deze meer of andere rechten te geven dan waarop men normaal aanspraak maakt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Privilege (recht) · Bekijk meer »

Processie

Sacramentsprocessie in Frankrijk, 19e eeuw. ceremoniële torens, in een processie door de stad gedragen. Deze tiende dag heet in het Indonesisch Asyura, in het Arabisch Ashura Een processie is een godsdienstige plechtigheid waarbij gelovigen openbaar hun geloof ritueel belijden.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Processie · Bekijk meer »

Proletariaat

Kerstfeest voor het proletariaat in Berlijn, 1923 De arbeidersklasse of het proletariaat (.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Proletariaat · Bekijk meer »

Protestantisme

Luther volgens de overlevering zijn 95 stellingen openbaar maakte. De Gedächtniskirche in Speyer, ter nagedachtenis aan het 'protest' van de Luthersen tegen het beperken van de godsdienstvrijheid. Het protestantisme is een van de vier grote stromingen binnen het christendom, naast het rooms-katholicisme de oosters-orthodoxe kerken en het anglicanisme.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Protestantisme · Bekijk meer »

Pruisen

Vlag van Pruisen Pruisen (ook wel Pruissen; Duits: Preußen; Oudpruisisch:Prūsa; Pools: Prusy; Litouws: Prūsija; Latijn: Prussia, Borussia of Prutenia) is de naam van een historische staat in Centraal-Europa.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Pruisen · Bekijk meer »

Pruisische Academie van Wetenschappen

De Pruisische Academie van Wetenschappen (Duits: Preußische Akademie der Wissenschaften) was een academie van wetenschappen die op 11 juli 1700 in Berlijn werd gesticht.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Pruisische Academie van Wetenschappen · Bekijk meer »

Puritanisme

John Knox vermaant Maria I van Schotland. Gebrandschilderd raam in de Convenant Presbyterian Church in Long Beach, Californië Het puritanisme is een protestantse stroming die ontstond als reactie op de Anglicaanse Kerk, die volgens de aanhangers te Rooms was.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Puritanisme · Bekijk meer »

Qing-dynastie

De Qing-dynastie, ook wel Mantsjoe-dynastie, was de laatste keizerlijke dynastie van China.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Qing-dynastie · Bekijk meer »

Rationalisme

René Descartes. Baruch Spinoza. Gottfried Wilhelm Leibniz. Nicolas Malebranche. Christian Wolff. Het rationalisme is een filosofische stroming die vertrekt vanuit het idee dat de rede de enige of voornaamste bron van kennis is.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Rationalisme · Bekijk meer »

Realisme (filosofie)

Realisme (van het Latijn res, ding, werkelijkheid) is de verzamelnaam voor een aantal verschillende standpunten en stromingen binnen de filosofie, die met elkaar gemeen hebben dat ze ervan uitgaan dat er een werkelijkheid onafhankelijk van het menselijk bewustzijn bestaat.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Realisme (filosofie) · Bekijk meer »

Recht op leven

Het tweede artikel van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie Het recht op leven is een van de basismensenrechten.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Recht op leven · Bekijk meer »

Recht van opstand

Het recht van opstand is het idee dat weerstand tegen een onrechtvaardig regime gerechtvaardigd is.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Recht van opstand · Bekijk meer »

Rechten van de mens

De rechten van de mens of mensenrechten omvatten rechten waarop iedereen aanspraak kan maken, ongeacht herkomst, nationaliteit, overtuiging, geslacht, wettelijke status of andere kenmerken.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Rechten van de mens · Bekijk meer »

Rechter

Een rechter is iemand die rechtspreekt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Rechter · Bekijk meer »

Rechtsstaat

Een rechtsstaat is een staat waarvan de macht gereguleerd en beperkt wordt door het recht.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Rechtsstaat · Bekijk meer »

Reconquista (Iberië)

De ''reconquista'' van het Iberisch Schiereiland De reconquista (een Spaans en Portugees woord voor 'herovering'; Arabisch: الاسترداد al-ʼIstirdād) was een periode van ongeveer 800 jaar in de middeleeuwen waarin enkele christelijke koninkrijken op het Iberisch Schiereiland erin slaagden om de moslims (daar Moren genoemd) van het schiereiland te verdrijven, nadat dezen vanaf 711 het Iberisch schiereiland op een smalle strook in het noorden na hadden veroverd.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Reconquista (Iberië) · Bekijk meer »

Rede

De rede of ratio is een menselijk denkvermogen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Rede · Bekijk meer »

Reformatie

De protestantse Reformatie was het zestiende-eeuwse schisma binnen het westerse christendom, dat ingezet werd door Maarten Luther, Johannes Calvijn en andere vroege protestanten.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Reformatie · Bekijk meer »

Religie

shinto, sikhisme, taoïsme, Tenrikyo 5e rij: Thelema, Unitaristisch Universalisme, wicca, zoroastrisme Onder religie (van het Latijnse religio) wordt gewoonlijk een van de vele vormen van zingeving, of het zoeken naar betekenisvolle verbindingen, verstaan, waarbij meestal een hogere macht, opperwezen of god centraal staat.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Religie · Bekijk meer »

Rembrandt van Rijn

Rembrandt Harmenszoon van Rijn (Leiden, 15 juli 1606 – Amsterdam, 4 oktober 1669) was een Hollandse kunstschilder, etser en tekenaar.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Rembrandt van Rijn · Bekijk meer »

Remonstranten

De remonstranten (of de Remonstrantse Broederschap, Arminianen, of rekkelijken) zijn een afsplitsing van de (Nederduits) Gereformeerde Kerk, ontstaan in het begin van de 17e eeuw.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Remonstranten · Bekijk meer »

Renaissance

Sandro Botticelli, ''De geboorte van Venus'', 1485 De renaissance (letterlijk: wedergeboorte) is een periode in de Europese cultuurgeschiedenis die volgde op de middeleeuwen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Renaissance · Bekijk meer »

Renaissance (stijlperiode)

De Mona Lisa van Leonardo da Vinci. Madonna del Granduca, 1505, van Rafaël Santi. De renaissance is - onder andere - een stijlperiode.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Renaissance (stijlperiode) · Bekijk meer »

Renaissance-humanisme

Venetië, inv. 228) Het renaissance-humanisme (meestal kortweg humanisme genoemd) is een moderne benaming voor een intellectuele beweging in de tijd van de renaissance, die voor het eerst door Francesco Petrarca op gang werd gebracht en belichaamd, in Florence haar voornaamste centrum had en zich in de 15e en 16e eeuw in meer of mindere mate verspreidde over het merendeel van Europa.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Renaissance-humanisme · Bekijk meer »

René Descartes

La Haye en Touraine Collège La Flèche (1695) René Descartes of gelatiniseerd Renatus Cartesius (La Haye en Touraine, 31 maart 1596 – Stockholm, 11 februari 1650) was een Franse filosoof en wiskundige.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en René Descartes · Bekijk meer »

Rentmeester (beroep)

Een rentmeester beheert goederen, in het bijzonder onroerend goed van een eigenaar.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Rentmeester (beroep) · Bekijk meer »

Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden

De Republiek der Verenigde Nederlanden was tussen 1588 en 1795 een confederatie/statenbond met trekken van een defensieverbond en een douane-unie.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden · Bekijk meer »

Republiek Genua

De Meest Serene Republiek Genua was een onafhankelijke staat van 1005 tot 1797 in Ligurië op de noordwestelijke kust van Italië, evenals Corsica van 1347 tot 1768 en tal van andere gebieden in en rond de Middellandse Zee.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Republiek Genua · Bekijk meer »

Republiek Venetië

De Republiek Venetië, officieel de Hoogst Serene Republiek van Venetië, was een historische staat in Noordoost-Italië, met Venetië als hoofdstad.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Republiek Venetië · Bekijk meer »

Restauratie (Engeland)

Met de Restauratie (Engels: Restoration) wordt, meer dan de toenmalige politieke herstelperiode, veelal een stijlperiode aangeduid in de kunstgeschiedenis van Engeland, die liep vanaf 1660 tot ongeveer 1700 en later.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Restauratie (Engeland) · Bekijk meer »

Revolutie

Schilderij over de Belgische Revolutie in 1830. Een revolutie is een plotselinge opstand van het volk of verandering.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Revolutie · Bekijk meer »

Rhône (rivier)

De Rhône (Latijn: Rhodanus) (Franse uitspraak) is een rivier in Zwitserland en Frankrijk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Rhône (rivier) · Bekijk meer »

