We werken aan het herstellen van de Unionpedia-app in de Google Play Store
UitgaandeInkomende
🌟We hebben ons ontwerp vereenvoudigd voor betere navigatie!
Instagram Facebook X LinkedIn
Je eigen Unionpedia met je logo en domein, vanaf 9,99 USD/maand
Maak mijn Unionpedia

Morfosyntaxis

Index Morfosyntaxis

Morfosyntaxis is het deelgebied van de theoretische taalkunde waarin de samenstellende delen van fraseologische eenheden - met name zinnen en zinsdelen - tegelijkertijd wat betreft hun morfologische kenmerken als wat betreft hun hiermee rechtstreeks samenhangende syntactische functie worden geanalyseerd.

Inhoudsopgave

  1. 26 relaties: Argument (taalkunde), Argumentstructuur, Bijzin, Constituent (taalkunde), Fraseologie, Gebonden morfeem, Geslacht (taalkunde), Getal (taalkunde), Grammatica, Hoofdzin, Lexeem, Morfologie (taalkunde), Ontleding (grammatica), Persoon (taalkunde), Samengestelde zin, Syntactische categorie, Syntaxis (taalkunde), Theoretische taalkunde, Voegwoord, Werkwoord, Wijs, Woord, Woordsoort, Zelfstandig naamwoord, Zin (taalkunde), Zinsdeel.

Argument (taalkunde)

Een argument is in de taalkunde een zinsdeel dat onlosmakelijk is verbonden met een werkwoordsvorm, waar het een thematische relatie mee heeft.

Bekijken Morfosyntaxis en Argument (taalkunde)

Argumentstructuur

Argumentstructuur is de manier waarop argumenten van transitieve werkwoorden worden onderscheiden van argumenten van intransitieve werkwoorden.

Bekijken Morfosyntaxis en Argumentstructuur

Bijzin

Een bijzin of deelzin is in de redekundige ontleding een zin die deel uitmaakt van een samengestelde zin, maar die niet de hoofdzin is.

Bekijken Morfosyntaxis en Bijzin

Constituent (taalkunde)

Een constituent of samenhangende woordgroep is een deel van een zin (vaak een zinsdeel of anders een deel hiervan) dat zich in syntactisch opzicht als eenheid manifesteert.

Bekijken Morfosyntaxis en Constituent (taalkunde)

Fraseologie

Fraseologie, ook wel idiomatiek geheten, is een tak binnen de lexicologie die zich bezighoudt met de verschillende manieren waarop individuele woorden kunnen worden gecombineerd tot min of meer vaste idiomatische uitdrukkingen, ook bekend als fraseologismen of vaste verbindingen.

Bekijken Morfosyntaxis en Fraseologie

Gebonden morfeem

Een gebonden morfeem is in de taalkunde een morfeem dat niet zelfstandig kan functioneren.

Bekijken Morfosyntaxis en Gebonden morfeem

Geslacht (taalkunde)

Geslacht, grammaticaal geslacht, woordgeslacht of genus is de traditionele verdeling van zelfstandige naamwoorden in vrouwelijke, mannelijke en onzijdige woorden.

Bekijken Morfosyntaxis en Geslacht (taalkunde)

Getal (taalkunde)

In de taalkunde is het begrip getal een grammaticale categorie.

Bekijken Morfosyntaxis en Getal (taalkunde)

Grammatica

Grammaticaboekje uit 1735. De spraakkunst, spraakleer of grammatica is binnen de theoretische taalkunde de benaming voor de studie, beschrijving en verklaring voor alles dat met de systematiek van een natuurlijke taal of kunsttaal te maken heeft.

Bekijken Morfosyntaxis en Grammatica

Hoofdzin

Een hoofdzin is in de ontleding een zin die wordt onderscheiden van bijzinnen.

Bekijken Morfosyntaxis en Hoofdzin

Lexeem

Een lexeem (van Oudgrieks λέξις, léxis, woord) is een combinatie van fonemen, morfemen en lettertekens, die min of meer overeenkomt met wat op lexicaal niveau een woord wordt genoemd.

Bekijken Morfosyntaxis en Lexeem

Morfologie (taalkunde)

Morfologie of vormleer is, binnen de taalkunde, de leer van de woordstructuur en de woordvorming.