Richard II van Engeland

Richard II (Bordeaux, 6 januari 1367 – kasteel Pontefract (Yorkshire), 14 februari 1400) was koning van Engeland van 1377 tot 1399.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Richard II van Engeland · Bekijk meer »

Rijksstad Neurenberg

Neurenberg was een tot de Frankische Kreits behorende rijksstad binnen het Heilige Roomse Rijk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Rijksstad Neurenberg · Bekijk meer »

Rijksvorst

Een rijksvorst (Duits Reichsfürst, Latijn princeps regni of imperii) was in het Heilige Roomse Rijk een adellijke vorst, die zijn leen rechtstreeks van de Duitse koning had, die ook vaak de keizerstitel had.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Rijksvorst · Bekijk meer »

Rijn

Bordje bij Lai da Tuma, Surselva, Graubünden, Zwitserland waar de Rijn begint. De plaquette houdt het op 1320 kilometer Rijnlengte als gevolg van een schrijffouthttp://www.waarmaarraar.nl/pages/re/51418/De_Rijn_is_korter_dan_gedacht_.html De Rijn is korter dan gedacht op Waarmaarraar.nl Voor-Rijn, Oberalpgebergte Tussen Ilanz en Chur Tussen Balzers en Trübbach Waterval in de Rijn bij Schaffhausen Van Eltville tot aan Bingen Rijn bij Assmannshausen (gem. Rüdesheim am Rhein) Loreley De Boven-Rijn bij Spijk Het Bijlandsch Kanaal bij Tolkamer Het Bijlandsch Kanaal bij Millingen aan de Rijn De Rijn (Duits: Rhein, Frans: Rhin, in het Nederlands vroeger ook: Rhijn) is met 1233 kilometer een van de langere rivieren van Europa.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Rijn · Bekijk meer »

Robert Clive

Robert Clive, de eerste Baron Clive of Plassey. Olieverf op doek, door Nathaniel Dance, datum onbekend. Robert Clive, de eerste Baron Clive of Plassey, (Shropshire, 29 september 1725 – Londen, 22 november 1774), door zijn landgenoten wel Clive of India genoemd, was een Brits militair en koloniaal bestuurder wiens militaire overwinningen aan de basis stonden van de Britse heerschappij over India.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Robert Clive · Bekijk meer »

Rococo

| Cuvilliés-theater, Münchener Residenz, 1751-53 |- | Tafelontwerp, Juste-Aurèle Meissonnier, Parijs, ca 1730 | Rococo is een Europese stijlperiode in de beeldende kunsten, die haar hoogtepunt beleefde tussen 1730 en 1760.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Rococo · Bekijk meer »

Roemenië

Roemenië is een republiek in Zuidoost-Europa grenzend aan de Zwarte Zee, Bulgarije, Servië, Oekraïne, Hongarije, en Moldavië. Op Hongarije en Moldavië na, is Romaanse Roemenië omringd door Slavische landen. Het land kent veel culturen, talen en religies die onderling beïnvloed zijn. Het landklimaat (koude winters, warme zomers) en de bergketen de Karpaten zorgen voor diverse landschappen met ongerepte natuur, oerbossen en vlaktes. Aan de Zwarte Zee zijn er brede zandstranden en een rivierdelta. Op een grondgebied van heeft Roemenië inwoners. De hoofdstad Boekarest - in het interbellum Klein Parijs genoemd - is dé stad van Roemenië en een toeristische attractie. Tijdens het Sovjetregime nam Roemenië een aparte plaats in het Oostblok en genoot het een relatief onafhankelijke buitenlandse politiek. Roemenië is sinds 2004 lid van de NAVO en sinds 2007 van de Europese Unie. Het kent de zevende grootste populatie en is het negende grootste land van de EU. De Roemeense taal behoort tot de Romaanse talen en is verwant aan het Italiaans, Frans, Spaans en Portugees. In de schrijftaal zijn veel woorden herkenbaar.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Roemenië · Bekijk meer »

Rogge (graan)

Rogge (Secale cereale) is een kruisbevruchtende graansoort, die net als de overige granen behoort tot de grassenfamilie.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Rogge (graan) · Bekijk meer »

Romaanse talen

Roemeens De Romaanse talen zijn een tak van de Indo-Europese taalfamilie.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Romaanse talen · Bekijk meer »

Rozenoorlogen

De Rozenoorlogen is een benaming van de binnenlandse strijd die in koninkrijk Engeland woedde in de periode 1455 tot 1485.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Rozenoorlogen · Bekijk meer »

Ruiterstandbeeld

Ruiterbeeld van Lodewijk XII in het kasteel van Blois Een ruiterstandbeeld is een standbeeld waarop een persoon als ruiter is uitgebeeld, dus zittend op een paard.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Ruiterstandbeeld · Bekijk meer »

Salvador (stad)

Salvador of Salvador da Bahia (volledige naam: São Salvador da Bahia de Todos os Santos, in het Nederlands "Heilige verlosser van de Allerheiligenbaai") is een stad gelegen in het noordoosten van Brazilië aan de Atlantische Oceaan.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Salvador (stad) · Bekijk meer »

Samuel von Pufendorf

Samuel von Pufendorf Samuel von Pufendorf (Dorfchemnitz (Saksen), 8 januari 1632 - Berlijn, 26 oktober 1694) was een Duitse rechtsfilosoof, politiek denker en historicus.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Samuel von Pufendorf · Bekijk meer »

Sapere aude

Sapere aude is een Latijnse aansporing die in het Nederlands vertaald kan worden met: Durf te weten.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Sapere aude · Bekijk meer »

Saturnus (planeet)

Voyager 2 foto van Saturnus' ringenstelsel Saturnus en Aarde Saturnus is van de zon af gerekend de zesde planeet in ons zonnestelsel en op Jupiter na de grootste.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Saturnus (planeet) · Bekijk meer »

Savoye (historische regio)

vlag van Savoye wapen van Savoye kaart van de regio Landkaart van Savoye in 1494. Savoye (Savoyaards Savouè; Latijn Sabaudiae) is een historische regio die zich uitstrekt van de huidige Franse departementen Savoye en Haute-Savoie en de Franse natuurlijke regio Savoie-Mont Blanc en de Italiaanse regio's Piëmont en Valle d'Aosta.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Savoye (historische regio) · Bekijk meer »

Scandinavië

Rood: Noorwegen, Zweden, Denemarken.Oranje: Finland, IJsland, Faeröereilanden. Satellietopname van Noorwegen, Zweden en Finland in de winter Typisch Scandinavische huizen in Noorwegen Kaart uit Scandinavië uit 1539, de Carta Marina van Olaus Magnus. Scandinavië is de naam waarmee een gebied in het noorden van Europa wordt aangeduid.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Scandinavië · Bekijk meer »

Schaarste

Bioscoopjournaal uit november 1950: landelijke actie die de mensen vraagt om op piekuren zo weinig mogelijk elektriciteit te gebruiken. Voor de elektriciteitscentrales, die tijdens en ten gevolge van de oorlog niet konden worden vernieuwd en uitgebreid, is de vraag té groot aan het worden. Schaarste is een eigenschap van alle economische goederen en daarmee één van de centrale begrippen in de economie, doordat het het keuzeprobleem tussen onbeperkte behoeften en schaarse middelen oproept.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Schaarste · Bekijk meer »

Schilderij

Het wereldberoemde schilderij de Mona Lisa van Leonardo da Vinci Een schilderij is een met verf gecreëerde afbeelding gemaakt door een kunstschilder, uit een bepaalde periode van de schilderkunst.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Schilderij · Bekijk meer »

Scholastiek

Met scholastiek wordt in het algemeen de middeleeuwse filosofie bedoeld (die een sterk metafysisch karakter had) en specifiek de onderwijsmethode die in de 11e eeuw tot ontwikkeling kwam in de stedelijke scholen en verder uitgebouwd werd in de 12e en 13e eeuw aan de universiteit.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Scholastiek · Bekijk meer »

Schoorsteen

|- | Schoorsteen (Graz) |- | Twee verschillende types schoorsteen (Nederland) | Een schoorsteen is een afvoerkanaal voor rookgassen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Schoorsteen · Bekijk meer »

Sebastiaan van Portugal

Sebastiaan I (Portugees: Dom Sebastião I, bijnaam o Desejado) (Lissabon, 20 januari 1554 - Ksar-el-Kebir, 4 augustus 1578) was de zestiende koning van Portugal.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Sebastiaan van Portugal · Bekijk meer »

Secularisering

Secularisering (van het Latijn saeculum: het aardse leven, wereld) is de algemene benaming voor de verwereldlijking zoals die tot uitdrukking komt in laïcisering, ontkerkelijking, de reductie van religie tot het private terrein en de afname van de maatschappelijke invloed van religie.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Secularisering · Bekijk meer »

Separatisme

Separatisme of secessionisme is het streven naar een (formele) terugtrekking uit een bestaande organisatie of staat, en het oprichten van een eigen organisatie of staat.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Separatisme · Bekijk meer »

Sevilla (stad)

Giralda Sevilla Alcázar (koninklijk paleis) Palmtuinen in het Alcázar Plaza de España Sevilla is een gemeente en de hoofdstad van de Spaanse autonome regio Andalusië, en van de provincie Sevilla.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Sevilla (stad) · Bekijk meer »

Siberië

Historisch Siberië (en Siberië volgens verscheidene westerse bronnen) Siberië (Russisch: Сибирь, Sibir) is de naam voor een groot gebied in Noord-Azië dat voor het grootste deel is gelegen in het Aziatische deel van Rusland.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Siberië · Bekijk meer »

Siena (stad)

| |- | |- |Kathedraal van Siena |- |Piazza del Campo |- |Vlaggen van de 17 stadswijken | Siena (Nederlands verouderd ook Sienna of Siëna) is een stad in Toscane, Italië.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Siena (stad) · Bekijk meer »

Sint-Pietersbasiliek

|- | |- | | De Sint-Pietersbasiliek (Italiaans: Basilica di San Pietro) is een katholieke kerk en basilica major aan het Sint-Pietersplein in Vaticaanstad.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Sint-Pietersbasiliek · Bekijk meer »

Slag bij Plassey

Clive ontmoet Mir Jafar na afloop van de slag. Olieverfschilderij door Francis Hayman, rond 1760. De slag bij Plassey (23 juni 1757) was een gewapend treffen tussen de Britten van de East India Company en het de facto onafhankelijke vorstendom Bengalen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Slag bij Plassey · Bekijk meer »

Slag op het Merelveld

In de Slag op het Merelveld of Slag op het Lijsterveld (Slag bij Kosovo Polje) (Servisch: Бој на Косову of Косовска битка, Boj na Kosovu of Kosovska bitka) op 28 juni 1389 leed het Servische leger, gesteund door Hongaren, Bosniërs, Bulgaren en Albanezen, onder leiding van vorst Lazar een nederlaag tegen het Ottomaanse Rijk onder leiding van sultan Moerad I. Onder de Ottomaanse troepen bevonden zich de elitetroepen van de Janitsaren.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Slag op het Merelveld · Bekijk meer »

Slavernij

Afrika, 19e-eeuwse gravure Smeedijzeren slavenhalsboei of ''banditi'' Narrative of a five years' expedition against the revolted Negroes of Surinam'' van John Gabriël Stedman uit 1796. Het boek was vooral door de illustraties belangrijk in de vroege fase van het abolitionisme. Slavernij is een toestand waarin een mens eigendom is van een anderEncarta-encyclopedie Winkler Prins (1993–2002) s.v. "slavernij".

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Slavernij · Bekijk meer »

Slingeruurwerk (uurwerk)

Wandklok met slinger Een slingeruurwerk of pendule is een uurwerk waarvan de regelmatige loop door een heen en weer bewegende slinger wordt gereguleerd.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Slingeruurwerk (uurwerk) · Bekijk meer »

Smokkel

Betrapt op het smokkelen van zeldzame kleine vogeltjes Smokkel is het illegaal over de grens brengen van goederen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Smokkel · Bekijk meer »

Smolensk

Smolensk (Russisch: Смоленск, uitspraak; Wit-Russisch: Смаленск, Smalensk; Pools: Smoleńsk) is een stad in het westen van Rusland, gelegen aan de rivier Dnjepr.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Smolensk · Bekijk meer »

Sociaal contract

John Lockes geschriften over het Sociaal Contract waren in het bijzonder bij de Amerikaanse Founding Fathers heel invloedrijk Het sociaal contract is de filosofie dat de legitimiteit van het gezag van de staat over het individu voortkomt uit een contract dat tussen beiden is afgesloten.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Sociaal contract · Bekijk meer »

Soevereine staat

Een soevereine staat is een staat met een duidelijk aangeduid territorium waarover die staat zowel intern als extern soevereiniteit uitoefent.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Soevereine staat · Bekijk meer »

Soevereiniteit

Soevereiniteit is het recht van een bestuursorgaan om het hoogste gezag uit te oefenen zonder dat verantwoording is verschuldigd aan een ander orgaan.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Soevereiniteit · Bekijk meer »

Spaans-Engelse Oorlog (1585-1604)

De Spaans-Engelse Oorlog (1585-1604) was een conflict tussen Spanje en Engeland.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Spaans-Engelse Oorlog (1585-1604) · Bekijk meer »

Spaanse Armada

Cornelis van Wieringen, "De Spaanse Armada voor de Engelse kust". Op de afbeelding raakt de Armada in problemen en de Spanjaarden gooien de cavaleriepaarden overboord. September, 1588 ''(Collectie: Rijksmuseum Amsterdam)'' Met de Spaanse Armada (armada is Spaans voor 'gewapende' vloot) wordt meestal de 'Onoverwinnelijke Vloot' (Armada Invencible) bedoeld waarmee de Spaanse koning Filips II tijdens de Spaans-Engelse Oorlog (1585-1604) probeerde Engeland binnen te vallen in het voorjaar en de zomer van 1588.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Spaanse Armada · Bekijk meer »

Spaanse Nederlanden

De Spaanse Nederlanden is de benaming voor de Habsburgse Nederlanden van 1556 tot aan 1715.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Spaanse Nederlanden · Bekijk meer »

Spaanse Rijk

Het Spaanse Rijk (Spaans: Imperio español) of de Universele Spaanse Monarchie (Spaans: Monarquía universal española) is de benaming voor de unie van koninkrijken, afhankelijkheden en koloniën ondergeschikt aan Spanje tussen 1492 en 1898.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Spaanse Rijk · Bekijk meer »

Spaanse Successieoorlog

De Spaanse Successieoorlog (1701–1713) was een oorlog van verschillende Europese mogendheden (de "Grote Alliantie") tegen o.a. het koninkrijk Frankrijk en het Spaanse Rijk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Spaanse Successieoorlog · Bekijk meer »

Spanje

Spanje, officieel het Koninkrijk Spanje (Spaans: Reino de España), is een land in het zuidwesten van Europa met inwoners en een oppervlakte van.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Spanje · Bekijk meer »

Specerij

Een specerij is een natuurlijke aromatische plantaardige stof die smaak aan eten geeft.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Specerij · Bekijk meer »

Specerijenhandel

De belangrijke handelsroutes: in rood de zijderoutes door Centraal-Azië en in blauw het overzeese verkeer. De specerijenhandel is een commerciële activiteit, waarbij in de oudheid, middeleeuwen en vroegmoderne tijd specerijen, peper en andere exotische Aziatische producten naar Europa werden geëxporteerd in ruil voor goud en zilver.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Specerijenhandel · Bekijk meer »

Spiegel (optica)

Vaas voor een spiegel Spiegel in het verkeer Zijspiegel van autoMount Hood wordt weerspiegeld in een meerAlhambra Een spiegel is een voorwerp dat licht (en andere soorten elektromagnetische straling) weerkaatst volgens de wet "hoek van inval.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Spiegel (optica) · Bekijk meer »

Spitsbergen (eiland)

Eiland Spitsbergen in Spitsbergen Spitsbergen, in het verleden aangeduid als West-Spitsbergen, is een van de eilanden die samen de archipel Spitsbergen (Noors: Svalbard) vormen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Spitsbergen (eiland) · Bekijk meer »