Bekijken Morfosyntaxis en Morfologie (taalkunde)

Ontleding (grammatica)

P.C. (Piet) Paardekooper.https://www.dbnl.org/tekst/_taa014200001_01/_taa014200001_01_0139.php ‘Ik ben de hofnar die de koning af en toe eens goed beledigt’ Interview met prof. dr. P.C. Paardekooper, Neerlands eigenzinnigste taalkundige, Onze Taal, Jan Erik Grezel. Jaargang 69, 2000, tijdschrift Onze Taal, pag.

Bekijken Morfosyntaxis en Ontleding (grammatica)

Persoon (taalkunde)

De persoon is in de taalkunde een grammaticale categorie die verwijst naar de rol in de spreeksituatie (spreker, aangesprokene, of geen van beide).

Bekijken Morfosyntaxis en Persoon (taalkunde)

Samengestelde zin

Een samengestelde zin is in de redekundige ontleding een zin die uit meerdere deelzinnen bestaat, of iets anders geformuleerd een zin met meer dan één werkwoordelijk gezegde.

Bekijken Morfosyntaxis en Samengestelde zin

Syntactische categorie

Syntactische categorie is in de syntaxis de overkoepelende term voor zowel constituenten die nog verder kunnen worden opgesplitst - zoals verbale constituenten en zelfstandignaamwoordgroepen - als afzonderlijke lexicale categorieën (lexemen) waarbij verdere opsplitsing niet meer mogelijk is zonder gebonden morfemen te krijgen, zoals werkwoorden en zelfstandige naamwoorden.

Bekijken Morfosyntaxis en Syntactische categorie

Syntaxis (taalkunde)

Syntaxis (van het Oudgriekse συν- syn-, "samen", en τάξις táxis, "regeling"), ook vaak zinsleer genoemd, is een deelgebied binnen de theoretische taalkunde dat in ruime zin de studie omvat van alles wat met de opbouw en structuur van zinsdelen en zinnen te maken heeft, ofwel van de zinsbouw.

Bekijken Morfosyntaxis en Syntaxis (taalkunde)

Theoretische taalkunde

De theoretische taalkunde is het onderdeel van de algemene taalkunde dat zich voornamelijk bezighoudt met het ontwikkelen van grammaticamodellen.

Bekijken Morfosyntaxis en Theoretische taalkunde

Voegwoord

Een voegwoord of conjunctie is een woord dat twee deelzinnen (ook wel 'clauses' genoemd) met elkaar verbindt.

Bekijken Morfosyntaxis en Voegwoord

Werkwoord

Het werkwoord (Latijn: verbum) is een woordsoort die in bijna alle talen van de wereld samen met het subject (onderwerp) en eventueel een of meer objecten (voorwerpen) de basis vormt van een zin.

Bekijken Morfosyntaxis en Werkwoord

Wijs

Wijs of modus is een grammaticale categorie waarmee de relatie wordt aangegeven tussen een werkwoord en de werkelijkheid.

Bekijken Morfosyntaxis en Wijs

Woord

Een woord is het kleinste zelfstandig gebruikte taalelement, dat in de spreektaal is opgebouwd uit klanken en in de geschreven taal uit letters.

Bekijken Morfosyntaxis en Woord

Woordsoort

Elk woord in een taal behoort tot een bepaalde woordsoort, woordklasse ofwel lexicale categorie.

Bekijken Morfosyntaxis en Woordsoort

Zelfstandig naamwoord

Het zelfstandig naamwoord (Romaanse term: nomen of substantief, afkorting znw.) is de woordsoort die wordt gebruikt om in een uitspraak de personen of zaken aan te duiden waar de uitspraak betrekking op heeft, in talen waarin zulke aanduidingen een aparte lexicale categorie (woordsoort) vormen.

Bekijken Morfosyntaxis en Zelfstandig naamwoord

Zin (taalkunde)

Een zin is een verzameling woorden die in de juiste volgorde een complete en begrijpelijke tekst opleveren.

Bekijken Morfosyntaxis en Zin (taalkunde)

Zinsdeel

Een zinsdeel of syntagma is in de grammatica een functioneel onderdeel van een zin.

Bekijken Morfosyntaxis en Zinsdeel