Sri Lanka

Nederlands kanaal nabij Negombo Sri Lanka (Engels: Sri Lanka; Singalees:ශ්‍රී ලංකා (Shrī Laṁkā), Tamil: இலங்கை (Ilaṅkai), officieel de Democratische Socialistische Republiek Sri Lanka en voorheen Ceylon, is een land in Zuid-Azië. Het land is een eilandstaat in de Indische Oceaan en telt inwoners. Door de gunstige ligging op het pad van de grote zeeroutes tussen West-Azië en Zuidoost-Azië is Sri Lanka van oudsher een strategische marinebasis en een centrum van boeddhistische religie en cultuur van de oudheid. Tegenwoordig is het een multireligieus land, waar bijna een derde van de bevolking andere religies dan het boeddhisme aanhangt, met name het hindoeïsme, christendom en islam. De Singalese gemeenschap vormt de meerderheid van de bevolking, met de Tamils als grootste etnische minderheid, geconcentreerd in het noorden en oosten van het eiland. Andere gemeenschappen omvatten de islamitische Moren en Maleisiërs en de Burghers. Sri Lanka staat bekend vanwege de productie en export van thee, kinine, koffie, rubber, kaneel en kokosnoten en heeft een progressieve en moderne industriële economie en het hoogste inkomen per hoofd van de bevolking in Zuid-Azië. De natuurlijke schoonheid van Sri Lanka, de tropische bossen, stranden en landschap, evenals zijn rijke culturele erfgoed, maken het een wereldberoemde toeristische bestemming. Na meer dan tweeduizend jaar van heerschappij door plaatselijke koninkrijken werden delen van Sri Lanka in het begin van de 16e eeuw gekoloniseerd door Portugal en Nederland, alvorens het gehele land in 1815 onder het bestuur van het Britse Rijk kwam. Tijdens de Tweede Wereldoorlog diende Sri Lanka als een belangrijke basis voor de geallieerde troepen in de strijd tegen het Japanse Keizerrijk. Aan het begin van de 20e eeuw ontstond een nationalistische politieke beweging, met als doel het verkrijgen van politieke onafhankelijkheid, die uiteindelijk in 1948 door de Britten werd verleend na vreedzame onderhandelingen. Sinds de jaren 70 van de 20e eeuw leidden strubbelingen tussen de Tamil-minderheid en de Singalese meerderheid tot een burgeroorlog, die dertig jaar duurde. Tienduizenden mensen kwamen daarbij om. Sinds aan het einde van het eerste decennium van deze eeuw de vrede is hersteld, herstelt het land zich van de gevolgen van de burgeroorlog en maakt er reclame voor, dat het een aantrekkelijk land is voor toeristen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Sri Lanka · Bekijk meer »

Staat

Een staat is een hiërarchische politieke organisatie die gezag uitoefent over een bevolking, gelegitimeerd door een vorm van recht, waarvan de naleving wordt afgedwongen met een monopolie op het gebruik van geweld.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Staat · Bekijk meer »

Stad

Een stad is, in tegenstelling tot een dorp, een grotere plaats waar mensen wonen, gelegen aan grotere verkeerswegen en met een eigen bestuurs- en verzorgingsstructuur.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Stad · Bekijk meer »

Stadstaat

Een stadstaat is een staat bestaande uit een enkele stad en het achterland daarvan (met daarin eventueel nog wat kleinere nederzettingen).

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Stadstaat · Bekijk meer »

Staten-Generaal van de Nederlanden

De Staten-Generaal van de Nederlanden waren tussen 1464 en 1795 een college waarin afgevaardigden van de Provinciale Staten van de gewesten van de Nederlanden samenkwamen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Staten-Generaal van de Nederlanden · Bekijk meer »

Sticht Utrecht

Het Sticht Utrecht (ook bekend als Het Sticht) was het territorium waarover de bisschoppen van Utrecht in de middeleeuwen als vorst de landsheerlijkheid uitoefenden.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Sticht Utrecht · Bekijk meer »

Stoel

Kunstwerk ''Man in ligstoel'' (Hans Mes, 1984) Kleimodel van een Europese stoel uit 4750-4600 voor Christus Rood-blauwe stoel ontworpen door Gerrit Rietveld Houten stoel uit Tanzania Rieten stoel in Spanje Een stoel is een zitmeubel met een rugleuning en soms armsteunen voor één persoon.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Stoel · Bekijk meer »

Sumatra

Het Tobameer is een groot kratermeer in de provincie Noord-Sumatra op Sumatra De vulkaan Sinabung, die zich in het noorden van Sumatra bevindt. Sumatra (of Sumatera) is het op vijf na grootste eiland van de wereld (ongeveer 470.000 km²) en behoort bij Indonesië.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Sumatra · Bekijk meer »

Symbool

Symbolen op een grafsteen Symbolen op een speelkaart Een symbool of zinnebeeld is een teken waarbij geen natuurlijke relatie bestaat tussen de representatie van het teken en de betekenis die ermee wordt uitgedrukt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Symbool · Bekijk meer »

Symmetrie

Figuur met zowel draaisymmetrie als spiegelsymmetrie. Men spreekt van symmetrie (Grieks: συν, samen en μετρον, maat) bij een object als twee helften van het object in een bepaalde zin elkaars spiegelbeeld zijn.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Symmetrie · Bekijk meer »

Synode van Dordrecht

Kloveniersdoelen, de plaats waar de zittingen werden gehouden. De Synode van Dordrecht (ook wel de Synode van Dordt genoemd) was een door de Nederduits Gereformeerde Kerk belegde kerkvergadering van 1618 - 1619.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Synode van Dordrecht · Bekijk meer »

Tabak

Tabak voor een pijp Geperste tabak Tabak is een product afkomstig van de bladeren van de tabaksplant Nicotiana tabacum, dat als genotmiddel wordt gerookt, gekauwd (gepruimd) en gesnoven.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Tabak · Bekijk meer »

Tachtigjarige Oorlog

De Tachtigjarige Oorlog, De Opstand of de Nederlandse Opstand was een strijd in de Nederlanden die in 1568 begon en eindigde in 1648, met een tussenliggende vrede (het Twaalfjarig Bestand) van 1609 tot 1621.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Tachtigjarige Oorlog · Bekijk meer »

Tafelsuiker

Suikerkristallen Ongeraffineerde ruwe suiker (Tafel)suiker, kristalsuiker, bietsuiker, rietsuiker, of (chemisch) sa(c)charose, is een voedingsmiddel dat geassocieerd wordt met een van de primaire smaken, namelijk zoetheid.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Tafelsuiker · Bekijk meer »

Taiwan

De Republiek China, gewoonlijk Taiwan genoemd, is een de facto onafhankelijke staat in de Oost-Chinese Zee die wegens tegenstand van de Volksrepubliek China door een overgrote meerderheid van landen niet als staat erkend wordt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Taiwan · Bekijk meer »

Tarwe

Tarwe (Triticum) is een geslacht met de voornaamste granen waar de mensheid zich mee voedt, naast rijst en maïs.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Tarwe · Bekijk meer »

Terreur (Franse Revolutie)

Het Comité révolutionnaire Een Britse spotprent over de Terreur De Terreur (Frans: la Terreur, letterlijk vertaald "Schrikbewind", met een hoofdletter), is een concept dat door historici gebruikt wordt om twee periodes in de Franse Revolutie aan te duiden waarin Frankrijk werd geregeerd door een uitzonderlijke uitvoerende macht die berustte op kracht, illegaliteit en repressie.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Terreur (Franse Revolutie) · Bekijk meer »

Thee (drank)

Bron: Koehler (1887) Gevuld theeglas Theezakjes Uruwala Orange Pekoe, een typisch draderige zwarte Ceylonthee. Een kopje orange pekoe met melk Theeplantage in India Bogor - Indonesië Een Marokkaanse theeset Muntthee Thee is een warme drank die wordt gemaakt door infusie van de gedroogde bladeren van de theeplant Camellia sinensis.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Thee (drank) · Bekijk meer »

Theologie

Theologie (synoniem: godgeleerdheid) betekent letterlijk 'godsleer'.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Theologie · Bekijk meer »

Thermidor

Thermidor was de elfde maand van de Franse Republikeinse Kalender.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Thermidor · Bekijk meer »

Thomas Hobbes

Thomas Hobbes (Westport (Wiltshire), 5 april 1588 – Hardwick Hall (Derbyshire), 4 december 1679) was een Engels filosoof.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Thomas Hobbes · Bekijk meer »

Thomas Paine

Thomas Paine. Schilderij van Auguste Millière (fl.1876), naar een gravure van William Sharp. Standbeeld van Thomas Paine in zijn geboorteplaats Thomas Paine (Thetford, 29 januari 1737 — New York, 8 juni 1809) was een Engels-Amerikaans filosoof, vrijdenker en revolutionair.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Thomas Paine · Bekijk meer »

Thomas van Aquino

Thomas van Aquino, Aquinas of Thomas Aquinas (Roccasecca, ± 1225 – Fossanova, 7 maart 1274) was een Italiaanse filosoof en theoloog, die tot de scholastici gerekend wordt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Thomas van Aquino · Bekijk meer »

Tijdperk van de grote ontdekkingen

De belangrijkste ontdekkingsreizen gedurende het tijdperk van de grote ontdekkingen. Het tijdperk van de grote ontdekkingen is de periode in de Vroegmoderne Tijd waarin verschillende Europese landen met ontdekkingsreizen de gehele wereld verkenden.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Tijdperk van de grote ontdekkingen · Bekijk meer »

Tin (element)

Tin wordt vaak gebruikt voor het maken van sierfiguren, zoals soldaten. Tin is een scheikundig element met symbool Sn (Latijn: stannum) en atoomnummer 50.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Tin (element) · Bekijk meer »

Tirol (regio)

Euregio Tirol-Zuid-Tirol-Trentino Tirol is een historische regio in Centraal-Europa in de hedendaagse landen Oostenrijk en Italië.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Tirol (regio) · Bekijk meer »

Titan (maan)

Titan of Titaan, ook wel Saturnus VI, is de grootste maan van Saturnus en op Ganymedes na de grootste van het zonnestelsel.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Titan (maan) · Bekijk meer »

Tol (recht)

Gouwe Bruggeldheffing met behulp van een klomp bij de brug over de Hollandse IJssel in Oudewater Tolrecht is het recht van de beheerder van een vaarweg of landweg een heffing op te leggen voor het gebruik ervan inclusief kunstwerken als bruggen en tunnels.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Tol (recht) · Bekijk meer »

Tolerantie (maatschappij)

Tolerantie of verdraagzaamheid in een sociale, culturele of religieuze context gebruikte term die de mate aangeeft waarin afwijkend gedrag of leden van bepaalde groepen niet worden gediscrimineerd ondanks hun afwijkend en door de meerderheid verwerpelijk geachte gedrag (of afwijkende meningen).

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Tolerantie (maatschappij) · Bekijk meer »

Traditie

Een traditie (Latijn: trádere, overleveren) is een gebruik of gewoonte die van de ene generatie op de andere wordt doorgegeven.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Traditie · Bekijk meer »

Transsylvanië

Kaart van Roemenië met historisch Transsylvanië in lichtgeel en hedendaags Transsylvanië in het licht- en het donkergeel. Het wapen van '''Zevenburgen''' ''(Transsylvanië)'' Wegkapelletje Transsylvanië of Zevenburgen (Roemeens: Transilvania of Ardeal; Hongaars: Erdély; Duits: Siebenbürgen; Servisch: Трансилванија, Transilvanija of Ердељ, Erdelj) is een historische regio die een groot deel van het huidige noorden en westen van Roemenië beslaat.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Transsylvanië · Bekijk meer »

Trias politica

De trias politica, driemachtenleer of scheiding der macht(en) is een theorie van de staatsinrichting waarin de staat opgedeeld is in drie organen die elkaars functioneren bewaken.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Trias politica · Bekijk meer »

Triple Alliantie (1668)

De Triple Alliantie van 1668 was een bondgenootschap tussen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, Engeland en Zweden.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Triple Alliantie (1668) · Bekijk meer »

Tsjechisch

Het Tsjechisch (čeština of český jazyk) is een West-Slavische taal met ongeveer 12 miljoen sprekers.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Tsjechisch · Bekijk meer »

Tunis

De Zitouna-moskee Standbeeld van Ibn Khaldun op het Onafhankelijkheidsplein Tunis (Arabisch: تونس Toenoes of Toenis) is de hoofdstad en grootste stad van Tunesië.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Tunis · Bekijk meer »

Uitvinding

patent waarmee de uitvinding van de gloeilamp wereldkundig werd gemaakt Bioscoopjournaal uit 1973 over opmerkelijke uitvindingen Een uitvinding is volgens de Dikke Van Dale "een ver­nuf­tig ge­von­den op­los­sing, meest­al op tech­nisch ge­bied".

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Uitvinding · Bekijk meer »

Unam Sanctam

Paus Bonifatius VIII Unam Sanctam (Ned: één heilige (katholieke en apostolische kerk)) was een bul uitgevaardigd door paus Bonifatius VIII op 14 november 1302 waarin de positie van de Rooms-Katholieke Kerk en de suprematie van de paus centraal stonden.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Unam Sanctam · Bekijk meer »

Unanimiteit

Unaniem (Latijn: unus, een, anima, wind of adem) (Grieks: ό ανεμος: wind of adem)is een bijvoeglijk naamwoord met als betekenis "zonder verschil van mening", "eensgezind", "eenstemmig" of "met één stem".

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Unanimiteit · Bekijk meer »

Unie van Utrecht (1579)

De Unies van Utrecht en Atrecht De Unie van Utrecht is een op 23 januari 1579 getekende overeenkomst tussen een aantal Nederlandse gewesten, waarin werd overeengekomen dat men zich gezamenlijk zou inzetten om de Spanjaarden het land uit te jagen en waarin daarnaast een aantal staatkundige zaken werden geregeld op het gebied van bijvoorbeeld defensie, belastingen en godsdienst, zodat het ook wel kan worden gezien als een eerste versie van een latere grondwet.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Unie van Utrecht (1579) · Bekijk meer »

Urbanisatiegraad

De urbanisatiegraad (of verstedelijkingsgraad) is een getal dat de verhouding aangeeft tussen het aantal mensen dat in stedelijke nederzettingen woont en het aantal mensen dat daarbuiten woont, in meer landelijke gebieden.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Urbanisatiegraad · Bekijk meer »

Vazalstaat

Frankrijk Een vazalstaat of marionettenregering is een staat die afhankelijk is van een andere staat, meestal na een oorlog.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Vazalstaat · Bekijk meer »

Venetië (stad)

De Bucintoro met het Dogepaleis, geschilderd door Canaletto rond 1740 Canal Grande met gondels, geschilderd door Canaletto rond 1730 Venetië (Italiaans: Venezia, Venetiaans: Venezsia) is een stad in het noordoosten van Italië.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Venetië (stad) · Bekijk meer »

Vereenigde Oostindische Compagnie

VOC-vlag De Vereenigde Oostindische Compagnie of in hedendaagse spelling Verenigde Oost-Indische Compagnie, afgekort tot VOC (1602-1800), was een particuliere Nederlandse handelsonderneming met een monopolie op de overzeese handel tussen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en het gebied ten oosten van Kaap de Goede Hoop en ten westen van de Straat Magellaan.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Vereenigde Oostindische Compagnie · Bekijk meer »

Verenigde Staten

De Verenigde Staten, officieel de Verenigde Staten van Amerika, afgekort VS (Engels: United States of America, afgekort USA, US of A of US), vaak (totum pro parte) Amerika (America) genoemd, zijn een federatie van 50 staten en het District of Columbia, grotendeels in Noord-Amerika gelegen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Verenigde Staten · Bekijk meer »

Verlichting (stroming)

''Antoine Laurent Lavoisier en Marie-Anne Pierrette Paulze'' door Jacques-Louis David 1788, ''Metropolitan Museum of Art'', New York. model van het zonnestelsel door Joseph Wright of Derby De Verlichting of Eeuw van de Rede was een cultureel-filosofische en intellectuele stroming in Europa die ruwweg samenviel met de 18e eeuw.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Verlichting (stroming) · Bekijk meer »

Villa Hügel

Villa Hügel in Essen, het oorspronkelijke woonhuis van de familie Krupp Luchtfoto van Villa Hügel. Villa Hügel is een classicistisch landhuis dat in de jaren 1870-1873 is gebouwd in het stadsdeel Bredeney van de Duitse stad Essen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Villa Hügel · Bekijk meer »

Vlag

Vlaggen van de Verenigde Naties Nederlandse koningshuis Een vlag is een abstracte tweedimensionale weergave van kleuren, vlakken of symbolen, meestal in een rechthoekige vorm.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Vlag · Bekijk meer »

Vlees

Diverse soorten vlees Vlees op de barbecue Vlees is het spierweefsel van gewervelde dieren.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Vlees · Bekijk meer »

Vliegtuig

Een vliegtuig is een luchtvaartuig dat een hogere dichtheid heeft dan lucht en in staat is een gecontroleerde vlucht te maken.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Vliegtuig · Bekijk meer »

Volkstaal (moedertaal)

De volkstaal is de taal van het eigen volk, in tegenstelling tot een vreemde taal — wellicht een vreemde taal die naast die volkstaal veel wordt gebruikt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Volkstaal (moedertaal) · Bekijk meer »

Voltaire

Voltaire, pseudoniem van François-Marie Arouet (Parijs, 21 november 1694 – aldaar, 30 mei 1778), was een Frans schrijver, essayist, filosoof en vrijdenker.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Voltaire · Bekijk meer »

Vondeling

Babyluik van het Katharinenhospital in Unna Een vondeling is een baby of jong kind dat door zijn of haar ouders (of alleenstaande moeder) wordt achtergelaten, meestal omdat ze niet voor het kind kunnen of willen zorgen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Vondeling · Bekijk meer »

Vooruitgang

Het idee van vooruitgang op materieel gebied bestond niet in de oudheid en ook gedurende de Renaissance (14e - 16e eeuw) was dit idee niet aanwezig.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Vooruitgang · Bekijk meer »

Vorstendom

Hans Adam II, de huidige vorst van het vorstendom Liechtenstein Een vorstendom of prinsdom is een door een vorst of prins geregeerde staat, of, in bredere zin, een soeverein heersergebied van een monarch.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Vorstendom · Bekijk meer »

Vrede van Nijmegen

Met de Vrede van Nijmegen, ook wel het Verdrag van Nijmegen genoemd, wordt in het Nederlands het vredesverdrag bedoeld dat op 10 augustus 1678 in Nijmegen gesloten werd tussen de Republiek der Zeven Verenigde Provinciën en Frankrijk.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Vrede van Nijmegen · Bekijk meer »

Vrede van Parijs (1763)

d'Anville. Het verdrag van Parijs, ook wel de Vrede van Parijs genoemd, werd op 10 februari 1763 gesloten en beëindigde de Zevenjarige Oorlog.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Vrede van Parijs (1763) · Bekijk meer »

Vrede van Rastatt

thumb De Vrede van Rastatt, gesloten op 7 maart 1714 in het Duitse Rastatt, was in wezen een vervolg van de vrede van Utrecht.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Vrede van Rastatt · Bekijk meer »

Vrede van Utrecht (1713)

De Vrede van Utrecht is de verzamelnaam voor een reeks van verdragen waarvan het eerste op 11 april 1713 in Utrecht werd gesloten.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Vrede van Utrecht (1713) · Bekijk meer »

Vrede van Westfalen

Gerard ter Borch De Vrede van Westfalen was een serie van vredesverdragen die getekend werden tussen mei en oktober 1648 in Osnabrück en Münster.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Vrede van Westfalen · Bekijk meer »

Vrijheid (sociologie)

De Vrijheid leidt het Volk'' van Eugène Delacroix (1833) Vrijheid is de mogelijkheid om naar eigen wil te handelen.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Vrijheid (sociologie) · Bekijk meer »

Vrijheid van geweten

Gewetensvrijheid of vrijheid van geweten is de vrijheid naar het eigen morele kader te kunnen handelen, zodat de individu niet in gewetensnood komt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Vrijheid van geweten · Bekijk meer »

Vroegrenaissance

De vroegrenaissance is een kunsthistorische term die vooral wordt gebruikt met betrekking tot de (schilder)kunst uit het begin van de Italiaanse renaissance.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Vroegrenaissance · Bekijk meer »

Walvisvaart

Bioscoopjournaal uit 1977. Het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen houdt een tentoonstelling over de walvisvaart. Resultaat van walvisvangst (foto: 26 augustus 2006 Hvalba, Faeröer) De walvisvaart of walvisjacht is het jagen op en het doden van walvissen, voornamelijk voor walvistraan en -vlees.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Walvisvaart · Bekijk meer »

Wenen

Wenen (Duits: Wien /viːn/; Beiers-Oostenrijks: Wean) is de hoofdstad van Oostenrijk en vormt sinds 1922 een eigen deelstaat.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Wenen · Bekijk meer »

Wereld (christendom)

De wereld is een begrip uit het christendom.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Wereld (christendom) · Bekijk meer »

West-Europa

StAGN In het lichtblauw: West-Europa volgens de Verenigde Naties West-Europa onderscheidt zich van Zuid-, Noord-, Centraal- en Oost-Europa door de geografie en door de verschillen in klimaat en cultuur.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en West-Europa · Bekijk meer »

West-Indische Compagnie

De Geoctroyeerde West-Indische Compagnie of West-Indische Compagnie, meestal afgekort tot WIC, was een bedrijf of "multinational" met een corporatieve structuur, zonder dat de leden afzonderlijk aansprakelijk waren voor de beslissingen van het bestuur.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en West-Indische Compagnie · Bekijk meer »

Westerse astrologie

Claudius Ptolemaeus, middeleeuwse prent Westerse astrologie is de astrologie zoals beoefend in het westen, die teruggaat op de Tetrabiblos van Claudius Ptolemaeus uit de 2e eeuw.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Westerse astrologie · Bekijk meer »

Westerse wereld

Leonardo da Vinci's Vitruviusman, een symbool van de veranderingen van de westerse cultuur tijdens de Renaissance De westerse wereld, ook bekend als het Westen of de Occident is een groep landen waarvan de precieze samenstelling afhangt van de context waarin de term gebruikt wordt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Westerse wereld · Bekijk meer »

Wet

Wetten zijn geschreven rechtsregels.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Wet · Bekijk meer »

Wet (wetenschap)

wet van Newton in theorie (zonder wrijving). (In de praktijk gaan de balletjes van de newtonpendel t.g.v. wrijving steeds langzamer, tot ze stil hangen) Een wet in de wetenschap is een regel die een bepaalde wetmatigheid beschrijft in de natuur of de maatschappij.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Wet (wetenschap) · Bekijk meer »

Wetenschap

Albert Einstein Wetenschap is zowel systematisch verkregen, geordende en verifieerbare menselijke kennis, als het proces van kennisverwerving en de gemeenschap waarin deze kennis wordt vergaard.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Wetenschap · Bekijk meer »

Wetenschappelijke methode

Discours de la Méthode'' uit 1637. De wetenschappelijke methode is een systematische manier om kennis te vergaren.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Wetenschappelijke methode · Bekijk meer »

Wetenschappelijke revolutie

telescoop van Isaac Newton. Tijdens de wetenschappelijke revolutie verschoof het accent in de wetenschap naar waarnemingen en empirisme, en werden nieuwe technieken ontwikkeld om waarnemingen te doen. De telescoop was zo'n nieuwe techniek. De wetenschappelijke revolutie is een periode in de geschiedenis van de wetenschap waarin klassiek-religieuze ideeën plaatsmaakten voor modern-wetenschappelijke ideeën.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Wetenschappelijke revolutie · Bekijk meer »

Wetgevende macht

De wetgevende macht is een grootheid uit het staatsrecht.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Wetgevende macht · Bekijk meer »

Wetten van Newton

De wetten van Newton vormen samen met de wet van behoud van impuls en van impulsmoment de grondslag van de klassieke mechanica.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Wetten van Newton · Bekijk meer »

Whisky

Scotch whisky Whiskyvaten bij Glenmorangie in Schotland Reclameposter voor Belle of Nelson voor hun sour mash whiskey 1878 Whisky (Schots/Canadees) of whiskey (Iers/Amerikaans) is een sterkedrank die is gedistilleerd uit gegist graanbeslag en gerijpt op houten vaten.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Whisky · Bekijk meer »

Wijn

Wijn is een alcoholische drank die ontstaat door het vergisten van het sap van druiven.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Wijn · Bekijk meer »

Willem Frijhoff

Willem Frijhoff (Zutphen, 31 mei 1942) is een Nederlands historicus.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Willem Frijhoff · Bekijk meer »

Willem III van Oranje

Willem Hendrik van Oranje (Binnenhof (Den Haag), 14 november 1650 – Kensington Palace, 19 maart 1702Dit is 8 maart volgens de Juliaanse kalender die toen in Engeland gebruikt werd; Engelse bronnen geven meestal dan ook die datum voor zijn overlijden.) was een soevereine prins van Oranje van het Huis Oranje-Nassau sinds zijn geboorte.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Willem III van Oranje · Bekijk meer »

William Hogarth

Zelfportret, 1745, Tate Britain ''The Tête à Tête'', 2e werk uit Marriage à la Mode De bedienden van Hogarth William Hogarth (Londen, 10 november 1697 – aldaar, 26 oktober 1764) was een Engels kunstschilder en prentkunstenaar in de periode van de barok.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en William Hogarth · Bekijk meer »

William Shakespeare

| |- | Shakespeares handtekening, van zijn testament'' | William Shakespeare (Stratford-upon-Avon, ± 23 april OS 1564, gedoopt 26 april 1564 – aldaar, 23 april OS 1616) was een Engels toneelschrijver, dichter en acteur.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en William Shakespeare · Bekijk meer »

Wim Blockmans

Willem Pieter (Wim) Blockmans (Antwerpen, 26 mei 1945) is een Belgisch historicus en voormalig hoogleraar middeleeuwse geschiedenis aan de Universiteit Leiden.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Wim Blockmans · Bekijk meer »

Windmolen

de Wijk. vlucht van 23,5 m, bij de windturbines is dit ca. 120m. Don Quichot voor reuzen aangezien. Siberië (circa 1910). Deze windmolen in Jeruzalem heeft nog nooit gefunctioneerd. Waar hij staat is namelijk te weinig wind. Een in verval geraakte molen met als bouwjaar 1709 in Duitsland, Michendorf-Langerwisch. Deze Amerikaanse windmolen (een windmotor) in Friesland staat uit de wind gedraaid door middel van de windvaan. Amerikaanse windmolen in Nationaal Park De Alde Feanen. Windmolens zijn molens die de bewegingsenergie van de lucht (wind) omzetten in rotatie-energie van de wieken, die dan nuttig kan worden gebruikt, bijvoorbeeld voor het opwekken van elektriciteit (windturbine), het malen van graan of het verplaatsen van water.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Windmolen · Bekijk meer »

Winst (onderneming)

Winst is het positieve verschil tussen opbrengst en kosten.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Winst (onderneming) · Bekijk meer »

Wolfgang Amadeus Mozart

Wolfgang Amadeus MozartAmadé, Amadeus en Amadeo zijn omzettingen van Mozarts 4e naam Theophilus (vertaling: vriend van God) (Salzburg, 27 januari 1756 – Wenen, 5 december 1791), doopnaam Joannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart, was een uit het prinsaartsbisdom Salzburg afkomstige componist, pianist, violist en dirigent.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Wolfgang Amadeus Mozart · Bekijk meer »

Wortel (plant)

Wortelstelsel van een plant op hydrocultuur boom Boomwortels De wortel is het ondergrondse gedeelte van de plant, waarmee deze water en opgeloste voedingsstoffen uit de bodem opneemt.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Wortel (plant) · Bekijk meer »

Yersinia pestis

Yersinia pestis is een bacterie die de verwekker van de pest is en wordt overgebracht door vlooien van ratten op mensen: een vlo die eerst besmet bloed zuigt, en daarna een mens bijt, brengt daarmee de bacterie over.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Yersinia pestis · Bekijk meer »

Zeestraat

Een zeestraat Een zeestraat, zeegat of zee-engte is een smalle doorgang tussen twee zeeën en daarmee tevens de scheiding tussen twee landmassa's.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Zeestraat · Bekijk meer »

Zevenjarige Oorlog (1756-1763)

De Zevenjarige Oorlog is de verzamelnaam van enkele oorlogen gestreden tussen 1756 en 1763 in Europa en zijn kolonies.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Zevenjarige Oorlog (1756-1763) · Bekijk meer »

Zilver

dendriet). Reliekschrijn in zilver Zilver is een scheikundig element met symbool Ag en atoomnummer 47.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Zilver · Bekijk meer »

Zuidelijke Nederlanden

De Lage Landen (met Prinsbisdom Luik, Abdijvorstendom Stavelot-Malmedy en Hertogdom Bouillon) onder Spaans en Oostenrijks gezag, met in het rood de scheidingslijn tussen Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden De Zuidelijke Nederlanden is de (verzamel)naam voor de verschillende landsheerlijkheden uit de Habsburgse Nederlanden die onder het gezag van de Habsburgers bleven, nadat de opstandige zeven noordelijke provinciën zich in 1581 hadden afgescheiden.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Zuidelijke Nederlanden · Bekijk meer »

Zwarte Dood

Verspreiding van de pest in Europa in de jaren 1347 tot 1351 De pest Snaveldokter of pestmeester uit Rome, 1656 Hospitaal in Wenen, 1679 Arnold Böcklin, De pest (1898) Een beroemde prent. Terwijl de mensen sterven (linksonder) trachten anderen Londen te ontvluchten (rechts), maar de dood (midden) volgt hen. De vluchtelingen zijn dan ook niet welkom in andere steden (uiterst rechts). De Zwarte Dood is de naam voor een epidemische ziekte die tussen 1346 en 1351 in Europa woedde en vele slachtoffers maakte, soms tientallen procenten van de bevolking.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en Zwarte Dood · Bekijk meer »

1240

Beleg van Kiev Het jaar 1240 is het 40e jaar in de 13e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1240 · Bekijk meer »

1302

Voetsoldaten verslaan ridders in de Guldensporenslag Het jaar 1302 is het 2e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1302 · Bekijk meer »

1309

Hendrik VII gekroond Het jaar 1309 is het 9e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1309 · Bekijk meer »

1327

Oxford Het jaar 1327 is het 27e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1327 · Bekijk meer »

1337

Slag bij Cadzand Het jaar 1337 is het 37e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1337 · Bekijk meer »

1347

De burgers van Calais (Rodin) Het jaar 1347 is het 47e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1347 · Bekijk meer »

1351

Inwoners van Zürich zweren trouw aan het Eedgenootschap Het jaar 1351 is het 51e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1351 · Bekijk meer »

1377

Gregorius XI keert terug in Rome Het jaar 1377 is het 77e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1377 · Bekijk meer »

1385

Slag bij Aljubarrota Het jaar 1385 is het 85e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1385 · Bekijk meer »

1389

slag op het Merelveld Het jaar 1389 is het 89e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1389 · Bekijk meer »

1399

Een knielende Richard II Het jaar 1399 is het 99e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1399 · Bekijk meer »

13e eeuw

De 13e eeuw (van de christelijke jaartelling) is de 13e periode van 100 jaar, dus bestaande uit de jaren 1201 tot en met 1300.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 13e eeuw · Bekijk meer »

1415

''Slag bij Azincourt'' Het jaar 1415 is het 15e jaar in de 15e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1415 · Bekijk meer »

1431

Jeanne d'Arc Het jaar 1431 is het 31e jaar in de 15e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1431 · Bekijk meer »

1452

Gutenberg-bijbel Het jaar 1452 is het 52e jaar in de 15e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1452 · Bekijk meer »

1453

De val van Constantinopel Het jaar 1453 is het 53e jaar in de 15e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1453 · Bekijk meer »

1455

De Gutenbergbijbel Het jaar 1455 is het 55e jaar in de 15e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1455 · Bekijk meer »

1485

Het jaar 1485 is het 85e jaar in de 15e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1485 · Bekijk meer »

1492

''Christoffel Columbus'' Het jaar 1492 is het 92e jaar in de 15e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1492 · Bekijk meer »

14e eeuw

De 14e eeuw (van de christelijke jaartelling) is de 14e periode van 100 jaar, dus bestaande uit de jaren 1301 tot en met 1400.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 14e eeuw · Bekijk meer »

1516

(Jeroen Bosch) Het jaar 1516 is het 16e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1516 · Bekijk meer »

1517

Het jaar 1517 is het 17e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1517 · Bekijk meer »

1519

Verovering van Tenochtitlán Het jaar 1519 is het 19e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1519 · Bekijk meer »

1522

Rhodos Het jaar 1522 is het 22e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1522 · Bekijk meer »

1530

Het jaar 1530 is het 30e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1530 · Bekijk meer »

1543

Het jaar 1543 is het 43e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1543 · Bekijk meer »

1545

Het jaar 1545 is het 45e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1545 · Bekijk meer »

1553

Edward VI Het jaar 1553 is het 53e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1553 · Bekijk meer »

1555

Het jaar 1555 is het 55e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1555 · Bekijk meer »

1556

Het jaar 1556 is het 56e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1556 · Bekijk meer »

1558

Het jaar 1558 is het 58e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1558 · Bekijk meer »

1562

Het jaar 1562 is het 62e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1562 · Bekijk meer »

1568

Maria I van Schotland (1560) Dirk van Bronkhorst-Batenburg Gijsbert van Bronkhorst-Batenburg Slag bij Heiligerlee(''Tachtigjarige Oorlog'') Het jaar 1568 is het 68e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1568 · Bekijk meer »

1572

Brielle De Opstand eerste helft 1572 De Opstand tweede helft 1572 Willem van Oranjedoor Anthonie Mor Het jaar 1572 is het 72e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1572 · Bekijk meer »

1580

Oorlogstoestand van de Tachtigjarige Oorlog in 1580. Het jaar 1580 is het 80e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1580 · Bekijk meer »

1588

Het jaar 1588 is het 88e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1588 · Bekijk meer »

1589

Het jaar 1589 is het 89e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1589 · Bekijk meer »

1596

Koningin Anna Jagiellonka van Polen in 1595 Het jaar 1596 is het 96e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1596 · Bekijk meer »

1598

Filips II van Spanje, overleden in 1598 Het jaar 1598 is het 98e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1598 · Bekijk meer »

15e eeuw

De 15e eeuw (van de christelijke jaartelling) is de 15e periode van 100 jaar, dus bestaande uit de jaren 1401 tot en met 1500.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 15e eeuw · Bekijk meer »

1602

Spilbergen bezoekt koning Vimala van Ceylon Het jaar 1602 is het 2e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1602 · Bekijk meer »

1606

Prins Maurits anderzijds Het jaar 1606 is het 6e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1606 · Bekijk meer »

1612

Giovanni Gabrieli Het jaar 1612 is het 12e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1612 · Bekijk meer »

1618

De stad Flores (Guatemala) gelegen op de plek waar Tayasal lag Het jaar 1618 is het 18e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1618 · Bekijk meer »

1619

Onthoofding van Johan van Oldenbarnevelt, Claes Jansz. Visscher, 1619, Museum Boijmans Van Beuningen Het jaar 1619 is het 19e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1619 · Bekijk meer »

1621

Jan Pieterszoon Coen Het jaar 1621 is het 21e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1621 · Bekijk meer »

1623

William Byrd Het jaar 1623 is het 23e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1623 · Bekijk meer »

1625

Het jaar 1625 is het 25e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1625 · Bekijk meer »

1629

Sjah Abbas en een wijnjongen. Perzische miniatuur van Reza Abbasi. Het jaar 1629 is het 29e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1629 · Bekijk meer »

1632

Slag bij Lützen Het jaar 1632 is het 32e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1632 · Bekijk meer »

1636

Frederik Hendrik en Amalia van Solms Het jaar 1636 is het 36e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1636 · Bekijk meer »

1641

Inhuldiging van João IV Het jaar 1641 is het 41e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1641 · Bekijk meer »

1643

Lodewijk XIII van Frankrijk Het jaar 1643 is het 43e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1643 · Bekijk meer »

1648

Feest n.a.v. de Vrede van Munster. Het jaar 1648 is het 48e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1648 · Bekijk meer »

1652

De aankomst van Van Riebeeck aan de Kaap Het jaar 1652 is het 52e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1652 · Bekijk meer »

1660

Karel X Gustaaf van Zweden Het jaar 1660 is het 60e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1660 · Bekijk meer »

1661

Jules Mazarin Het jaar 1661 is het 61e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1661 · Bekijk meer »

1665

Bernard von Galen Het jaar 1665 is het 65e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1665 · Bekijk meer »

1667

De gebieden van de WIC Het jaar 1667 is het 67e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1667 · Bekijk meer »

1669

Rembrandt Het jaar 1669 is het 69e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1669 · Bekijk meer »

1672

Rijksmuseum Rijksmuseum De bestorming van Coevorden eind december 1672 door Pieter Wouwerman, de broer van Philips Wouwerman 1672 is het 72e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling en staat in Nederland bekend als het Rampjaar.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1672 · Bekijk meer »

1678

De ondertekening van de Vrede tussen Frankrijk en Spanje (Henri Gascard) Het jaar 1678 is het 78e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1678 · Bekijk meer »

1679

Groot Constantia, gesticht door Simon van der Stel Het jaar 1679 is het 79e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1679 · Bekijk meer »

1682

Schilderij van Jacob van Ruisdael Het jaar 1682 is het 82e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1682 · Bekijk meer »

1687

Mehmet IV van Turkije Het jaar 1687 is het 87e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1687 · Bekijk meer »

1688

Willem III Het jaar 1688 is het 88e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1688 · Bekijk meer »

1689

Johannes van Keulen Paskaart van Oost Indië 1689 Het jaar 1689 is het 89e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1689 · Bekijk meer »

1690

Slag aan de Boyne Jan Wyck Het jaar 1690 is het 90e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1690 · Bekijk meer »

1691

Gezicht op Dordt van Albert Cuyp Het jaar 1691 is het 91e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1691 · Bekijk meer »

1694

Maria II van Engeland Het jaar 1694 is het 94e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1694 · Bekijk meer »

1695

Ahmed II Het jaar 1695 is het 95e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1695 · Bekijk meer »

1697

Peter de Grote Het jaar 1697 is het 97e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1697 · Bekijk meer »

16e eeuw

De 16e eeuw (van de christelijke jaartelling) is de 16e periode van 100 jaar, bestaande uit de jaren 1501 tot en met 1600.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 16e eeuw · Bekijk meer »

1700

Slag bij Narva Het jaar 1700 is het 100e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1700 · Bekijk meer »

1704

Gibraltar ca. 1704 Het jaar 1704 is het 4e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1704 · Bekijk meer »

1715

Zonsverduistering Het jaar 1715 is het 15e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1715 · Bekijk meer »

1720

Het jaar 1720 is het 20e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1720 · Bekijk meer »

1725

Het jaar 1725 is het 25e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1725 · Bekijk meer »

1727

Het jaar 1727 is het 27e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1727 · Bekijk meer »

1740

''Frederik II van Pruisen'' Het jaar 1740 is het 40e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1740 · Bekijk meer »

1744

Het jaar 1744 is het 44e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1744 · Bekijk meer »

1753

Het jaar 1753 is het 53e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1753 · Bekijk meer »

1754

Frans Indië Het jaar 1754 is het 54e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1754 · Bekijk meer »

1756

Het jaar 1756 is het 56e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1756 · Bekijk meer »

1762

Het jaar 1762 is het 62e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1762 · Bekijk meer »

1763

Het jaar 1763 is het 63e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1763 · Bekijk meer »

1764

Het jaar 1764 is het 64e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1764 · Bekijk meer »

1768

Het jaar 1768 is het 68e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1768 · Bekijk meer »

1773

Het jaar 1773 is het 73e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1773 · Bekijk meer »

1778

Het jaar 1778 is het 78e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1778 · Bekijk meer »

1786

Herman Willem Daendels Het jaar 1786 is het 86e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1786 · Bekijk meer »

1787

Pruisisch leger trekt Amsterdam binnen. Het jaar 1787 is het 87e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1787 · Bekijk meer »

1789

Lavoisier De bestorming van de Bastille op 14 juli 1789 Het jaar 1789 is het 89e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1789 · Bekijk meer »

17e eeuw

De 17e eeuw (van de christelijke jaartelling) is de 17e periode van 100 jaar, dus bestaande uit de jaren 1601 tot en met 1700.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 17e eeuw · Bekijk meer »

1815

De morgen na de slag van Waterloo Het jaar 1815 is het 15e jaar in de 19e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 1815 · Bekijk meer »

18e eeuw

De 18e eeuw (van de christelijke jaartelling) is de 18e periode van 100 jaar, dus bestaande uit de jaren 1701 tot en met 1800.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 18e eeuw · Bekijk meer »

19e eeuw

De 19e eeuw (van de christelijke jaartelling) is de 19e periode van 100 jaar, dus bestaande uit de jaren 1801 tot en met 1900.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 19e eeuw · Bekijk meer »

20e eeuw

De 20e eeuw (van de christelijke jaartelling) is de 20e periode van 100 jaar, dus bestaande uit de jaren 1901 tot en met 2000.

Nieuw!!: Vroegmoderne Tijd en 20e eeuw · Bekijk meer »

Richt hier:

De nieuwe tijd, Vroeg-moderne tijd, Vroege moderniteit, Vroegmoderne periode, Vroegmoderne tijd.

UitgaandeInkomende
Hey! We zijn op Facebook nu! »